Wchodzisz i wiesz

Kluczowa poprawka Senatu: spłata poza budżetem MON

Najważniejsza z senackich poprawek dotyczy sposobu spłaty pożyczki zaciąganej w ramach programu SAFE. Zgodnie z propozycją środki na obsługę długu nie miałyby pochodzić bezpośrednio z budżetu Ministerstwo Obrony Narodowej, lecz z rezerwy celowej ustanowionej w budżecie państwa.

Ma to zabezpieczyć bieżące wydatki obronne przed nadmiernym obciążeniem i zapewnić większą stabilność finansowania wojska w kolejnych latach.

Kontrola antykorupcyjna i kontrwywiadowcza wydatków

Inna poprawka przyjęta przez Senat zakłada objęcie wydatkowania środków z programu SAFE dodatkowymi mechanizmami nadzoru. Wykorzystanie pieniędzy z pożyczki miałoby podlegać zarówno kontroli antykorupcyjnej, jak i kontrwywiadowczej.

Zwolennicy tego rozwiązania podkreślają, że przy tak dużej skali inwestycji konieczne jest wzmocnienie przejrzystości oraz bezpieczeństwa procedur zakupowych.

Czytaj także: Weto dla programu SAFE? W sondażu dla „19.30” jedna opcja dominuje

 

Koalicja Obywatelska: SAFE jako trzecie źródło finansowania obronności

Według Joanny Kluzik-Rostkowskiej z Koalicji Obywatelskiej Prawo i Sprawiedliwość chciałoby wydawać środki z funduszu SAFE przede wszystkim w Stany Zjednoczone. Posłanka zwraca uwagę, że finansowanie obronności już dziś opiera się na kilku filarach. Rocznie ponad 100 miliardów złotych przeznacza na ten cel budżet MON, dodatkowe środki pochodzą także z Funduszu Wsparcia Sił Zbrojnych.

Program SAFE miałby stać się trzecim, uzupełniającym źródłem finansowania.

– Jak podliczyliśmy koszty pożyczek, czy obsługi tych dwóch pierwszych worków, no to obsługa tych dwóch pierwszych worków jest kosztowniejsza niż ten SAFE. W związku z tym SAFE jest kolejnym, instrumentem. My tych sprzętów, tego uzbrojenia po prostu potrzebujemy i możemy mieć dostęp do tych pieniędzy po to, żeby dzisiaj móc część tych pieniędzy wydać na to, co jest nam naprawdę potrzebne, a zaczniemy spłacać tę pożyczkę za 10 lat, co też ma znaczenie – powiedziała Joanna Kluzik-Rostkowskaj.

Czytaj także: Rząd o SAFE: Musimy budować armię na wypadek wojny

Polska 2050: historyczna szansa na modernizację armii i impuls dla gospodarki

Piotr Strach z Polski 2050 przekonuje, że środki z SAFE umożliwią kompleksową modernizację sił zbrojnych – od wojsk lądowych, przez siły powietrzne i morskie, po cyberbezpieczeństwo i systemy dronowe.

Jego zdaniem są to wydatki o historycznej skali, które przyniosą korzyści nie tylko armii, ale również krajowej gospodarce.

– Fundusz SAFE jest takimi pieniędzmi, które w większości zostaną w Polsce, w polskich firmach albo w firmach, które produkują w Polsce. To jest zupełnie inna jakość niż to kupowanie sprzętu chociażby z Korei czy ze Stanów Zjednoczonych, które było kupowane bez offsetu. To jest dodatkowa wartość dla naszej gospodarki. Te pieniądze, ci pracownicy, podatki, kooperanci zostaną w naszej gospodarce. Nie tylko w siłach zbrojnych, w MON, ale to zasili także gospodarkę – zaznaczył Piotr Strach.

Czytaj także: SAFE to szansa czy ryzyko? Ekspert odpowiada Karolowi Nawrockiemu

Konfederacja sceptyczna: produkcja poza Polską

Odmiennego zdania są politycy Konfederacji. Poseł Bartłomiej Pejo uważa, że fundusz SAFE w niewielkim stopniu przyczyni się do realnego rozwoju polskiej gospodarki. Jego zdaniem aż 80 proc. planowanej produkcji nie będzie realizowane w krajowych zakładach zbrojeniowych, a obecność firm w Polsce ograniczy się głównie do rejestracji i fakturowania.

