Wchodzisz i wiesz

Czy pamiętasz przyimki proste i złożone? Co wiesz o wyrażeniu przyimkowym? Uważałeś na języku polskim? Razem czy osobno? Jak poprawnie napisać? Sprawdź się z przyimków Marta Pawłowska

Pierwsi Polacy wrócili z Bliskiego Wschodu. Na warszawskim lotnisku Chopina wylądował samolot z Dubaju - poinformował port. Z informacji na stronie internetowej wynika, że kolejny przylot po godz. 8 z tego kierunku jest odwołany. Michał Ignasiewicz

Czy pamiętasz coś ze szkoły? Wolałeś biologię, historię a może geografię? Sprawdź czy pamiętasz te daty z historii polski! Trzymamy kciuki za 10/10 Marta Pawłowska

Stabilne finansowanie systemu czy odebranie pracownikom corocznych podwyżek? O co chodzi w proteście dyrektorów szpitali powiatowych? Czy ich interesy są zupełnie inne niż interesy pracowników? Staramy się wyjaśnić wszystkie paradoksy zaplanowanego na dziś protestu.

Sprawdź swoją znajomość wyrazów, które rzadko pojawiają się w języku mówionym. W tym quizie największą szansę mają osoby oczytane. Zaliczasz się do nich? Powodzenia! Justyna Topolska

50,9 proc. ankietowanych opowiedziała się za pozyskaniem przez Polskę broni jądrowej, 38,6 proc. badanych jest przeciw. 10,5 proc. Polaków nie ma zdania w tej sprawie - wynika z sondażu IBRiS dla Radia ZET. Michał Ignasiewicz

We wtorek rano na lotnisku w Warszawie wylądował samolot z Dubaju. Kolejny rejs z tego kierunku został jednak odwołany, a lot z Dubaju do Poznania ma kilkugodzinne opóźnienie. Połączenia z Bliskiego Wschodu wciąż są nieliczne, a wielu Polaków nadal czeka na powrót do kraju.

Szkoła to budynek, który mógłby być wykorzystywany na różne sposoby. Dzisiejsze przepisy na to nie pozwalają, dlatego w ramach ustawy o małych szkołach umożliwiamy kilka rozwiązań – powiedziała w „Gościu poranka” w TVP Info minister edukacji Barbara Nowacka (Koalicja Obywatelska).

Z 39-latkiem nie było kontaktu od grudnia. Bliscy bali się o życie mieszkańca Bytomia, stąd zgłoszenie.

Kiedy funkcjonariusze dotarli pod podany adres, mężczyzna nie reagował na pukanie do drzwi ani dobijanie się. Policjanci poprosili więc o pomoc strażaków.

Ponad dwie godziny negocjacji. Mieszkaniec Bytomia nie chciał wpuścić służb

Wtedy w stronę mundurowych ruszył pobudzony 39-latek. „Ubrany w zimową kurtkę i trzymając w ręku szablę, zagroził jej użyciem, po czym zabarykadował się w lokalu” – relacjonowała śląska policja.

Wezwano policjantów, którzy specjalizują się w tego typu interwencjach. Funkcjonariusze przez ponad 2 godziny próbowali przekonać mężczyznę do otwarcia drzwi. Ten jednak odmawiał i zachowywał się agresywnie.

39-latek postrzelony z policyjnej broni. Mężczyzna zmarł w szpitalu

„Ponieważ w mieszkaniu znajdowało się wiele szabli i innych niebezpiecznych narzędzi, na miejsce skierowani zostali również policyjni kontrterroryści, którzy podjęli decyzję o siłowym wejściu” – wyjaśniła policja.

39-latek ruszył na mundurowych z dwiema szablami. Nie reagował na polecenia, dlatego funkcjonariusze użyli broni służbowej.

Ranny mężczyzna trafił do szpitala, gdzie mimo udzielonej pomocy zmarł po kilku godzinach. Sprawa jest badana pod nadzorem prokuratora.

CZYTAJ TEŻ: Tragiczny wypadek w elektrowni. Maszyna przygniotła pracownika

Wpływ wojny w Zatoce Perskiej robi się coraz bardziej widoczny w polskiej gospodarce. Orlen drastycznie podniósł cenę diesla w hurcie, z kolei ceny gazu na Towarowej Giełdzie Energii podrożały w poniedziałek o blisko 40 proc. Konflikt ma też wyraźny wpływ na notowania walut, obligacji i akcji na całym świecie i jest to oczywiście wpływ negatywny. Ponadto mamy nowe dane o oprocentowaniu kredytów w bankach i o wzroście PKB w Polsce. Oto pięć wydarzeń w gospodarce, na które warto zwrócić uwagę.

