Wchodzisz i wiesz

Od stycznia 2026 roku w polskich sklepach zacznie dominować nowy widok: butelki i puszki z kaucją. Za plastikowe i metalowe opakowania zapłacimy 50 groszy, za szklane - 1 złoty, ale tę kwotę można odzyskać, oddając je z powrotem. To koniec okresu przejściowego dla producentów, a dla klientów sygnał, że system kaucyjny wkracza w nową, bardziej intensywną fazę.

Około godziny 21 w noc sylwestrową policjanci w Giżycku otrzymali zgłoszenie o pojeździe, którego kierowca mógł być pijany. Gdy świadkowie zatrzymali samochód, okazało się, że kierujący nim mężczyzna jest ciężko ranny. Niestety, nie udało się go uratować. Pasażer został zatrzymany.

Całe życie masz wrażenie, że coś się nie zgadza. Niby wszystko gra: dom, szkoła, praca, święta, zdjęcia na ścianie. Rodzice mówią: „jesteś nasz”. Urzędy mają pieczątki, w papierach jest data i miejsce urodzenia. Tylko że w środku masz niepokój, którego nie potrafisz nazwać. Jakbyś mieszkał w cudzym życiorysie. Pytasz raz. Drugi. Trzeci. „Mamo, tato… jak to było ze mną na początku?” I wtedy zapada cisza. Nie zwykła. Ciężka. Taka, w której słychać decyzję. Ktoś przestawia talerz, ktoś patrzy w okno, ktoś mówi: „po co wracać”. Czasem pada zdanie, które boli bardziej niż krzyk: „nie drąż”. W końcu przestajesz pytać, bo człowiek uczy się żyć nawet bez odpowiedzi, jeśli przez lata słyszy, że odpowiedź jest niewygodna. Tylko że prawda i tak wraca. Zawsze wraca. Grzegorz Prigan,oprac. Paweł Huczko

37-letnia kobieta zmarła w noc sylwestrową po potrąceniu na chodniku w Ostrowie Wlkp. przez pijanego kierowcę. Sprawcę odnaleziono godzinę po zdarzeniu w innej miejscowości – przekazała ostrowska policja.

„Strona laposte.fr oraz wszystkie systemy informatyczne poczty są obecnie celem cyberataku” – napisano w oświadczeniu.

W znacznej części niedostępna jest również strona i aplikacja Banku Pocztowego.

Prorosyjscy hakerzy

Poprzedni atak, do którego przyznała się prorosyjska grupa hakerów, zakłócił śledzenie przesyłek od poniedziałku do piątku, ale dostarczane były one normalnie. Poczta zapewniła, że nie doszło wówczas do kradzieży żadnych danych, gdyż hakerzy nie dostali się do systemu informatycznego.

17 grudnia minister spraw wewnętrznych Francji Laurent Nunez poinformował, że sprawcy innego cyberataku, którego obiektem był jego resort, dotarli do ważnych danych, między innymi o osobach poszukiwanych. Hakerzy przez kilka dni mieli dostęp do systemów MSW.

Czytaj także: „Łuk Trumpa”. W Waszyngtonie ma stanąć monumentalna budowla

Kilkugodzinna wizyta była pierwszą okazją dla ONZ, by bezpośrednio ocenić sytuację w mieście, które przez ostatnie dwa miesiące pozostawało niemal całkowicie odcięte od świata zewnętrznego. Zespół stwierdził, że w Al-Faszir wciąż przebywają setki osób pozbawionych odpowiedniego dostępu do żywności, opieki medycznej i schronienia.

– To była napięta misja, ponieważ wchodziliśmy w nieznane na teren ogromnej zbrodni – powiedziała Denise Brown, koordynatorka humanitarna ONZ w Sudanie.

Relacje o masowych zbrodniach

Miasto Al-Faszir opuściło około 100 tysięcy osób. Uciekinierzy relacjonowali, że bojownicy RSF strzelali do cywilów w domach i na ulicach, pozostawiając miasto zasłane ciałami. Zdjęcia satelitarne ujawniły, że formacje paramilitarne pozbywały się zwłok, grzebiąc je w masowych grobach lub paląc.

Zespół ONZ odwiedził między innymi Szpital Saudyjski, gdzie – według doniesień – podczas przejmowania miasta zginęło 460 pacjentów oraz towarzyszących im osób. – Budynek nadal stoi i wyraźnie został uprzątnięty, ale to nie oznacza, że ta historia została wymazana – podkreśliła Brown.