– Te firmy najprawdopodobniej będą w Polsce tylko fakturować tę sprzedaż, a produkować zupełnie poza granicą Polski, więc nie wpłynie to na nasz rozwój gospodarczy, nie wpłynie to na zatrudnienie w polskich firmach. Chociażby u mnie w Świdniku – PZL Świdnik – zakłady są gotowe na produkcję śmigłowców. W ostatnich miesiącach zapotrzebowanie na 24 sztuki śmigłowców szkolno-bojowych. Plan rządu podobno jest taki, aby kupić te śmigłowce u Airbusa, gdzie produkcji w Polsce nie ma żadnej – powiedział poseł Bartłomiej Pejo.

Czytaj także: Polska łączy siły z potęgami NATO. Chodzi o ważny projekt zbrojeniowy

Apel PiS o weto prezydenta i argument suwerenności

Politycy Prawo i Sprawiedliwości apelują do prezydenta o zawetowanie ustawy. W ich ocenie program SAFE może prowadzić do ograniczenia suwerenności Polski oraz stać się narzędziem nacisku ze strony Komisji Europejskiej.

„Bezpieczeństwo ponad politycznymi sporami”

Ewa Szymanowska z koła Centrum wyraża nadzieję, że prezydent Karol Nawrocki podpisze ustawę, nie ulegając presji prezesa PiS Jarosława Kaczyńskiego.

– To jest bezpieczeństwo Polek i Polaków. My nie powinniśmy polityki uprawiać na bezpieczeństwie. Są pieniądze, które możemy wziąć, przeznaczyć na obronność. Jest zagrożenie ze strony Rosji. Widzimy, co się dzieje w Ukrainie, więc nie wyobrażam sobie, aby prezydent podjął inną decyzję niż zgodził się na to, żeby program SAFE był realizowany – powiedziała Ewa Szymanowska.

Czytaj także: Polska liderem wśród krajów UE. Wydatki na obronność biją kolejne rekordy

PiS: sprzeciw wobec „szantażu politycznego”

Zdaniem PiS program SAFE może być elementem presji na polski rząd. Poseł Szymon Szynkowski vel Sęk uważa, że premier próbuje stawiać opozycję pod ścianą, sugerując, że sprzeciw wobec programu oznacza sprzeciw wobec bezpieczeństwa państwa.

– Dlaczego w przypadku tak ważnej sprawy mielibyśmy podejmować decyzje na zasadzie szantażu, że premier mówi, że ten, kto jest przeciwko, to jest przeciwko bezpieczeństwu Polski. To jest tak głupio postawiona sprawa, że naprawdę trudno komentować. My nie jesteśmy przeciwko pieniądzom na obronność, my jesteśmy przeciwko temu, żeby bezrefleksyjnie popierać rozwiązania, co do których są wątpliwości, a my mamy te wątpliwości – powiedział Szymon Szynkowski vel Sęk.

Polska największym beneficjentem programu SAFE

Zgodnie z założeniami SAFE Polska ma być jego największym beneficjentem. Z puli 150 miliardów euro nasz kraj miałby otrzymać niemal jedną trzecią, czyli blisko 44 mld euro niskooprocentowanych pożyczek na preferencyjnych warunkach.

Środki te mają posłużyć do realizacji ponad 130 projektów, w tym takich jak Tarcza Wschód, systemy bezzałogowe i antydronowe, amunicja wielokalibrowa, zestawy przeciwlotnicze oraz armatohaubice. Spłata pożyczek ma rozpocząć się za 10 lat i zostać rozłożona aż do 2070 roku.

Czytaj także: „Potrzebne egzorcyzmy”. Sikorski broni SAFE i krytykuje Kaczyńskiego

Rosnące koszty odbioru bioodpadów podbijają stawki za śmieci. Gmina Zamość szczegółowo wyliczyła, ile kosztuje odbiór frakcji bio i na tej podstawie ustaliła dwie stawki: niższą dla kompostujących i wyższą dla tych, od których bio jest odbierane.