Na jednej z popularnych polskich platform streamingowych pojawił się dwunasty odcinek drugiego sezonu serialu kryminalnego "Genialna Morgan" z Kaitlin Olson w roli tytułowej. Historia opowiada o obdarzonej wyjątkowym umysłem samotnej matce z niekonwencjonalnym talentem do rozwikływania zbrodni. Gdzie można oglądać serial, który zdaniem krytyków z czasem tylko zyskuje na jakości, a zdaniem widzów "po prostu wymiata"? Piotr Kozłowski

W PRL robiono ją od święta, bo cytryny bywały towarem deficytowym. Kwaskowa, aromatyczna zupa cytrynowa była przysmakiem naszych babć. Podawano ją najczęściej z ryżem. Ta zupa, nie dość, że smaczna, ma mnóstwo innych zalet. Jest np. zdrowa i świetnie działa na jelita. Beata Zatońska

Gianni Infantino jest zwolennikiem karania czerwoną kartką zawodników, którzy podczas sprzeczek i awantur zasłaniają usta, aby nie dało się z ruchu warg odczytać, co mówią. Prezydent FIFA zasugerował, że nowy przepis może obowiązywać w tegorocznych mistrzostwach świata. Michał Ignasiewicz

Od poniedziałku 2 marca przez trzy dni około 11 tysięcy pracowników podberlińskiej fabryki Tesli będzie głosować w wyborach do rady zakładowej. Po raz pierwszy o głosy walczyć będą także polscy pracownicy skupieni w Polskiej Inicjatywie GIGA Berlin. W swoim programie koncentrują się na propozycjach udogodnień dla pracujących w zakładzie Polaków. A ci stanowią w gigafabryce najliczniejszą grupę obcokrajowców. Ich liczba, według różnych szacunków, waha się od tysiąca do nawet 2,5 tysięcy.

– Tak naprawdę nikt nie wie, ilu dokładnie Polaków pracuje w Tesli – mówi Agnieszka Misiuk, doradczyni w Faire Mobilität, sieci doradczej Federacji Niemieckich Związków Zawodowych (DGB). – Tesla nie ujawnia takich danych. Myślę, że ten brak transparentności jest poniekąd ich strategią. W naszej pracy posiłkujemy się danymi Ministerstwa Gospodarki i Pracy Brandenburgii, według którego 50 procent pracowników dojeżdża do fabryki z Berlina, 40 proc. z Brandenburgii, a 10 procent z Polski.

Przedstawicielka Faire Mobilität podkreśla, że sieć doradcza nie ma nic wspólnego z polską inicjatywą. – Zaobserwowaliśmy działalność tej inicjatywy w mediach społecznościowych, ale nie mieliśmy z nią do czynienia – mówi Agnieszka Misiuk. – Dla nas najważniejsze jest uświadamianie pracownikom ich praw: żeby brali aktywny udział w wyborach do rady zakładowej, kandydowali do niej, głosowali.

O co walczą Polacy?

Polska inicjatywa jest jedną z jedenastu, które walczyć będą o 37 miejsc w radzie zakładowej. Swój program Polacy prezentują na ulotkach, a także grupie stworzonej na Facebooku. Przedstawiciel inicjatywy początkowo był chętny na rozmowę z DW, potem jednak wycofał się, tłumacząc, że do zakończenia kampanii nie może – rzekomo podobnie jak inne inicjatywy – udzielać wywiadów. Nie otrzymaliśmy odpowiedzi, czy to zarządzenie wprowadzone zostało odgórnie przez Teslę, czy jest wewnętrzną instrukcją polskiej inicjatywy.

Czytaj także: Studentka spłonęła żywcem po awarii drzwi w aucie od Muska

O co zatem chcą walczyć Polacy? „Nie gryziemy ręki, która nas karmi – ale też nie siedzimy cicho” – można przeczytać na ulotce przygotowanej przez polską inicjatywę. Ilustrują ją rysunki białego orła w koszulce z napisem „GIGA”. Na Facebooku inicjatorzy wyjaśniają: „Chcemy mówić i bronić polskich spraw tam, gdzie zapadają decyzje. Bo jeśli nas tam nie ma, inni decydują za nas. Możemy między sobą narzekać i rozmawiać – ale bez reprezentacji nikt nie będzie nas brał na serio” (pisownia oryginalna).

Szkolenia, dodatki i bigos

Konkretnie chodzi m.in. o dodatki stażowe, szkolenia, 45-minutową płatną przerwę w pracy czy utworzenie punktu wsparcia, pomagającego pracownikom w języku polskim uporać się z niemieckimi formalnościami. Wśród postulatów pojawia się nawet wprowadzenie do stołówkowego menu dań polskiej kuchni: „Aromatyczny bigos, sycące gołąbki czy kultowe pierogi to pyszna i zdrowa alternatywa, która dostarcza pozytywnej energii do pracy. Jesteśmy przekonani, że te smaki podbiją nie tylko polskie serca!” – zapewniają inicjatorzy.

