Wchodzisz i wiesz

Czy pamiętasz słodkości z czasów PRL-u? Choć trudno było je dostać w sklepach, to jednak od czasu do czasu pojawiały się na polskich stołach. Słodycze te do dziś budzą sentyment i uśmiech na twarzy. Sprawdź jak dobrze je pamiętasz? Odpowiedz na 10 prostych pytań w naszym quizie i przekonaj się, ile o nich wiesz. Justyna Przeorek

Zanim na ekrany kin trafi fabularny film o Adamie Małyszu, fani skoków narciarskich będą mogli obejrzeć serial dokumentalny o innym legendarnym polskim skoczku, Kamilu Stochu. Jeden z naszych najwybitniejszych sportowców w historii kończy karierę, a w ostatnim sezonie towarzyszy mu kamera. Gdzie można oglądać serial i co o nim wiemy? Piotr Kozłowski

Prezydent Karol Nawrocki poinformował w serwisie X, że jest na bieżąco informowany o działaniach militarnych.

„Jestem na bieżąco informowany o dzisiejszych atakach na cele w Iranie. Dzięki utrzymywanym kanałom sojuszniczym i koalicyjnym, mieliśmy świadomość podjęcia działań militarnych przez Izrael i USA. Obecnie priorytetem jest zapewnienie bezpieczeństwa wszystkim Polakom w rejonie Bliskiego Wschodu, w tym dyplomatom i żołnierzom naszych kontyngentów wojskowych. Pozostaję w stałej łączności z sojusznikami z NATO i instytucjami państwa” – napisał.

Premier Donald Tusk przekazał, że odebrał meldunki z Ministerstwa Obrony Narodowej oraz Ministerstwa Spraw Zagranicznych i zapewnił, że Polacy przebywający w Iranie, w tym personel ambasady w Teheranie, są obecnie bezpieczni.

„Rozwój sytuacji jest niepokojący”

Przewodnicząca Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen podkreśliła, że sytuacja w Iranie budzi poważne obawy.

– Pozostajemy w bliskim kontakcie z naszymi partnerami w regionie. Ponownie potwierdzamy nasze zdecydowane zaangażowanie na rzecz bezpieczeństwa i stabilności regionalnej oraz zapewnienia bezpieczeństwa nuklearnego i zapobiegania dalszej eskalacji – napisała von der Leyen w mediach społecznościowych.

Podobne stanowisko przedstawił przewodniczący Rady Europejskiej Antonio Costa, który podkreślił rosnące obawy związane z sytuacją w Iranie oraz konieczność zapobiegania dalszej eskalacji.

Reakcje Niemiec i Wielkiej Brytanii

Niemieckie Ministerstwo Spraw Zagranicznych poinformowało o monitorowaniu sytuacji w Iranie, Izraelu oraz w całym regionie i o utrzymywaniu kontaktu z placówkami dyplomatycznymi.

Rzecznik rządu Wielkiej Brytanii podkreślił, że Iran nie może zostać dopuszczony do opracowania broni jądrowej, a preferowanym rozwiązaniem pozostaje droga negocjacji.

Poparcie dla działań Stanów Zjednoczonych wyraził premier Australii Anthony Albanese, wskazując na konieczność powstrzymania irańskiego programu nuklearnego i ograniczenia zagrożeń dla bezpieczeństwa międzynarodowego.

Ukraińskie Ministerstwo Spraw Zagranicznych oceniło, że obecne wydarzenia są konsekwencją działań władz w Teheranie, jednocześnie deklarując wsparcie dla narodu irańskiego.

„To interwencja humanitarna”

Do wydarzeń odniósł się także Cyrus Reza Pahlawi, syn obalonego szacha Iranu. Uznał działania Stanów Zjednoczonych za wsparcie dla społeczeństwa irańskiego i wezwał do mobilizacji przeciwko władzom Republiki Islamskiej.

– Pomoc, którą prezydent Stanów Zjednoczonych obiecał dzielnemu narodowi Iranu, właśnie dotarła. To interwencja humanitarna, a jej celem jest Republika Islamska, jej aparat represji i machina śmierci, a nie wielki kraj i naród irański. Ale pomimo tej pomocy, ostateczne zwycięstwo i tak będzie należało do nas. To my, naród irański, dokończymy dzieła w tej ostatecznej bitwie. Czas powrotu na ulice jest bliski – powiedział Cyrus Reza Pahlawi.

