Wchodzisz i wiesz

Aryna Sabalenka tuż przed startem turnieju w Indian Wells podjęła jedną z najważniejszych życiowych decyzji. Liderka rankingu WTA zaręczyła się z brazylijskim biznesmenem, Georgiosem Frangulisem. 27-letnia tenisistka film z oświadczyn zamieściła w mediach społecznościowych. Michał Ignasiewicz

Turcja "nie była celem rakiety" wystrzelonej z Iranu, która kierowała się ku tureckiej przestrzeni powietrznej i została zniszczona przez system obrony baz NATO we wschodniej części Morza Śródziemnego – powiedział agencji AFP przedstawiciel władz tureckich. Myślimy, że zmierzała do bazy wojskowej” na Cyprze, ale zboczyła z toru – dodał. Agnieszka Maj

Prezydent Karol Nawrocki ma 21 dni na decyzję w sprawie Finansowego Instrumentu Zwiększenia Bezpieczeństwa SAFE (FIZB) i pożyczki na 43,7 mld euro. Licznik ruszył 27 lutego. Weto nie zablokuje pieniędzy, ale ograniczy rząd w elastycznym zarządzaniu funduszami. Dyskusja o oszczędnościach do 60 mld zł, o których mówi minister finansów i gospodarki Andrzej Domański, ryzykach walutowych i finansowaniu armii rozgrzewa Polskę.

Podczas spotkania z ministrem spraw zagranicznych Węgier Peterem Szijjarto przywódca Rosji Władimir Putin poinformował, że nakazał w środę uwolnienie dwóch jeńców wojennych z podwójnym obywatelstwem ukraińskim i węgierskim, którzy zostali pojmani przez rosyjskie wojsko na froncie ukraińskim. Aneta Malinowska

Prezydent Karol Nawrocki ma 21 dni na decyzję w sprawie Finansowego Instrumentu Zwiększenia Bezpieczeństwa SAFE (FIZB) i pożyczki na 43,7 mld euro. Licznik ruszył 27 lutego. Weto nie zablokuje pieniędzy, ale ograniczy rząd w elastycznym zarządzaniu funduszami. Dyskusja o oszczędnościach do 60 mld zł, o których mówi minister finansów i gospodarki Andrzej Domański, ryzykach walutowych i finansowaniu armii rozgrzewa Polskę.

Pobyt w sanatorium nie oznacza beztroskich wakacji. W regulaminach ośrodków można znaleźć zasady, których złamanie może skończyć się wysoką karą finansową - a nawet wydaleniem z ośrodka. Na co powinni uważać kuracjusze?

W środę Parlament Europejski zdecydował o ponownym zawieszeniu prac nad umową handlową między Unią Europejską a Stanami Zjednoczonymi. Decyzja zapadła po tym, jak administracja w Waszyngtonie zagroziła wstrzymaniem wymiany handlowej z Hiszpanią oraz zasugerowała możliwość podniesienia globalnych ceł z 10 do 15 procent.

Chodzi o tzw. Porozumienie Turnberry, uzgodnione w lipcu, które przewiduje maksymalną stawkę celną na unijny eksport do USA na poziomie 15 proc. W zamian UE miałaby obniżyć cła na wybrane towary przemysłowe i rolne z Ameryki.

„Taryfowe bingo” USA

Pierwsze zawieszenie prac komisji ds. handlu nastąpiło już miesiąc temu, po tym jak Sąd Najwyższy Stanów Zjednoczonych uchylił szeroki pakiet tzw. ceł wzajemnych wprowadzonych przez Donalda Trumpa. W odpowiedzi prezydent zastosował tymczasową, 10-procentową stawkę celną, opierając się na innej podstawie prawnej.

Niepewność pogłębiła wypowiedź sekretarza skarbu Scotta Bessenta, który zapowiedział, że stała stawka celna może wzrosnąć do 15 proc. jeszcze pod koniec tygodnia.

Przewodniczący komisji handlu, niemiecki europoseł Bernd Lange, podkreślił, że Bruksela oczekuje jasnych deklaracji ze strony USA. Jak zaznaczył, nie ma pewności, czy ewentualna podwyżka obejmie również Unię Europejską.

