Wchodzisz i wiesz

– Chcemy, by słabsza strona transakcji na rynku pierwotnym – czyli kupujący – była lepiej chroniona. Pełna transparentność oferty powinna być rzeczą oczywistą, ale nie zawsze tak się dzieje. Dlatego proponujemy rozwiązania, które pomogą kupującym podejmować racjonalne decyzje zakupowe na podstawie pełnej wiedzy na temat dewelopera czy danej inwestycji – powiedział wiceminister rozwoju i technologii Tomasz Lewandowski, cytowany na stronie resortu.

Jakie zmiany na rynku mieszkań?

Ministerstwo zapowiedziało zmiany w ustawie o ochronie praw nabywcy lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego oraz Deweloperskim Funduszu Gwarancyjnym i ustawy o zmianie ustawy o ochronie praw nabywcy lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego oraz Deweloperskim Funduszu Gwarancyjnym. Według informacji podanych na stronie resortu projekty zmian trafiły już do „wykazu prac rządu”.

„Głównym celem jest uzupełnienie rozwiązań wzmacniających ochronę praw nabywcy lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego, nabywanego głównie na rynku pierwotnym od podmiotu prowadzącego działalność deweloperską” – czytamy w komunikacie MRiT.

Resort planuje rozszerzenie Portalu DOM o szczegółowe dane deweloperów, takie jak historia inwestycji, opóźnienia, składki na Deweloperski Fundusz Inwestycyjny, nałożone kary, co ma ułatwić weryfikację wiarygodności firm na rynku pierwotnym. Zmiany zakładają również zakaz waloryzacji ceny nieruchomości na niekorzyść nabywcy po podpisaniu umowy oraz podniesienie kwoty zwrotu opłaty rezerwacyjnej do czterokrotności jej wysokości w razie wycofania się dewelopera.

Proponowane zmiany mają także zwiększyć bezpieczeństwo prawne poprzez wprowadzenie zasady przejścia odpowiedzialności z tytułu rękojmi na wspólników w przypadku likwidacji spółki celowej. Ustawa przewiduje także wprowadzenie minimalnych wymogów dla ogłoszeń, w tym obowiązku publikacji rzutów pomieszczeń oraz wyraźnego oznaczania wizualizacji jako materiałów poglądowych.

Zobacz też: Dlaczego mieszkania „drożeją” tylko na papierze? Średnia cena bywa myląca

W toku śledztwa ustalono, że niedźwiedź zaatakował kobietę w pobliżu pastwiska, na którym zabił również wypasającą się krowę. Według bukareszteńskiej stacji Pro TV ostatni śmiertelny atak niedźwiedzia na człowieka w Rumunii miał miejsce 27 kwietnia w okręgu Harghita, w środkowej części kraju. Ofiarą padł 65-letni mężczyzna.

W poniedziałkowym oświadczeniu władze gminy Telciu poinformowały, że skierowały już do rumuńskiego ministerstwa środowiska wniosek o pozwolenie na odstrzał lokalnych niedźwiedzi z powodu ich rosnącej populacji. Sprecyzowały, że szacują ją na 30 osobników, czyli o pięć więcej wobec 2025 roku.

Prewencyjny odstrzał niedźwiedzi

W związku z coraz częstszymi przypadkami pojawiania się niedźwiedzi w pobliżu ludzkich zabudowań i dróg w kwietniu bieżącego roku parlament Rumunii zgodził się na zwiększenie prewencyjnego odstrzału tych zwierząt do 849 sztuk. Pro TV odnotowała, że jeszcze trzy lata temu roczny limit odstrzału prewencyjnego wynosił 220 sztuk i był sukcesywnie podnoszony w związku z nasilającą się obecnością drapieżników w pobliżu skupisk ludzkich.

Rumunia jest krajem o największej w Unii Europejskiej populacji niedźwiedzi, liczącej ponad 13 tys. sztuk. Większość z nich zamieszkuje lasy na terenie Karpat. 

Zobacz także: Niedźwiedź w garażu na Podkarpaciu. „Ruszył prosto w moim kierunku”

Spółka Garo, produkująca w Polsce stacje ładowania aut elektrycznych, ogłosiła w poniedziałek decyzję o przeniesieniu swojego zakładu z Polski do Szwecji. Jako przyczyny firma wskazała wzrost kosztów prowadzenia działalności - w tym rosnące wynagrodzenia - oraz zmiany w procesach produkcyjnych.