„Rozmowy były przykrywką”

Krytyczne stanowisko zaprezentował były prezydent Rosji Dmitrij Miedwiediew. W mediach społecznościowych zasugerował, że wcześniejsze rozmowy z Iranem były jedynie przykrywką dla przygotowań do operacji militarnej.

„»Rozjemca« znów w akcji. Rozmowy z Iranem były tylko przykrywką. Wszyscy o tym wiedzieli. Kto ma teraz więcej cierpliwości, by doczekać marnego końca wroga? Stany Zjednoczone mają zaledwie 249 lat. Imperium perskie powstało ponad 2500 lat temu. Zobaczymy, co wydarzy się za jakieś 100 lat” – stwierdził.

Czytaj też: USA i Izrael gotowe do kilkudniowej operacji przeciwko Iranowi

Profesor Roman Kuźniar ocenił dla PAP, że uderzenia na Iran są sprzeczne z prawem międzynarodowym. Dodał, że nie mają uzasadnienia, jeżeli chodzi o potencjalne zagrożenie, jakie Iran miałby stanowić dla bezpieczeństwa Izraela czy Stanów Zjednoczonych. "To jest analogiczne kłamstwo jak w przypadku Iraku" – zauważył politolog. Piotr Kozłowski

W imię Allacha

Irańskie Siły Zbrojne są największe na Bliskim Wschodzie. Pobór do armii zaczyna się od 18 roku życia. W służbie czynnej i rezerwowej szacuje się, że jest prawie milion osób - ok. 600 tys. w regularnej armii, 350 tys. w rezerwie. Do tego należy doliczyć irańskie Służby Specjalne, Policję, Strażników Rewolucji. Są silnie zindoktrynowane, gotowe do walki na śmierć i życie.

Przez lata Iran opierał się na amerykańskiej broni, jeszcze z czasów przedrewolucyjnych, a później, na sprzęcie radzieckim. Przez dekady stworzył jednak swój system produkcji i rozwoju arsenału, stając się też eksporterem i łamiącym sankcję krajem przerzutowym broni - np. dla ISIS, rosyjskiego agresora w Ukrainie (drony Shahed) czy Korei Północnej (elementy rakiet balistycznych długiego zasięgu). Iran stworzył rozwinięty przemysł zbrojeniowy o dużym wskaźniku samowystarczalności, który produkuje arsenał konwencjonalny, jak i nowoczesne instalacje rakietowe czy drony. Znane są też wieloletnie próby uzyskania broni jądrowej, co stanowi od lat główny powód do stawiania Iranu w pierwszym rzędzie osi zła na świecie. 

Czytaj też: Iran odpowiedział. Pociski balistyczne wykryte nad Izraelem

Gotowi na rozkaz

W Irańskich siłach pancernych w gotowości jest ok. 2000 czołgów. W większości są to zmodernizowane konstrukcje na podstawie znanego nam w Polsce T-72 oraz starszych modeli amerykańskich i angielskich - irańskie wersje służą pod nazwami Karrar, Zulfiqar, Soleiman-402. Siły pancerne uzupełniają pojazdy samobieżne i transportery, także opierające się na unowocześnianiu starszych modeli. 

Na morzu Iran może zagrozić okrętami podwodnymi (ok. 20 w służbie, jednak bez napędu atomowego) i mniejszymi jednostkami. Doktryna wojskowa Iranu nie opiera się na dużych jednostkach - krążownikach, niszczycielach, lotniskowcach. Marynarka Wojenna Iranu opiera się na szybkości i mobilności w Zatoce Perskiej i cieśninie Ormuz, stąd jednostki mniejsze stanowią trzon, m.in. łodzie rakietowe, okręty patrolowe, drony morskie, stawiacze min.