Podobne stanowisko zajęła szwedzka europosłanka Karin Karlsbro z liberalnej frakcji Renew, która stwierdziła, że Stany Zjednoczone prowadzą „taryfowe bingo” z partnerami handlowymi i że przed głosowaniem potrzebna jest większa przejrzystość.

Czytaj także: Już odczuwamy skutki wojny w Iranie. Ceny paliw mocno w górę

EPP krytykuje decyzję o zawieszeniu

Decyzji o przedłużeniu przerwy sprzeciwiła się Europejska Partia Ludowa (EPP). Jej przedstawiciele przekonują, że dalsze opóźnianie procesu może zaszkodzić relacjom transatlantyckim i zwiększyć ryzyko wojny handlowej.

Szwedzki europoseł Jörgen Warborn, bliski współpracownik przewodniczącej Komisji Europejskiej Ursuli von der Leyen, argumentował, że uwagi Donalda Trumpa pod adresem Hiszpanii nie powinny blokować całego porozumienia. Zarzucił przy tym lewicy, socjalistom, Zielonym oraz Renew hamowanie postępów prac.

Warborn zaproponował wprowadzenie tzw. „klauzuli wschodu słońca”, która uzależniałaby obniżkę unijnych ceł od wcześniejszego zniesienia przez USA podwyższonych taryf obejmujących ok. 7 proc. eksportu z UE. Propozycja nie zyskała jednak poparcia większości europosłów.

Czytaj także: Prezydent o programie SAFE. „Zaproponuję alternatywę”

Spór o Hiszpanię wpływa na negocjacje

Dodatkowe napięcie wywołała groźba Trumpa dotycząca „zerwania wszelkiego handlu” z Hiszpanią po decyzji premiera Pedro Sánchez o odmowie udostępnienia amerykańskim tankowcom hiszpańskich baz lotniczych w celu wsparcia ataków na Iran.

Komisja Europejska wyraziła solidarność z Madrytem, jednocześnie apelując do USA o przestrzeganie ustaleń handlowych.

Co dalej z umową?

Obecnie 10-procentowe cło może obowiązywać przez 150 dni przed zatwierdzeniem przez Kongres USA i jest naliczane obok tzw. stawek najwyższego uprzywilejowania, które dla unijnych eksporterów wynoszą średnio 4,8 proc. Oznacza to, że część towarów nadal korzysta z relatywnie niższych stawek niż przed wyrokiem Sądu Najwyższego.

Dalsze rozmowy między grupami politycznymi oraz przedstawicielami Komisji Europejskiej zaplanowano na przyszły tydzień. Przesłuchania w komisji handlu mają odbyć się 18–19 marca. Na razie jednak przyszłość transatlantyckiego porozumienia pozostaje niepewna.

Czytaj także: Majątek Kościoła? Policzenie wszystkiego zajęłoby nam kilka ładnych lat

Narasta konflikt wokół planowanej rozbudowy drogi krajowej nr 47 na odcinku Nowy Targ - Zakopane. Projekt "optymalizacji przepustowości" zakłada montaż sygnalizacji świetlnej w pięciu nowych lokalizacjach. Kierowcy obawiają się, że to zapowiedź komunikacyjnego paraliżu.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych kończy przeliczać tzw. emerytury czerwcowe przyznane w latach 2009-2019. Blisko 100 tys. Polaków otrzymało już wyższą emeryturę - średnio o około 172 zł brutto miesięcznie. Przeliczenia odbywają się automatycznie, bez konieczności składania wniosków przez emerytów.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych kończy przeliczać tzw. emerytury czerwcowe przyznane w latach 2009-2019. Blisko 100 tys. Polaków otrzymało już wyższą emeryturę - średnio o około 172 zł brutto miesięcznie. Przeliczenia odbywają się automatycznie, bez konieczności składania wniosków przez emerytów.

Ta kluczowa dla regionu inwestycja zamieni bioodpady w biometan, energię elektryczną, ciepło i ekologiczny nawóz. Pogoda sprzyja, więc w Bydgoszczy rozpoczęły się pierwsze prace ziemne przy budowie nowoczesnej biogazowni. W najbliższych tygodniach mają ruszyć prace konstrukcyjne.