Alstom prowadzi w Szwecji szeroko zakrojone testy terenowe technologii opartej na sztucznej inteligencji, która identyfikuje i odstrasza dzikie zwierzęta w pobliżu torów. Dotychczasowe testy wskazują na duży potencjał nowej technologii w ograniczaniu ryzyka kolizji pociągów z dzikimi zwierzętami.

Rząd szykuje rozbudowę Portalu DOM, który od 2027 r. ma pokazywać nie tylko ceny mieszkań, ale też opóźnienia inwestycji deweloperskich i nakładane na nich kary. Nowe przepisy mają zwiększyć przejrzystość rynku i wzmocnić ochronę kupujących. System ma też ostrzegać przed nierzetelnymi firmami na podstawie danych urzędowych i sądowych.

Paweł Kowal, przewodniczący Rady do spraw Współpracy z Ukrainą, zauważył podczas Baltic Business Forum, że z polskiego punktu widzenia polsko-ukraińskie stosunki są tożsame z polsko-niemieckimi.  - Relacje z Ukrainą nie sprowadzają się tylko do odbudowy. Dotyczą one przede wszystkim integracji z Unią Europejską. Po zakończeniu wojny trudno wyobrazić sobie Ukrainę poza NATO i Unią Europejską - stwierdził polityk.

Projekt nowelizacji przygotowany przez Ministerstwo Rozwoju i Technologii przewiduje zakaz waloryzacji ceny lokalu na niekorzyść nabywcy po podpisaniu umowy deweloperskiej lub umowy zobowiązującej. Jeśli deweloper nie wywiązałby się ze zobowiązań, zwrot opłaty rezerwacyjnej wyniósłby jej czterokrotną wartość.

Dorota Wysocka-Schnepf oceniła, że sprawę można traktować w kategoriach groteski, ale jednocześnie – jak podkreśliła – jest ona bardzo poważna. – To jest komiczne, ale to jest bardzo poważna sprawa. Rodzi to pytanie, czy Telewizja Republika wciąż powinna mieć koncesję. Ziobro nigdy nie był dziennikarzem, to jedno wielkie oszustwo – mówiła.

Jej zdaniem w tej sprawie „wprowadzono w błąd także partnerów amerykańskich”. – Po prostu to jest bardzo brzydka gra – oceniła.

Pytania o wyjazd Ziobry do USA

Karolina Opolska zwróciła uwagę, że taka „gra” wymagałaby więcej niż jednego aktora. Jak mówiła, Zbigniew Ziobro nie byłby w stanie samodzielnie załatwić formalności związanych z podróżą do Stanów Zjednoczonych, zwłaszcza w sytuacji zaostrzonej polityki migracyjnej USA. Prowadząca program wskazała, że chodzi o osobę, wobec której są zarzuty i za którą wystawiono list gończy.

Dariusz Ćwiklak wskazał, że kluczowe byłoby ustalenie, na jakiej podstawie Ziobro miałby wjechać do USA jako rzekomy korespondent. – Ciekawi mnie i pewnie ciekawiłoby służby migracyjne w USA, jak wyglądałby status Ziobry. Czy on ma podpisaną jakąś umowę? Bo jeśli nie miał umowy, to po prostu oszukał władze migracyjne – mówił. Publicysta dodał, że z takiej sytuacji mogłyby wynikać poważne problemy prawne.

W rozmowie punktem wyjścia była zmiana władzy na Węgrzech i wyjazd byłego ministra sprawiedliwości z tego kraju. Komentatorzy zastanawiali się, czy próba przedstawienia go jako korespondenta stacji telewizyjnej mogła być sposobem na umożliwienie mu dalszego pobytu za granicą.

Garo Polska - firma obecna w Polsce od 1996 roku - poinformowała o zakończeniu działalności w kraju. Pracę straci setki osób.

Po 16 latach rządów Fideszu – pod przywództwem Viktora Orbana – na Węgrzech władzę objęła opozycyjna partia TISZA. Jej lider Peter Magyar zapowiedział wprowadzenie zmian w dotychczasowej polityce. W programie ugrupowania znalazły się między innymi obietnice obniżenia rozmaitych podatków, w tym do zera od leków na receptę, a także zwiększenia świadczeń socjalnych i utrzymania 13. i 14. emerytury, wprowadzonych przez rząd Orbana.

Magyar zapowiedział też między innymi wprowadzenie limitu dwóch kadencji na stanowisku premiera czy stopniowe odchodzenie od rosyjskiej źródel energii. Współpraca z reżimem na Kremlu budziła największe kontrowersje w krajach Unii Europejskiej, szczególnie w Polsce.