Jedną z dyskutowanych kwestii jest utworzenie tzw. Poland Ticket, benefitu, który pozwoliłby dojechać autokarem pracownikom z Polski do pracy w fabryce. Takie połączenie zaczęło już kursować w listopadzie ub.r. z granicy w okolicach Kostrzyna, teraz podobnych kursów domagają się pracownicy pochodzący z innych miejscowości. Z danych Faire Mobilität wynika, że większość pracujących w Tesli Polaków to osoby dojeżdżające codziennie do pracy z Polski. Wielu z nich pokonuje nawet sto i więcej kilometrów w jedną stronę, dojeżdżając do fabryki w Grünheide np. z Rzepina, Gorzowa, a nawet Szczecina.

Problem z językiem

Przewijającym się postulatem jest wprowadzenie języka polskiego w komunikacji, także mailowej. – Większość pracujących w Tesli Polaków nie ogarnia niemieckiego czy angielskiego albo tylko na bardzo słabym poziomie – mówi DW jeden z byłych już pracowników fabryki. – W codziennej pracy funkcjonują, bo wiedzą, co mają robić. Gorzej, gdy przychodzi mail albo trzeba samemu coś w firmie załatwić.

Czytaj także: Musk ma zostać bilionerem. Jest jeden warunek

Sytuację Polaków w Tesli na bieżąco analizuje sieć doradcza Faire Mobilität. W 2022 roku na stacji Fangschleuse, w niedalekim sąsiedztwie fabryki, powstało nawet biuro, które udziela porad w języku polskim. Faire Mobilität, które wspiera związek zawodowy IG Metall, warunki pracy w Tesli określa jako trudne, wskazuje też, że liczba urazów i wypadków przy pracy jest znacznie wyższa niż średnia w branży. „Co więcej, kultura polityczna w ‘Gigafactory’ charakteryzuje się wrogością wobec związków zawodowych i ich rozbijaniem” – czytamy w opracowaniu na temat pracy w Tesli.

Pracownicy tymczasowi pod presją

Placówka wskazuje również na pewne cechy wyróżniające pracujących w gigafabryce Polaków od innych. – Polacy najczęściej pracują jako pracownicy tymczasowi, zatrudnieni przez agencję a nie samą z Teslę – tłumaczy Agnieszka Misiuk. – To bardzo niepewny stosunek pracy. Jeśli są jakieś zmiany, zwolnienia – to pracownicy tymczasowi są nimi jako pierwsi dotknięci.

Jak zauważa Faire Mobilität, dążenie do otrzymania stałego zatrudnienia wywiera szczególną presję na pracowników tymczasowych. Zdaniem placówki wielu polskich pracowników ma przychodzić do pracy nawet wtedy, gdy są chorzy – byleby nie podpaść kierownictwu. „Sama Tesla podaje, że wskaźnik zachorowań wśród pracowników tymczasowych wynosi zaledwie około dwóch procent – a zatem stanowi jedynie ułamek wskaźnika zachorowań wśród pracowników stałych” – czytamy w opracowaniu poradni. Do tego niepewna sytuacja pracowników tymczasowych sprawia, że wielu z nich boi się dochodzić swoich praw, uważa Faire Mobilität.

Wybory kluczowe dla fabryki

Wybory do rady zakładowej Tesli skupiają na sobie dużą uwagę niemieckich mediów. „Der Spiegel” pisze o „wojnie kulturowej”, zaś według „Business Insider” wyniki wyborów mogą nawet być decydujące dla przyszłości fabryki. Wszystko za sprawą konfliktu między związkami zawodowymi IG Metall a kierownictwem zakładu, które jawnie okazuje związkowcom swoją niechęć.

IG Metall uważany jest za największy pod względem liczby członków związek zawodowy na świecie. Obecnie obsadza ok. 40 procent rady zakładowej w Tesli. Tym razem dąży do uzyskania większości w wyborach i przeforsowania w fabryce układu zbiorowego. Sprzeciwia się temu ostro szef zakładu w Grünheide Andre Thierig. Jak donosi m.in. dziennik „Handelsblatt”, podczas jednego z wewnętrznych spotkań w grudniu 2025 r. miał on powiedzieć: „Osobiście nie wyobrażam sobie, aby Elon (Musk), aby nasza rada, zdecydowała się na rozbudowę fabryki, gdyby większość głosów przypadła IG Metall”.