Najsłabszą stroną Iranu są siły powietrzne - w służbie jest ok. 300-400 przestarzałych samolotów różnej produkcji, m.in. Amerykańskie F-14 i F-4 (liczące ponad 40 lat, zakupy jeszcze za czasów Szacha), rosyjskie MiG-29 czy SU-24. Plany modernizacji trwają, wojsko szykuje się na zakupy nowych, rosyjskich konstrukcji, jednak od lat Iran nie stawia akcentu na tradycyjne siły lotnicze. Bo jego siłą są wojska rakietowe, drony, pociski balistyczne.

Drony i rakiety Iranu

To najbardziej rozwijany sektor zbrojeniówki irańskiej. Przez lata, omijając sankcje, nielegalnie handlując komponentami, prowadząc wymianę technologii m.in. z Rosją czy Koreą Płn., wytworzono groźny arsenał. Szacuje się, że balistycznych pocisków w irańskich siłach jest ok. 2500-3000. Od hipersonicznych, gotowych do rażenia celów oddalonych o 2000 km, po mniejsze, manewrujące i uderzające w bliższe cele. Ten rodzaj broni zapewne będzie trzonem pierwszych, odwetowych ataków, skierowanych w Izrael. Irańczycy dysponują także arsenałem dronów i dronów kamikaze, m.in. Shahed, które są tanie i możliwe do masowej produkcji, a także użycia. 

Rakiety typu Khorramshahr są wyposażone w największą głowicę bojową, mogącą sięgać celów oddalonych o 3000 km. Do wystrzału gotowe są też hipersoniczne pociski Fattah - trudne do przechwycenia, z głowicami do 1000 kg. Mimo mniejszego zasięgu, groźne są rakiety Qiam, Soumar, Hoveyzeh - mniejsze, stosowane w bliższych starciach.

Zagadką, którą od lat Ajatollahowie szachują zachód, jest irański arsenał nuklearny- przez lata, mimo prób kontroli instytucji międzynarodowych, nie udało się go do końca zamknąć. Mimo spadku zdolności i nakazu wstrzymania prac, szacuje się, że wciąż setki kilogramów wzbogaconego uranu jest w rękach Irańczyków. Nie ma jednak sprawdzonych doniesień, że mają i mogą przenosić gotowy ładunek jądrowy. 

Czytaj też: Trump: Rozpoczęliśmy dużą operację wojskową w Iranie

Kilku wysokich rangą dowódców Korpusu Strażników Rewolucji Islamskiej (IRGC) oraz polityków zginęło w sobotnich atakach Stanów Zjednoczonych i Izraela na Iran – poinformowała w sobotę agencja Reutera, powołując się na źródło zbliżone do władz w Teheranie. Aneta Malinowska

Polska wzmocniła monitoring cyberprzestrzeni, ze szczególnym uwzględnieniem potencjalnych zagrożeń i możliwych kampanii dezinformacyjnych - przekazał wicepremier i minister cyfryzacji Krzysztof Gawkowski.

Czy grozi nam nowa wojna światowa? "Musimy poczekać na ruch Rosji i Chin, żeby móc odpowiedzieć, czy ten konflikt przerodzi się w coś więcej" – mówi po ataku USA i Izraela na Iran politolog prof. Roman Baecker z UMK w Toruniu. Według niego, wstrzemięźliwe stanowiska prezydenta i premiera RP w tej sprawie musiały być wcześniej uzgodnione. Piotr Kozłowski

Wojna USA i Izraela z Iranem rozlewa się na cały region. Według mediów odnotowano „liczne eksplozje” w Bahrajnie, Abu Zabi i Katarze, w których znajdują się amerykańskie bazy wojskowe. Na pewno rakiety uderzyły w centrum serwisowe Piątej Floty Marynarki Wojennej USA w Bahrajnie.

W polskim streamingu zadebiutował niezwykły serial dokumentalny "Nieusłyszane" autorstwa Damiana Stefańczyka. Produkcja, podzielona na sześć odcinków, opowiada wyjątkowe oraz intymne historie Polaków, którzy zdecydowali się na emigrację do Ameryki Południowej. Na której platformie można oglądać serial? Piotr Kozłowski

Dzisiejszy poranek przyniósł gwałtowne zaostrzenie sytuacji bezpieczeństwa w regionie. Po serii ataków odwetowych, przestrzeń powietrzna nad kluczowymi państwami Bliskiego Wschodu stała się strefą działań wojennych. Agencje bezpieczeństwa lotniczego wydały najwyższe ostrzeżenia dla cywilnych maszyn.