Zobacz także: Ktoś pomagał Ziobrze w ucieczce? Prokuratura Krajowa sprawdza

Czy Węgry odejdą od rosyjskiej ropy?

Między innymi o tę kwestię został zapytany Istvan Kapitany, przyszły minister gospodarki i energii, przez członków komisji parlamentarnej. Przyznał, że błędnym rozwiązaniem było „zwiększenie udziału rosyjskiej ropy z 65 procent do 90 procent w latach 2022–2025”. – Oznacza to, że Węgry nie zdecydowały się na praktyczne, zróżnicowane rozwiązanie – podkreślił, nawiązując do braku inwestycji w odnawialne źródła energii. Dodał jednak, że – w kontekście importu rosyjskiej ropy – nowy rząd „nie chce z niczego rezygnować”, tylko „po prostu mieć wybór”.

Zdaniem agencji Bloomberga, zapowiedź kontynuowania zakupu rosyjskiej ropy „naraża nowy rząd Węgier na konflikt z Unią Europejską”. – Mamy dwa rurociągi naftowe i musimy z nich korzystać. Zawsze musimy pozyskiwać energię z najtańszych i najbardziej niezawodnych źródeł – podkreślił Kapitany.

Polityk przedstawił też główne założenia polityki gospodarczej nowego rządu. Oświadczył, że planuje „ożywić gospodarkę” i wprowadzić zasadę „zerowej tolerancji dla korupcji”.

Zobacz też: Magyar przyjedzie do Polski w przyszłym tygodniu. Anita Orban potwierdza

W przyszłym roku waloryzacja emerytur i rent może być jedną z najniższych od 2019 roku. Z rządowych prognoz wynika, że świadczenia wzrosną o niespełna 3,2 procent, co oznacza jedynie symboliczne podwyżki dla wielu seniorów. W tle trwają również prace nad prezydenckim projektem "Godna Emerytura", który ma zagwarantować większe podwyżki dla osób otrzymujących najniższe świadczenia.

W partyjnym rankingu prowadzi Koalicja Obywatelska z poparciem 33,8 proc. PiS dostałby 24,8 proc.

Strona amerykańska, podejmując decyzję o wpuszczeniu Zbigniewa Ziobry na terytorium USA, brała pod uwagę perturbacje w relacjach z polskim rządem. Ale musiała sobie to skalkulować i uznać, że korzyści przeważają nad szkodami - mówi adwokat Mariusz Paplaczyk.

Komisja Europejska prowadzi rozmowy z amerykańskimi firmami OpenAI i Anthropic dotyczące modeli sztucznej inteligencji - poinformował w poniedziałek rzecznik unijnej instytucji Thomas Regnier. Bruksela pozytywnie ocenia dotychczasową współpracę z OpenAI, które zadeklarowało gotowość udostępnienia swojego nowego modelu AI.

Do Sejmu trafił projekt autorstwa posłów PiS, który przewiduje zakaz prowadzenia działalności w zakresie kryptoaktywów w Polsce. Ponadto czworo posłów PiS wycofało swoje poparcie dla projektu ustawy o rynku kryptoaktywów złożonego w kwietniu. Jego pierwsze czytanie miało odbyć się w tym tygodniu.

Narges Mohammadi od grudnia przebywała w więzieniu w Zandżanie. Jej współpracownicy wskazali, że w tym czasie dwukrotnie straciła przytomność, zaś 1 maja trafiła do szpitala. Informowano też o dwóch podejrzewanych zawałach serca, w tym jednym pod koniec marca.

Fundacja założona przez noblistkę przekazała, że irańskie władze zawiesiły wykonywanie kary po wpłaceniu wysokiej kaucji. Podkreśliła jednak, że samo zawieszenie kary nie wystarczy, bo Mohammadi wymaga stałej, specjalistycznej opieki. Organizacja zaapelowała do władz, by Mohammadi nie wróciła już do więzienia w celu odbycia pozostałej części kary. Jej współpracownicy domagają się bezwarunkowego uwolnienia aktywistki i oddalenia zarzutów.

Brat noblistki Hamidreza Mohammadi, mieszkający w Oslo, przekazał, że lekarze już wcześniej rekomendowali jej przeniesienie do szpitala w Teheranie. Jego zdaniem inicjatywa ta miała zostać zablokowana przez irańskie służby specjalne.