To w Rzymie danie kultowe. Włosi dyskutują o tej potrawie na potęgę. Wskazuje się, że robiono w ten sposób makaron już przed wiekami. Choć w 1952 roku pojawił się prawdopodobnie pierwszy wydany drukiem przepis na carbonarę. Opublikowano go po angielsku w Chicago. W środę zrobimy na obiad danie proste i pyszne. Oto przepis na spaghetti alla carbonara. Beata Zatońska

Zobacz także: „Reporterzy”. Eksmisja jak z horroru kobiety na wózku za cudzy dług

Niesamowite rzeczy dzieją się na polskim rynku pracy i w polskim budżecie. W pierwszym więcej emerytów nie idzie na emeryturę i pozostaje w pracy, a drugim nagle znacznie szybciej rosną dochody z VAT. Pojawiła się ciekawa wypowiedź szefa Związku Banków Polskich w kwestii kredytowania polskiej gospodarki i zmiana w wyścigu o przejęcie Warner Brothers Discovery. Mamy też kolejne sugestie w kwestii marcowej obniżki stóp procentowych. Oto pięć wydarzeń w gospodarce, na które warto zwrócić uwagę.

Siedem organizacji z Polski znalazło się w tegorocznym rankingu organizacji startupowych "Europe’s Leading Start-up Hubs". Jak donosi Startup Hub Poland, jeszcze nigdy tyle podmiotów znad Wisły nie znalazło się w tym zestawieniu.

Motyka przekazał podczas briefingu dla polskich mediów, że w trakcie dwudniowej wizyty w Waszyngtonie polska delegacja rozmawiała z przedstawicielami administracji USA oraz partnerami z Europy Środkowo-Wschodniej o „budowie nowej architektury bezpieczeństwa energetycznego Europy” oraz o wzmacnianiu relacji transatlantyckich.

– Polska ma tu szczególną rolę do odegrania. Jesteśmy żelaznym sojusznikiem Stanów Zjednoczonych w zakresie współpracy energetycznej, gospodarczej i obronnej, militarnej. Ta współpraca układa się bardzo dobrze. Dzisiejsze rozmowy są tego kolejnym potwierdzeniem – podkreślił minister.

Szef resortu poinformował, że w Waszyngtonie podpisano umowę między Orlen Synthos Green Energy a amerykańską firmą GE Vernova Hitachi Nuclear Energy dotyczącą opracowania europejskiego – w praktyce polskiego – projektu małego reaktora modułowego, dostosowanego do realiów europejskiego rynku energii.

– To potwierdzenie znaczenia tego sektora dla transformacji energetycznej w Polsce. W nowej architekturze bezpieczeństwa kluczową rolę będzie odgrywać energetyka jądrowa. To potwierdzenie, że Polska nie tylko chce, ale robi wszystko, by być liderem rozwoju tego sektora w Europie Środkowo-Wschodniej – zaznaczył Motyka.

„To milowy krok”

Minister poinformował, że uruchomienie pierwszego reaktora modułowego planowane jest po 2030 r. Ocenił, że podpisana umowa to „milowy krok” w rozwoju i wdrażaniu technologii SMR w Europie.

– To historyczne porozumienie, zawarte po raz pierwszy z polskim partnerem. Będzie ono wspierać rozwój niskoemisyjnej energetyki jądrowej, która stanie się fundamentem naszego miksu energetycznego. Potwierdzono także współpracę w obszarze energetyki wielkoskalowej – powiedział minister.

Motyka przypomniał, że kilka miesięcy temu spotkał się z sekretarzem zasobów wewnętrznych USA i przewodniczącym Krajowej Rady Dominacji Energetycznej Dougiem Burgumem. Jak zaznaczył, było to jeszcze przed decyzją Komisji Europejskiej o notyfikacji pomocy publicznej dla pierwszej polskiej elektrowni jądrowej, realizowanej we współpracy z partnerami z USA.

– Podczas dzisiejszego spotkania z sekretarzem energii Chrisem Wrightem oraz Dougiem Burgumem mogliśmy poinformować, że procedura została zakończona w rekordowo krótkim czasie. W ciągu 12 miesięcy Polska uzyskała zgodę Komisji Europejskiej – powiedział minister.