W Zakopanem wraca pomysł porzucony 20 lat temu. Chodzi o miejskie kolejki gondolowe. Jak donosi Onet, za budowę takiego "podniebnego metra" ma odpowiadać państwowa spółka Polskie Koleje Linowe.

Jak sprawdzili statystycy, nikt nie pobiegł na boisku szybciej w ciągu ostatnich dwóch sezonów w Europie niż Nigeryjczyk. Belgijski portal Sporza poinformował, że bieg 25-letniego prawoskrzydłowego został zarejestrowany za pomocą optycznego pomiaru prędkości, metody często wykorzystywanej w profesjonalnej piłce nożnej. Sor osiągnął 37,7 km na godz. Dane ściągnięte z GPS są nawet jeszcze lepsze – wskazują, że pochodzący z Lagos zawodnik mógł mieć prędkość nawet 39,02 km na godz.

W obu przypadkach rezultaty te windują Nigeryjczyka na szczyty rankingu najszybszych piłkarzy w ostatnim czasie. Sor okazał się pod tym względem lepszy m.in. od Kyliana Mbappe, który osiągnął maksymalną prędkość 35,8 km na godz., oraz Erlinga Haalanda, który osiągnął 35,5 km na godz.

Zobacz także: Rozstrzygnięcie po karnych. GKS pierwszym półfinalistą

OpenAI rozważa podpisanie umowy z NATO dotyczącej wdrożenia technologii sztucznej inteligencji w nieutajnionych sieciach sojuszu. O planach firmy jako pierwszy poinformował "The Wall Street Journal".

Od czwartku turyści mogą składać wnioski o zwrot środków za odwołane wycieczki na Bliski Wschód wskazanych w umowach - podał w środę Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny. Na złożenie wniosku będą mieli 14 dni od powiadomienia biura podróży o odstąpieniu od umowy lub od momentu rozwiązania umowy. Aneta Malinowska

W gminach, gdzie nawet ponad 10 proc. mieszkańców unika płacenia za odpady, opozycja nawołuje do wprowadzenia rozliczenia od wody. Tam, gdzie metodę od wody wprowadzono, opozycyjni radni krzyczą o niesprawiedliwości. Takie rozwiązanie budzi sporo emocji.

Władze samorządowe zapowiadają twardą egzekucję zaległych opłat za odpady komunalne. Sprawy mają trafiać do komornika, a także do urzędu skarbowego, by zabezpieczać należności na poczet wieloletnich długów.

Robert Lewandowski na środowym treningu Barcelony pojawił się w masce. Polak w ostatnim meczu ligowym doznał złamania kości oczodołu. Dlatego musi chronić swoją twarz. Na razie nie wiadomo, czy 37-letni napastnik zagra w sobotę z Athletic Bilbao. Michał Ignasiewicz

W środę podczas konferencji prasowej po spotkaniu z prezesem NBP Adamem Glapińskim prezydent Karol Nawrocki powtórzył swoje wątpliwości dotyczące programu SAFE. Zaznaczył, że celem spotkania z Glapińskim było znalezienie – jak mówił – korzystnej, suwerennej, bezpiecznej, dobrej i efektywnej alternatywy dla tego programu.

Zapowiedział, że jeszcze w środę wystosuje do premiera Donalda Tuska i do ministra obrony narodowej pismo z zaproszeniem na spotkanie w sprawie „SAFE 0 proc.”

SAFE może realnie wesprzeć polską armię

Do słów Nawrockiego odniósł się na platformie X szef MON.

„Program SAFE daje najszybsze i konkretne środki na modernizację polskiej armii dlatego wojskowi, przemysł zbrojeniowy oraz wszyscy, którym na sercu leży wzmocnienie siły naszej armii, apelują i liczą na podpis pod ustawą (o SAFE) przez prezydenta Karola Nawrockiego” – zaznaczył Kosiniak-Kamysz.