Symbol walki o prawa człowieka

54-letnia Narges Mohammadi jest jedną z najbardziej znanych irańskich działaczek na rzecz praw człowieka. Od lat walczy o zniesienie w kraju kary śmierci, obowiązku noszenia chust przez kobiety, a także o zaprzestanie represji.

W 2023 roku otrzymała Pokojową Nagrodę Nobla za walkę przeciwko opresji kobiet w Iranie oraz za działania na rzecz praw człowieka i wolności jednostki. Nagrodę w jej imieniu odebrały dzieci, które mieszkają we Francji i nie widziały matki od ponad dekady.

Od 2016 roku odbywa Mohammadi kolejną karę więzienia. W kilku procesach została skazana łącznie na wiele lat pozbawienia wolności, między innymi. za „propagandę przeciw państwu”. W 2024 roku tymczasowo zwolniono ją z odbywania kary z powodu złego stanu zdrowia, ale w grudniu 2025 roku ponownie ją aresztowano. Na przełomie stycznia i lutego rozpoczęła strajk głodowy w proteście przeciwko bezprawnemu uwięzieniu i trudnym warunkom przetrzymywania. Jej rodzina twierdzi, że problemy zdrowotne aktywistki częściowo wynikają z brutalnego pobicia po aresztowaniu.

Czytaj więcej: Iran prześladuje noblistkę. Do szpitala mogła trafić „za późno”

Brytyjski premier Keir Starmer jeszcze w tym tygodniu przedstawi Izbie Gmin rządowy projekt renacjonalizacji koncernu hutniczego British Steel, który niemal rok temu został przejęty przez chińską grupę Jingye. Powodem są działania na rzecz utrzymania produkcji stali w Wielkiej Brytanii.

Prezydent Karol Nawrocki podpisał dziewięć ustaw, a dwie zawetował. Chodzi o przepisy dotyczące koordynacji działań antykorupcyjnych oraz likwidacji Centralnego Biura Antykorupcyjnego.

Rodzina jednej z ofiar strzelaniny na Uniwersytecie Stanowym Florydy pozwała OpenAI, twierdząc, że ich chatbot miał pomóc sprawcy w przygotowaniu ataku. Według pozwu sztuczna inteligencja udzielała mu wskazówek dotyczących broni, wyboru czasu ataku i potencjalnego rozgłosu medialnego.

17 kwietnia Sejm poparł poprawki Senatu do ustawy likwidującej od 1 października 2026 roku Centralne Biuro Antykorupcyjne. Po tej dacie kompetencje Biura miały przejąć policja, ABW i KAS, a ochroną antykorupcyjną zajmować się policja, ABW i SKW.

Prezydent zawetował ustawę o likwidacji CBA

Kancelaria Prezydenta RP na swojej stronie internetowej podała, że prezydent Karol Nawrocki zdecydował o zawetowaniu ustawy o koordynacji działań antykorupcyjnych oraz o likwidacji Centralnego Biura Antykorupcyjnego, wskazując, że w wyniku likwidacji instytucji powstaje ryzyko chaosu kompetencyjnego oraz utraty ciągłości postępowań, co bezpośrednio zagraża fundamentom zaufania do państwa.

„Zdaniem Prezydenta, ustawa zakładająca odejście od modelu wyspecjalizowanej służby antykorupcyjnej, a następnie rozproszenie kompetencji jednostki pomiędzy Policję, ABW i KAS, może doprowadzić do wieloletniego paraliżu walki z korupcją. Szybkie odbudowanie wiedzy operacyjnej, sukcesywnie tworzonej od 2006 roku, nie jest możliwe” – przekazała.

Kancelaria wskazała, że weto jest wyrazem sprzeciwu wobec osłabiania państwa przez rząd oraz kwestią odpowiedzialności i budowania zaufania obywateli do państwa, jego instytucji oraz procedur.

Przygotowana przez rząd ustawa o koordynacji działań antykorupcyjnych oraz o likwidacji CBA zakładała likwidację od 1 października Centralnego Biura Antykorupcyjnego. Po tej dacie kompetencje Biura miały przejąć policja, ABW i KAS, a ochroną antykorupcyjną miały zajmować się policja, ABW i SKW. Oprócz likwidacji ustawa wyznaczała też zasady ochrony antykorupcyjnej, którą można obejmować „przedsięwzięcia cechujące się zwiększonym ryzykiem wystąpienia korupcji lub działań godzących w interesy ekonomiczne państwa”.

Prezydent zawetował też ustawę o kształtowaniu ustroju rolnego.

Artykuł aktualizowany...