Czytaj też: Masakra w Sudanie ujawniona z kosmosu. Satelity pokazują skalę zbrodni

Al-Faszir, stolica stanu Darfur Północny, był ostatnim bastionem sudańskiej armii w regionie, zanim został zdobyty przez RSF. Obecnie mieszkańcy, którzy pozostali w mieście, żyją w opuszczonych budynkach lub prowizorycznych schronieniach z plastikowych plandek i koców, bez dostępu do toalet i czystej wody pitnej. Zespół ONZ odnotował funkcjonowanie niewielkiego targu z ograniczoną ofertą lokalnych produktów. Inne artykuły spożywcze są niedostępne lub bardzo drogie – cena kilograma ryżu sięga nawet 100 dolarów. Pierwsza kuchnia charytatywna od czasu upadku miasta rozpoczęła działalność w szkole przekształconej w schronienie, a kolejne mają zostać uruchomione w ośrodkach dla przesiedleńców.

Sparaliżowana opieka zdrowotna

Według Sudańskiej Sieci Lekarzy system opieki zdrowotnej w Al-Faszir jest całkowicie sparaliżowany. Szpitale nie funkcjonują w pełnym zakresie i niemal nie mają dostępu do pomocy medycznej ani zapasów. ONZ podkreśla, że sytuacja w Al-Faszir wpisuje się w szerszy „schemat okrucieństw” trwającej wojny domowej i może się powtarzać w innych częściach kraju.

Wojna domowa w Sudanie trwa od kwietnia 2023 roku. Wybuchła w wyniku walki o władzę między armią wierną rządowi a Siłami Szybkiego Wsparcia. Według danych ONZ działania zbrojne pochłonęły co najmniej 43 tysiące ofiar i zmusiły około 14 milionów ludzi do opuszczenia domów. Stany Zjednoczone oskarżają RSF o popełnianie ludobójstwa w Darfurze, a organizacje praw człowieka wskazują na zbrodnie wojenne popełniane zarówno przez formacje paramilitarne, jak i przez sudańską armię.

"Familiada" to jeden z najpopularniejszych i najstarszych teleturniejów. Zawodnicy muszą nie tylko wykazać się szybkością, ale też sprytem i dobrymi skojarzeniami. W tym quizie zadajemy pytania z ostatniego odcinka. Wskażesz najwyżej punktowaną odpowiedź? Marta Kawczyńska

O bilansie roku 2025, planach inwestycyjnych na rok 2026, wnioskach płynących z prowadzonych przez minione 12 miesięcy postępowań, koordynacji działań z innymi dużymi zamawiającymi, dyskusji na temat waloryzacji kontraktów i zabezpieczeniu drogowych projektów w kruszywa rozmawiamy z Pawłem Woźniakiem, p.o. Generalnym Dyrektorem Dróg Krajowych i Autostrad.

Stanisławów, Małkinia Górna, Staroźreby, Janów Podlaski, Branice oraz Janów to miejscowości, które od 1 stycznia 2026 toku posiadają prawa miejskie. Nastąpiły też zmiany granic w części gmin w kilku województwach.

W rozważaniach przed modlitwą popież wskazał, że Bóg zachęca ludzi do odnowienia czasu i do inauguracji epoki pokoju oraz przyjaźni między wszystkimi narodami. – W tym dniu wszyscy razem módlmy się o pokój, przede wszystkim między narodami dotkniętymi konfliktami i nędzą, ale także w naszych domach, w rodzinach zranionych przemocą i bólem – mówił.

Światowy Dzień Pokoju

Po modlitwie Leon XIV przypomniał, że 1 stycznia obchodzony jest 59. Światowy Dzień Pokoju. Odwołując się do swojego orędzia pod hasłem „Pokój z wami wszystkimi. W kierunku pokoju nieuzbrojonego i rozbrajającego”, zaapelował o rozpoczęcie budowy roku pokoju poprzez „rozbrojenie serc i powstrzymanie się od każdej formy przemocy”.

Podczas mszy w bazylice Świętego Piotra, sprawowanej w uroczystość Świętej Bożej Rodzicielki Maryi, Leon XIV podkreślił, że świata nie zbawia się „ostrząc miecze, osądzając, uciskając i zabijając”, lecz poprzez staranie się rozumieć, przebaczać, wyzwalać i przyjmować wszystkich. W homilii przywołał słowa modlitwy błogosławieństwa: „Niech Pan zwróci ku tobie oblicze swoje i niech cię obdarzy pokojem”.