Jak dodał, jeśli jednak pojawią się kolejne instrumenty finansowania armii „Wojsko Polskie tylko na tym zyska”. „Nie jako alternatywa dla SAFE, ale dodatkowe środki wzmacniające bezpieczeństwo” – podkreślił szef MON.

Polska największym beneficjentem programu SAFE

W ubiegły piątek Sejm przyjął poprawki Senatu do ustawy wdrażającej program SAFE ws. m.in. braku finansowania spłaty pożyczki z budżetu MON. W izbie wyższej parlamentu ustalono także m.in., że będzie obowiązek prowadzenia kontroli antykorupcyjnej i kontrwywiadowczej przez ABW, SKW i CBA podczas wykorzystywania środków finansowych z programu. Ustawa trafiła do prezydenta, który ma 21 dni na podjęcie decyzji. Polski rząd planuje podpisać umowę pożyczkową dotyczącą programu w drugiej połowie marca.

Polska jest największym beneficjentem unijnego programu SAFE – może z niego pozyskać ok. 43,7 mld euro, czyli prawie 200 mld zł. Według deklaracji rządu, 89 proc. środków z SAFE ma trafić do polskich firm zbrojeniowych.

W swoim wniosku o pieniądze z SAFE, polskie MON zawarło łącznie 139 projektów, na których realizację mają one zostać przeznaczone. Obejmują one najważniejsze produkty polskiej zbrojeniówki jak przeciwlotnicze wyrzutnie Piorun, wozy bojowe piechoty Borsuk czy armatohaubice Krab.

Czytaj również: Prezydent o programie SAFE. „Zaproponuję alternatywę”

Propozycja prezydenta uzupełnieniem do SAFE

Ministra Sobkowiak-Czarnecka, pytana w programie Polsat News o opinię rządu ws. pomysłu prezydenta, oceniła, że „to bardzo dobra informacja”. – Bardzo dobrze. Jeśli są dodatkowe pieniądze, to świetnie. (..) Uważam, że dla polskiego wojska, dla naszego bezpieczeństwa to świetna informacja, bo okazuje się, że (otrzymamy – red.) dwa razy tyle środków (...) – dodała.

Wyjaśniła, że obok wniosku o dofinansowanie z unijnego SAFE w wysokości ok. 43,7 mld euro, czyli prawie 200 mld zł, stworzono także dodatkową listę rezerwową na podmioty, których zakup wyniósłby „15 mld euro, czyli ok. 80 mld zł”. Zwróciła uwagę, że prezydent mówił o wydatkowaniu polskiego „SAFE 0 proc.” m.in. w Stanach Zjednoczonych, a – jak podkreśliła – środki z unijnego programu zostałyby wydane w Europie.

– Ja mogę od razu przekazać panu prezydentowi tę listę, którą polska armia przygotowała jako listę rezerwową do mechanizmu SAFE. (...) Jeżeli są dodatkowe środki, to ta lista, na co powinny zostać wydane, już jest gotowa. I nie jest to lista kogokolwiek z rządu, tylko to jest lista przygotowana przez Sztab Generalny – podkreśliła.

Na uwagę, że propozycja prezydenta może posłużyć jako powód do zawetowania ustawy ws. unijnego SAFE, Sobkowiak-Czarnecka odparła, że „nie widzi jej jako alternatywę, tylko jako uzupełnienie”. – (Rząd – red. ) z mechanizmu SAFE mówi o wydatkach w polskim przemyśle zbrojeniowym. Pan prezydent mówi o wydatkach za oceanem – to są dwa kompatybilne systemy – skonkludowała.

Dopytana o słowa prezydenta, który swoją propozycję określił jako „alternatywę”, ministra podkreśliła, że „jest człowiekiem dobrej woli i otwartego serca”. – Pan prezydent wiele razy był pytany, czy podjął już decyzję (ws. ustawy o SAFE – red.). Powiedział, że tej decyzji jeszcze nie podjął – dodała.

Ministra przyznała, że o propozycji polskiego „SAFE 0 proc.” dowiedziała się z konferencji prasowej prezydenta tuż przed rozmową w programie.

Czytaj również: PiS przeciw programowi SAFE. „Próba destabilizacji bezpieczeństwa Polski”