„Strategiczny projekt”

Komisja Europejska w grudniu zatwierdziła państwowe wsparcie finansowe dla budowy elektrowni jądrowej w Polsce.

– To realne przyspieszenie całego procesu i potwierdzenie, że jest to dla nas projekt strategiczny. To największa inwestycja w polską gospodarkę w historii – podkreślił Motyka.

Podczas rozmów poruszono także kwestie transformacji energetycznej z wykorzystaniem surowców ze Stanów Zjednoczonych.

– W 2015 r. 80 proc. gazu importowanego do Polski pochodziło z Rosji. Dziś jesteśmy całkowicie niezależni dzięki dywersyfikacji dostaw. Rozbudowana w ostatnich latach infrastruktura pozwala nam stawać się hubem gazowym dla Europy Środkowo-Wschodniej. Taki kierunek konsekwentnie realizujemy – zaznaczył minister.

„Rosyjski gaz musi zostać wyrzucony z Europy”

– Amerykanie widzą w kwestiach energetycznych szansę na to, by budować swoją szeroką obecność gospodarczą na świecie. Od lat kupujemy LNG z USA, a teraz chcemy wykorzystywać polski system przesyłowy, aby gaz mógł trafiać dalej – na Ukrainę, Słowację i do innych państw regionu. Większa konkurencja na rynku, więcej kierunków dostaw oraz większe możliwości przesyłowe sprawią, że jednostkowe koszty transportu gazu będą spadać – podkreślił sekretarz stanu w Ministerstwie Energii Wojciech Wrochna.

Polska delegacja prowadziła także rozmowy z partnerami z regionu.

– Jesteśmy zgodni, że rosyjski gaz musi zostać kompletnie wyrzucony z naszej części Europy i z całego kontynentu – oświadczył Motyka. Jak zaznaczył, jeszcze przed rozpoczęciem pełnoskalowej inwazji na Ukrainę Rosja, wywołując kryzys energetyczny, wykorzystywała surowce jako narzędzie nacisku na Polskę i inne państwa regionu.

– Dzięki dywersyfikacji dostaw i konsekwentnym działaniom na rzecz uniezależnienia się od rosyjskich surowców Polska jest dziś energetycznie bezpieczna i należy do liderów tych zmian w Europie – dodał minister.

Czytaj też: Rosjanie uderzyli w polską energetykę. „Celem był blackout”

Rowery, wózki czy szafy ustawiane na korytarzach i klatkach schodowych to nie tylko źródło sąsiedzkich sporów, ale też zagrożenie dla ewakuacji. Kontrola straży pożarnej lub policji może skończyć się pouczeniem albo mandatem sięgającym 5000 zł

Wstrzymanie przez Słowację Roberta Ficy dostaw energii elektrycznej na Ukrainę oraz blokowanie przez Węgry Viktora Orbana pakietu finansowego dla Kijowa podyktowane są nie tyle sympatią do przywódcy Rosji Władimira Putina, co poważnymi problemami w polityce wewnętrznej tych krajów – twierdzi niemiecka prasa. Piotr Kozłowski

Ameryka „wróciła” i przeżywa swój złoty wiek rok – ogłosił w orędziu o stanie państwa prezydent USA Donald Trump. Po raz kolejny polityk ostrzegł też Iran, zaznaczając, że nie pozwoli mu na pozyskanie broni jądrowej i rakiet sięgających Ameryki.

Prezydent Ukrainy Wołodymyr Zełenski powiedział w rozmowie z niemiecką telewizją publiczną ARD, że jest gotowy na spotkanie z Władimirem Putinem. Ocenił, że wojna zakończy się wtedy, gdy USA wraz z krajami Europy "postawią do pionu" rosyjskiego przywódcę. Zauważył także, że Ukraina nie przegrywa wojny, a takie twierdzenie jest tylko "rosyjską narracją". Piotr Kozłowski

W badaniu pracowni Ipsos zadano pytanie: „Czy jest Pan/i za zakazem nocnej sprzedaży alkoholu w sklepach i na stacjach benzynowych w całej Polsce?”.