Zobacz również: Papież w Orędziu Bożonarodzeniowym apeluje o pokój

– Każdy dzień może być dla każdego z nas początkiem nowego życia dzięki hojnej miłości Boga, jego miłosierdziu i naszej wolnej odpowiedzi. Pięknie jest myśleć o rozpoczynającym się roku jako o otwartej drodze, na którą ośmielamy się wejść dzięki łasce – jako ludzie wolni i niosący wolność, którym przebaczono i którzy udzielają przebaczenia – mówił papież. Zaznaczył, że „świata nie zbawia się eliminując braci”, lecz „niestrudzenie starając się rozumieć, przebaczać i przyjmować wszystkich, bez kalkulacji i bez strachu”.

Odwołanie do Jana Pawła II

Papież przytoczył również słowa śp. Jana Pawła II wypowiedziane na zakończenie Roku Świętego 2000, mówiące o darach Wielkiego Jubileuszu, przebaczeniu, pamięci o męczennikach i wrażliwości na wołanie ubogich świata, w których wierzący mogli dostrzec „zbawczą obecność Boga w dziejach”.

Pora na podsumowanie 2025 r. w polityce. Kogo z polityków Polacy uznali za największych przegranych. W sondażu prowadzi Rafał Trzaskowski. Kto jeszcze znalazł się na podium? Beata Zatońska

O pomoc dla kobiety zwrócili się do słowackich ratowników z Horskiej Zachrannej Służby (HZS) ratownicy GOPR. Do poszkodowanej wyruszyło siedmiu ratowników górskich. Jak relacjonuje HZS, po dotarciu na miejsce zastano turystkę wyczerpaną, wychłodzoną i przemarzniętą. Ratownicy udzielili Polce pierwszej pomocy, zabezpieczając ją przed dalszym wychłodzeniem. Następnie kobieta została przetransportowana za pomocą pojazdu terenowego na dół. Akcja ratunkowa zakończyła się o godzinie 3 rano.

W nocy ze środy na czwartek na Babiej Górze panował silny wiatr, niska temperatura oraz intensywne opady śniegu, co znacznie utrudniało poruszanie się i zwiększało ryzyko wychłodzenia organizmu.

Apel ratowników do turystów. Zagrożenie lawinowe w górach

Ratownicy górscy przypominają, że w górach warunki mogą gwałtownie się zmieniać, zwłaszcza zimą. Niskie temperatury, silny wiatr, śnieg i ograniczona widoczność zwiększają ryzyko wypadków – przestrzegają.

„Przecenianie własnych sił, brak odpowiedniego sprzętu, ignorowanie prognoz pogodowych oraz źle zaplanowany czas wędrówki mogą zagrozić nie tylko zdrowiu i życiu turystów, ale także bezpieczeństwu ratowników” – przypominają słowaccy ratownicy.

W środę wieczorem ogłoszono pierwszy, najniższy stopień zagrożenia lawinowego w rejonie Babiej Góry.

Czytaj także: Wybuch w luksusowym kurorcie. Dziesiątki ofiar śmiertelnych

TV Republika była jedną ze stacji, które zorganizowały sylwestrowy koncert dla swoich widzów. Impreza odbyła się w Chełmie. Transmisja koncertu miała wielu widzów, jednak spotkała się z też z krytyką. Poszło o prezydenta Karola Nawrockiego. Co nie spodobało się widzom stacji? Marta Kawczyńska

"Bądźcie jak Polska - energiczni, odważni i bezpieczni" - powiedział premier Donald Tusk w noworocznym nagraniu skierowanym do Europejczyków. Wśród osiągnięć Polski wymienił m.in. bezpieczną i szczelną wschodnią granicę, politykę azylową oraz najwyższy w Europie wzrost gospodarczy. Beata Zatońska

Asp. Ewa Golińska-Jurasz, oficer prasowa ostrowskiej policji, przekazała, że informację o rannej kobiecie w rejonie skrzyżowania ulic Piłsudskiego i Wysockiej w Ostrowie Wielkopolskim, służby otrzymały w czwartek po godzinie 4 rano. 37-letnia ranna została przetransportowana do ostrowskiego szpitala, gdzie pomimo udzielonej pomocy medycznej zmarła.

Sprawca zbiegł z miejsca wypadku

Sprawca uciekł z miejsca zdarzenia, ale po drodze zgubił tablicę rejestracyjną pojazdu. „W wyniku podjętych działań poszukiwany samochód znaleziono po godzinie 5 w miejscowości Przygodzice, 10 km od miejsca zdarzenia. W aucie znajdowały się dwie osoby” – powiedziała rzecznik.