PLL LOT reaguje na eskalację

Polski narodowy przewoźnik zareagował błyskawicznie. Wszystkie rejsy do i z Tel Awiwu zostały odwołane. Pasażerowie lotów tranzytowych do Azji muszą liczyć się z wydłużeniem czasu podróży o ok. 2 godziny, gdyż maszyny LOT-u omijają obecnie szerokim łukiem nie tylko Iran, ale i znaczną część Zatoki Perskiej.

Chaos w siatkach połączeń

Sytuacja na największych lotniskach świata jest dynamiczna. Oto jak zareagowały kluczowe linie lotnicze:

Lufthansa i Grupa Swiss: Całkowite zawieszenie lotów do Teheranu, Tel Awiwu oraz Bejrutu do odwołania.

Wizz Air: Tani przewoźnik anulował wszystkie połączenia do Izraela, Jordanii oraz Zjednoczonych Emiratów Arabskich (Dubaj, Abu Zabi) do 7 marca.

Ryanair: Odwołane loty do Ammanu. Samoloty lecące w kierunku regionu były dziś rano zawracane do baz w połowie drogi.

Air India i Turkish Airlines: Przewoźnicy wytyczyli nowe korytarze nad Arabią Saudyjską i Egiptem, co drastycznie zwiększa zużycie paliwa i koszty biletów.

Pusta plama na mapach radarowych

Mapy serwisów monitorujących ruch lotniczy, takich jak Flightradar24, pokazują bezprecedensowy widok: nad terytorium Iranu i Iraku powstała pusta plama. Samoloty, które znajdowały się w powietrzu w momencie ataku, były zmuszone do awaryjnych lądowań w krajach ościennych, m.in. w Azerbejdżanie i Turcji.

MSZ apeluje do Polaków

Polskie Ministerstwo Spraw Zagranicznych wydało najwyższy stopień ostrzeżenia dla podróżnych.

„W związku z operacjami militarnymi i zamknięciem przestrzeni powietrznej, apelujemy do obywateli RP przebywających w Iranie o opuszczenie kraju wszelkimi dostępnymi środkami transportu” – czytamy w komunikacie resortu.

Czytaj też: Dlaczego cały świat patrzy na Iran? Ropa, atom, geografia i wpływy

„Z powodu kolejnych zamknięć przestrzeni powietrznej w regionie rejs PLL LOT LO121 z Warszawy do Dubaju zawraca do Warszawy” – przekazał na platformie X rzecznik prasowy przewoźnika Krzysztof Moczulski.

PLL LOT odwołał loty do Izraela. Samolot do Dubaju zawrócony

Wcześniej informował on o wstrzymaniu lotów maszyn polskiego przewoźnika do Izraela.

„Ze względu na wstrzymanie operacji na lotnisku w Tel Awiwie (...), wszystkie rejsy PLL LOT do i z TLV w tym okresie zostaną odwołane” – napisał w sobotę rano na X Moczulski.

Ministerstwo transportu Izraela poinformowało w sobotę o zamknięciu przestrzeni powietrznej kraju.

O wstrzymaniu połączeń z Izraelem, z Dubajem i Abu Zabi w Zjednoczonych Emiratach Arabskich oraz z Ammanem w Jordanii informował także w sobotę Wizz Air.

Izrael i USA zaatakowały w sobotę Iran. Prezydent USA Donald Trump poinformował, że armia USA rozpoczęła dużą operację bojową w Iranie. O ataku informował w sobotę minister obrony Izraela Israel Kac.

Czytaj też: LOT wstrzymuje rejsy do Tel Awiwu. Samoloty omijają Iran

Uderzenie Stanów Zjednoczonych oraz Izraela na Iran stało się faktem. Strach przed wojną już wcześniej wpływał na ceny ropy, gazu, złota, srebra i notowania akcji wielu spółek giełdowych. Samo zamknięcie przez Iran cieśniny Ormuz, przez którą przepływa 20 proc. światowej ropy i 20 proc. światowego LNG, może wywołać wręcz panikę na rynkach.