Nocna prohibicja w całej Polsce [SONDAŻ]

Aż 41 proc. respondentów odpowiedziało „zdecydowanie tak”, a kolejne 21 proc. „raczej tak”. Oznacza to, że łącznie 62 proc. badanych opowiada się za wprowadzeniem ograniczeń w godzinach nocnych.

Przeciwników zakazu jest wyraźnie mniej. Odpowiedź „raczej nie” wskazało 17 proc. ankietowanych, a „zdecydowanie nie” – 15 proc. Łącznie co trzeci badany deklaruje sprzeciw wobec nocnej prohibicji w sklepach i na stacjach benzynowych.

Stosunkowo niewielu pozostaje niezdecydowanych – w badaniu Ipsos to tylko 6 proc. respondentów.

Źródło: Sondaż Ipsos dla TVP Info i „19:30”

Miasta bez alkoholu nocą coraz popularniejsze. Dołączają kolejne

W wielu miastach w Polsce już teraz obowiązują lokalne ograniczenia sprzedaży alkoholu w nocy – decyzje w tej sprawie aktualnie podejmują jednak wyłącznie samorządy. 

W latach 2018-2024 nocną prohibicję wprowadziło około 180 gmin w Polsce. Od początku tego roku nocna prohibicja zaczęła obowiązywać m.in. w Opolu i Kole; od marca zakaz wejdzie w życie w Kielcach. W połowie lutego na ten temat debatowali też radni Lublina, pozytywnie opiniując projekt na Radzie Miasta.

Możliwość wprowadzenia zakazu sprzedaży alkoholu w godzinach nocnych daje samorządom ustawa o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi. Celem wprowadzenia nocnej prohibicji jest ograniczenie spożywania alkoholu w nieprzeznaczonych do tego celu miejscach. Zakaz nocnej sprzedaży alkoholu nie dotyczy pubów czy restauracji.

Zapisy ustawy pozwalają każdej gminie samodzielnie zadecydować m.in. o tym, czy wprowadzić na jej terenie ograniczenia godzin sprzedaży napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży. Przepisy stanowią, że prohibicja może objąć wyłącznie całą dzielnicę – nie może być wprowadzona na wybranym obszarze czy też ulicy.

Sondaż został zrealizowany metodą mixed mode (CATI i CAVI) w dniach 19-20 lutego 2026 r. na ogólnopolskiej reprezentatywnej próbie 1000 dorosłych Polaków. 

Zobacz także: KO na czele sondażu Ipsos. Czołówka mocno ściśnięta

Pod hasłem "Zadbaj o czyste powietrze, wymień piec węglowy", Pruszków dofinansuje wymianę pieców węglowych w budynkach, znajdujących się na terenie miasta. Wnioski można składać od 23 lutego do 30 czerwca 2026 r.

Na trwającym IX Zjeździe Partii Pracy Korei, pierwszym od 2021 roku, Kim Dzong Un został ponownie wybrany najwyższe stanowisko w partii. „Ludzie w całym kraju byli poruszeni nieustającym podekscytowaniem i radością” z powodu reelekcji Kima – piał z zachwytu „Rodong Sinmun”, największy w kraju dziennik, wydawany przez rządzącą partię.

Zjazd rozpoczął się w zeszły czwartek, aby omówić wyniki poprzedniego zjazdu i wyznaczyć nowe cele na kolejną pięciolatkę. W artykule podkreślono, że w ciągu ostatnich pięciu lat dokonano „wielkich rzeczy”, niewyobrażalnych osiągnięć, nawet na przestrzeni kilku stuleci, a wyczyn ten nazwano „cudem”.

W artykule chwalono „absolutną zdolność obronną”, „boom budowlany” i rozwój regionalny jako główne osiągnięcia pod przywództwem Kima.

„Trzy cuda” Kim Dzong Una

Gazeta wspomniała o nowo wybudowanej szklarni w Sinuiju, mieście na północnym zachodzie kraju, które zostało spustoszone przez powódź w 2024 roku. Dyktatorowi przyznano zasługę „trzech cudów” – uratowania mieszkańców poszkodowanych przez powódź, odbudowy po powodzi i budowy szklarni.