Musk stawia sprawę jasno

W minioną środę (18.02.), podczas spotkania online szefa Elona Muska z załogą podberlińskiej fabryki, miliarder przedstawiał świetlaną przyszłość zakładu. Miał powiedzieć, że rozbudowa będzie możliwa pod warunkiem, że fabryka pozostanie wolna od zewnętrznych wpływów. To samo Musk podkreślił w opublikowanym w piątek na platformie X wywiadzie: „Nie zamkniemy fabryki, ale realistycznie rzecz ujmując, nie będziemy jej też rozbudowywać”.

Czytaj także: Firma Muska przegrywa w Europie. Chiński konkurent wygryza ją z rynku

Czy niechęć do związków zawodowych kierownictwa fabryki w Grünheide przysporzy głosów innym inicjatywom? Gdy w środę na wspomnianym spotkaniu przedstawiały się poszczególne komitety, największy aplauz otrzymała inicjatywa GIGA United, która, jak podaje „Der Spiegel”, pozostaje na jednej linii z kierownictwem zakładu.

Chełstowski zmarł w Warszawie podczas spotkania Związku Polskich Artystów Fotografików przy Placu Zamkowym. Zasłabł nagle.

„Natychmiast rozpoczęliśmy reanimację i wezwaliśmy karetkę, a przeszkoleni koledzy podzielili się rolami, walcząc o jego życie, podczas gdy inni bezskutecznie szukali automatycznego defibrylatora AED w okolicy” – poinformował z kolei fotoreporter Jan Wojtek Łaski.

Dodał, że ambulans przyjechał po ponad trzydziestu minutach. „Mimo naszych wysiłków serce Adama zatrzymało się na zawsze” – napisał. W swoim wpisie w mediach społecznościowych zarzucił organizatorom spotkania, że to niedopuszczalne, „by w takim miejscu nie było w pobliżu sprzętu ratującego życie”.

Łaski podkreślił przy tym: „Ogarnia mnie gniew, że w tak reprezentacyjnym miejscu nie zadbano o całodobowo dostępny defibrylator, choć za instalację AED w przestrzeni publicznej odpowiadają władze samorządowe, zarządcy obiektów oraz instytucje działające w imieniu miasta. Być może po tych słowach takie urządzenie pojawi się przed Zamkiem Królewskim, lecz szkoda, że nie pomyślano o tym wcześniej – być może dziś Adam nadal byłby z nami”.

Fotoreportera pożegnał w mediach społecznościowych także fotograf Jakub Szymczuk. „Dziś zmarł nagle Adam Chełstowski, skromny i wybitny fotoreporter i jak to z fotoreporterami często bywa – wydaje się wam, że go nie znacie. Wydaje się jedynie. Stworzył setki legendarnych politycznych zdjęć, które codziennie oglądaliście. Tak to już bywa w tym fachu, niewielu czyta podpisy pod zdjęciami. Jego spojrzenie zostanie spojrzeniem na współczesną historię Polski” – napisał.

Adam Chełstowski relacjonował najważniejsze wydarzenia polityczne i społeczne w Polsce, ostatnio choćby obecność prezydenta Karola Nawrockiego w Sejmie podczas wystąpienia ministra spraw zagranicznych Radosława Sikorskiego.

Czytaj także: Sport i fotografia. „Najlepiej na zdjęciach wychodził Kozakiewicz”

Zdaniem prof. John Blaxlanda, byłego oficera australijskiej armii, Polska odgrywa coraz ważniejszą rolę w europejskim bezpieczeństwie. W wielu obszarach wyprzedzamy inne państwa – nie tylko działaniami, ale też sposobem myślenia.

Bologna, z bramkarzem Łukaszem Skorupskim, wygrała na wyjeździe z Pisą 1:0 w 27. kolejce włoskiej Serie A. W drugim poniedziałkowym meczu Udinese pokonało 3:0 Fiorentinę, rywala Rakowa Częstochowa w 1/8 finału Ligi Konferencji. Jedną z bramek zdobył Adam Buksa. Michał Ignasiewicz

Niemieccy komentatorzy różnią się w ocenach propozycji prezydenta Francji Emmanuela Macrona udziału krajów europejskich we francuskim odstraszaniu nuklearnym. Gazety podkreślają, że kluczową rolę w tym przedsięwzięciu mają odegrać Niemcy. Jednak ruchy Niemiec i Francji nie są traktowanie w Rosji poważnie – zwraca uwagę "Frankfurter Allgemeine Zeitung". Piotr Kozłowski

Wielka płyta, czyli bloki budowane z prefabrykatów, mogą wytrzymać jeszcze wiele lat. Eksperci ostrzegają jednak, że kluczowa będzie tutaj ich prawidłowa konserwacja, pozwalająca wydłużyć "żywotność" budynków stawianych w czasach PRL.