Policja zatrzymała do sprawy 26-letnich mężczyznę i kobietę. Oboje byli nietrzeźwi – badanie wykazało po 2 promile alkoholu w ich organizmach. „Osoby zostały zatrzymane i osadzone w policyjnym areszcie. Pobrano od nich krew do dalszych badań” – przekazała asp. Golińska-Jurasz. Wszystkie czynności prowadzone są pod nadzorem prokuratora. 

Ze wstępnych ustaleń wynika, że kierujący samochodem marki BMW na łuku drogi stracił panowanie nad pojazdem, zjechał na drogę pieszo-rowerową i potrącił idącą tamtędy kobietę.

Czytaj także: Taksówkarz zamordowany w noc sylwestrową. 37-latek w rękach policji

Jedna osoba zginęła, a dziewięć zostało rannych w rosyjskich atakach na Ukrainę w ciągu ostatniej doby; w noc sylwestrową najsilniej atakowany był sąsiadujący z Polską obwód wołyński i miasto Łuck, gdzie wskutek uderzeń dronów wybuchły pożary - poinformowały w czwartek władze. Beata Zatońska

Parlament Europejski przyjął w lipcu sprawozdanie potwierdzające spełnienie przez Bułgarię kryteriów dla przyjęcia unijnej waluty, w tym rygorystycznych kryteriów konwergencji, dotyczących na przykład inflacji, stabilności fiskalnej i stabilności kursu walutowego. Przyjęcie euro, poza możliwością używania unijnej waluty, oznacza też miejsce w Radzie Prezesów Europejskiego Banku Centralnego, która ustala stopy procentowe.

Bułgarski lew jest powiązany z euro od 1999 roku, a kraj uczestniczy w mechanizmie przygotowawczym do strefy euro od 2020 roku. Kurs wymiany określono na poziomie 1,95583 lewa za 1 euro. Na bułgarskich monetach euro znajdzie się 12 gwiazd flagi unijnej oraz wizerunki wybitnych postaci z historii kraju.

Przed 1 stycznia 2026 roku ceny podawane były zarówno w lewach, jak i euro. Z początkiem nowego roku euro staje się prawnym środkiem płatniczym, jednak możliwość równoległego dokonywania płatności w lewach i euro zostanie utrzymana do końca stycznia. 1 lutego euro stanie się jedyną oficjalną walutą Bułgarii.

Bułgarską walutę można bezpłatnie wymienić na euro w bankach komercyjnych i niektórych urzędach pocztowych w Bułgarii do 30 czerwca 2026 r. Po tym terminie banki komercyjne i urzędy pocztowe będą nadal oferować tę usługę co najmniej do 31 grudnia 2026 r., ale mogą już pobierać opłatę.

Bułgarskie społeczeństwo podzielone

Bułgarzy są w kwestii przyjęcia euro podzieleni niemal po równo, jednak firmy w większości popierają decyzję. W ciągu kilku tygodni poprzedzających wprowadzenie euro w Bułgarii zorganizowano liczne protesty przeciwko przyjęciu unijnej waluty.

Niektórzy obawiają się wzrostu cen, zwłaszcza w usługach i handlu detalicznym, co było tendencją obserwowaną w innych krajach przechodzących na euro, między innymi w Chorwacji, która dołączyła do eurolandu jako ostatnia w 2023 roku. Firmy będą też musiały zaktualizować systemy księgowe, systemy wyświetlania cen, umowy i tym podobne, co może mieć wpływ na koszty i obciążenie pracą.

Część analityków oceniła, że kampania promująca euro była słaba, a osoby starsze, zwłaszcza na prowincji, będą miały trudności z adaptacją.

Wśród zalet przyjęcia euro przedstawiano międy innymi ułatwienie handlu i obniżenie kosztów transakcji. Znaczna część bułgarskiego eksportu i handlu trafia już do krajów strefy euro, a korzystanie z euro wyeliminuje koszty przewalutowania. Firmy i rząd mogą też skorzystać na niższych stopach procentowych i silniejszych powiązaniach z europejskimi rynkami kapitałowymi.

Czytaj także: Paryż i Londyn mogą wysłać wojsko na Ukrainę. Nawet bez mandatu ONZ

Innym pozytywnym aspektem przyjęcia euro jest zwiększenie pewności potencjalnych inwestorów ze względu na stabilność i przewidywalną politykę pieniężną.

Od 1 stycznia rodzina osoby zmarłej będzie mogła otrzymać zasiłek pogrzebowy w wysokości 7 tysięcy złotych, a ZUS wypłaci go w ciągu 14 dni. Nowe przepisy uproszczą też wnioskowanie i wprowadzą możliwość waloryzacji świadczenia przy wysokiej inflacji.