Wychwalano również politykę Kima stawiającą ludzi na pierwszym miejscu, wychwalając ją jako „wielką matkę wszystkich cudów dla ludu”. Ten „największy człowiek na świecie” – jak wyjaśniono – darzy ludzi silną i szczególną miłością.

Nowa pięciolatka Korei Północnej

W środę państwowe media poinformowały, że szóstego dnia zjazdu partii omawiano pięcioletnie plany i cele dla kluczowych sektorów, w tym obrony narodowej i spraw zagranicznych. Gdy wszystkie wytyczne polityki zostaną sfinalizowane, Korea Północna ma je przedstawić podczas sesji zamykającej zjazd.

„Spotkania konsultacyjne zintensyfikowały dyskusję na temat kierunku i planów pracy różnych sektorów i jednostek” – poinformowała Koreańska Centralna Agencja Informacyjna (KCNA), tuba propagandowa reżimu. „Szczegółowo omówiono realistyczne propozycje dotyczące stopniowego i jakościowego rozwoju. Dyskusja koncentrowała się na zapewnieniu naukowej dokładności i innowacyjnego charakteru wdrażania ogólnego celu i zasady pięcioletniej strategii” – wyjaśniono.

Korea Południowa szczególnie czeka na komunikat w odpowiedzi na propozycje wznowienia rozmów ze strony Waszyngtonu i Seulu. Spodziewane jest bowiem, że nadchodzący pięcioletni plan określi kierunki polityki reżimu w zakresie stosunków z sąsiadem z południa, z którym formalnie pozostaje w stanie wojny, oraz Stanami Zjednoczonymi.

Czytaj także: Kim Dzong Un pokazał nowe wyrzutnie. Są zdolne do ataku jądrowego

Kreml stoi przed widmem dziury budżetowej. Jak wynika z najnowszych danych firmy Argus Media, Rosja jest zmuszona do drastycznych obniżek cen ropy naftowej. Różnica pomiędzy ropą Urals a Brent pokonała barierę 30 dolarów na baryłce. Ropa jest głównym paliwem rosyjskiej wojennej machiny, jednak upusty sprawiają, że ten biznes staje się coraz mniej opłacalny.

We wtorkowym losowaniu Lotto nikt nie wytypował prawidłowo wszystkich sześciu liczb. Oznacza to, że pula głównej wygranej wzrosła do trzech milionów złotych. Oto wyniki Lotto i Lotto Plus z 24 lutego 2026 roku.

Akcesja Ukrainy do Unii Europejskiej powinna przebiegać szybciej, niż w przeszłości – ocenił były prezydent Aleksander Kwaśniewski. Dodał, że należy przyspieszyć procedury, nie rezygnując z zasad. W rozmowie z dziennikarzami podkreślił, że "Ukraina potrzebuje Europy, a Europa potrzebuje Ukrainy". Zwrócił też uwagę, że prezydent Andrzej Duda "wykazywał w kwestiach ukraińskich dużo więcej empatii" niż Karol Nawrocki. Piotr Kozłowski

Program SAFE był jednym z tematów spotkania polityków PiS, Patryka Jakiego i Tobiasza Bocheńskiego, ze studentami, które we wtorek zorganizowano w okolicach Biblioteki Uniwersyteckiej we Wrocławiu. Spotkanie miało formułę debaty i było pierwszym z cyklu "Zmień nasze zdanie", który PiS adresuje do młodych ludzi. Piotr Kozłowski

Nastąpiła premiera nowego odcinka drugiego sezonu serialu "Cross" – thrillera kryminalnego opartego na postaciach stworzonych przez Jamesa Pattersona w ramach jego bestsellerowego cyklu powieści. Gwiazdą i zarazem współproducentem wykonawczym serialu jest Aldis Hodge. Gdzie można oglądać piąty odcinek nowego sezonu megahitu? Piotr Kozłowski

Matura 2026 zbliża się wielkimi krokami, a uczniowie już teraz szukają odpowiedzi na kluczowe pytania: ile procent potrzeba do zdania i jakie przedmioty są obowiązkowe? W 2026 roku progi punktowe pozostają niezmienne, ale ministerstwo wprowadza korekty w listach lektur oraz wymaganiach z przedmiotów ścisłych. Olga Skórko