W związku z sytuacją bezpieczeństwa w regionie Bliskiego Wschodu oraz doniesieniami dotyczącymi działań wobec Iranu informujemy, że sytuacja polskich kontyngentów wojskowych jest na bieżąco monitorowana - przekazało w sobotę Dowództwo Operacyjne Rodzajów Sił Zbrojnych (DORSZ). Aneta Malinowska

Choć są naturalnie słodkie i kojarzą się głównie z egzotycznymi deserami, w rzeczywistości mogą być cennym elementem codziennej diety. Daktyle od wieków stanowią podstawę jadłospisu w krajach Bliskiego Wschodu, jednak w Polsce wciąż sięgamy po nie stosunkowo rzadko. A szkoda – te niepozorne owoce kryją w sobie imponującą ilość składników odżywczych, które wspierają serce, układ pokarmowy i ogólną kondycję organizmu. Dominika Górtowska

Departament Obrony USA oficjalnie nadał trwającej misji w Iranie kryptonim „Operacja Epic Fury”. Informacja ta została przekazana za pośrednictwem mediów społecznościowych, co kończy okres informacyjnej ciszy ze strony amerykańskiego dowództwa.

Wymowny wpis został udostępniony przez Sekretarza Obrony, Pete’a Hegsetha. Szef Pentagonu opublikował komunikat, używając wielkich liter i opatrując go symbolem amerykańskiej flagi, co ma podkreślać stanowczość oraz rangę prowadzonej operacji.

Choć nazwa „Epic Fury” (ang. Epicka Furia) sugeruje dużą skalę działań, Pentagon dawkuje informacje na temat konkretnych celów i efektów nalotów.

Iran wzywa swoich obywateli do opuszczenia Zjednoczonych Emiratów Arabskich, Kuwejtu, Kataru, Bahrajnu i Jordanii.

„Jeżeli nie masz możliwości opuszczenia kraju, unikaj zbliżania się do baz wojskowych, hoteli, molo, kompleksów handlowych lub jakichkolwiek miejsc związanych ze Stanami Zjednoczonymi i ogranicz niepotrzebne podróże” – ostrzegła irańskie media wojskowe na X.

 

Irańska armia ostrzegła także, że „region stoi na skraju wybuchu…”.

 

W tym samym czasie, ministerstwo spraw wewnętrznych Bahrajnu zaapelowało do obywateli o natychmiastowe udanie się do najbliższego schronienia.

 

Agencja Bahrain News Agency poinformowała, że celem ataku rakietowego stało się centrum serwisowe Piątej Floty Marynarki Wojennej USA w Bahrajnie. O takim uderzeniu doniosła także irańska agencja informacyjna Fars.

 

Jak informuje CNN, Bahrajn jest kluczowym sojusznikiem USA w Zatoce Perskiej i stałym gospodarzem siedziby Piątej Floty Marynarki Wojennej USA w Manamie.

 

Przedstawiciel władz Kataru poinformował, że obrona przeciwlotnicza przechwyciła co najmniej dwie irańskie rakiety nad swoim krajem.

 

Czytaj także: Iran odpowiedział. Pociski balistyczne wykryte nad Izraelem

W związku z atakiem USA i Izraela i odpowiedzią Iranu linie lotnicze zawiesiły połączenia. Niektóre samoloty zmierzające na Bliski Wschód zostały przekierowane na europejskie lotniska, w tym do Warszawy.

Wizz Air zawiesił połączenia z Izraelem, Zjednoczonymi Emiratami Arabskimi i Jordanią - podał przewoźnik. Loty do Izraela odwołały także Polskie Linie Lotnicze LOT. W sobotę Izrael i USA zaatakowały Iran.

Prezydent Karol Nawrocki zapewnił w sobotę, że jest na bieżąco informowany o dzisiejszych atakach na cele w Iranie. Pozostaję w stałej łączności z sojusznikami z NATO i instytucjami państwa - podkreślił prezydent we wpisie na platformie X. Aneta Malinowska