Wchodzisz i wiesz

Po wojskowym zamachu stanu w 2021 roku i przejęciu sterów państwa przez juntę, w Mjanmie (Birma) zaczęto wdrażać restrykcje w dostępie do internetu, porównywane do modelu znanego z Chin. Obywatele, by korzystać z mediów społecznościowych i zagranicznych serwisów, masowo sięgają po sieci VPN. Państwowa kontrola obejmuje nie tylko sieć, ale również media tradycyjne oraz rynek wydawniczy.

Liga Antydefamacyjna zajmującą się przeciwdziałaniem mowie nienawiści – z naciskiem na antysemityzm – przygotowała specjalny raport, w którym zbadała reakcję sześciu wiodących modeli językowych: ChatGPT firmy Open AI, Claude firmy Anthropic, DeepSeek firmy DeepSeek, Gemini firmy Google, Grok firmy xAI oraz Llama firmy Meta. 

Wyniki badania są jasne: wszystkie modele językowe wykazują braki w reagowaniu na mowę nienawiści, jednak w różnym stopniu. Różnice polegały m.in. w poziomie zdolności w wykrywaniu i obalaniu szkodliwych lub fałszywych teorii i narracji.

Zobacz także: Grok na celowniku. UE mówi „dość” sztucznej inteligencji Muska

Ranking modeli językowych

W raporcie zastosowano skalę od 0 do 100 punktów – maksimum oznacza wynik idealny.

• Claude: 80

• ChatGPT: 57

• DeepSeek: 50

• Gemini: 49

• Llama: 31

• Grok: 21

Najlepiej w badaniu wypadł Claude od firmy Anthropic. Model najlepiej poradził sobie z wykrywaniem i kontrowaniem antysemickich uprzedzeń i nieco gorzej z teoriami ekstremistycznymi. Zaś na samym końcu znalazł się Grok – model językowy stworzony przez firmę Elona Muska. Sztuczna inteligencja z portalu X.com w każdej kategorii zanotowała najniższy wynik.

Zobacz też: Matka syna Muska pozywa jego platformę AI. Za swoje rozbierane zdjęcia

Koncern górniczo-hutniczy Norilsk Nickel planuje zwiększyć wydobycie rudy i produkcję miedzi, niklu, palladu oraz srebra i złota. Pomimo sankcji na rosyjskich dostawców wysokie ceny metali zachęcają do nowych inwestycji.

Kacper Kuszewski podkreśla, że wejście w świat reality show było dla niego dużym wyzwaniem, ale też rozwijającym doświadczeniem, które dało mu poczucie zawodowej satysfakcji.

Autentyczne emocje uczestników

Aktor zwraca uwagę na ogromną odpowiedzialność pracy z uczestnikami niezwiązanymi z show-biznesem, na autentyczne emocje, odwagę w wystawieniu się na ocenę widzów oraz na potrzebę uważności, taktu i wsparcia ze strony prowadzącego.

W rozmowie, którą można przeczytać na tvp.pl, pojawia się także refleksja o Polakach w Kanadzie: ich pewności siebie, poczuciu równych szans i stabilnego życia, a także umiejętności łączenia dumy z polskich korzeni z pełnym funkcjonowaniem w kanadyjskiej rzeczywistości.

Czytaj również: Pierwsza dama polskiej piosenki. „Z natury jestem bardzo nieśmiała”

Bohaterami reality show są Polacy mieszkający od wielu lat w Toronto: Dorota, Matt, Wojtek i Maciek, którzy otwierają swoje serca, by znaleźć miłość wśród singli z Polski.

Zapraszamy do oglądania programu „Żona dla Polaka. Toronto” w każdą niedzielę o godzinie 21:25 w TVP1. Program jest także dostępny w TVP VOD. 

Kacper Kuszewski ujawnia, co działo się za kulisami „Żony dla Polaka”. „Włączają się męskie instynkty”

Grupa PAD RES sfinalizowała sprzedaż portfela aktywów fotowoltaicznych (PV) o łącznej mocy zainstalowanej 255 MW na rzecz tureckiej firmy Çalık Renewables. Sprzedane farmy PV (projekty Sztum i Stargard) zlokalizowane są w województwach pomorskim oraz zachodniopomorskim i obejmują działające instalacje. Ich całkowita roczna zdolność produkcyjna wynosi ponad 270 tys. MWh.

Około 30 funkcjonariuszy Federalnego Urzędu Kryminalnego (BKA), działając na zlecenie prokuratury, weszło w środę rano do siedziby Deutsche Banku we Frankfurcie.

Prokuratura poinformowała, że prowadzi śledztwo dotyczące prania brudnych pieniędzy „przeciwko dotychczas nieznanym osobom odpowiedzialnym oraz pracownikom Deutsche Banku”. Według śledczych, Deutsche Bank miał w przeszłości utrzymywać relacje biznesowe z zagranicznymi spółkami podejrzewanymi o wykorzystywanie tych relacji do prania brudnych pieniędzy.

Powiązania z Abramowiczem

Według zaznajomionych ze sprawą źródeł, na które powołuje się „Der Spiegel”, przeszukania mają dotyczyć przedsiębiorstw, które śledczy łączą z rosyjskim oligarchą Romanem Abramowiczem, od wiosny 2022 r. objętym sankcjami Unii Europejskiej.

Deutsche Bank potwierdził, że w jego siedzibie we Frankfurcie prowadzone są obecnie czynności prokuratury, i zapewnił o współpracy z organami ścigania.

Agencja dpa przypomniała, że nie po raz pierwszy bank znalazł się w trudnej sytuacji z powodu niewystarczających procedur przeciwdziałania praniu brudnych pieniędzy oraz opóźnień w zgłaszaniu podejrzanych przypadków. W kwietniu 2022 r. śledczy przeprowadzili rewizję w centrali Deutsche Banku, a nadzór bankowy wyznaczył specjalnego pełnomocnika do monitorowania działań instytucji w zakresie zwalczania prania brudnych pieniędzy i finansowania terroryzmu.

Czytaj także: Tak oligarchowie Putina omijają sankcje i zarabiają miliardy

Nabycie przez węgierski koncern paliwowy MOL rosyjskich aktywów w Serbii to kolejny dowód na to, jak ważne dla Budapesztu są Bałkany. To także sygnał, że Polska i rywalizacja z Orlenem jest dla nich trudna.

Tova Friedman mieszka w USA, ale przyjechała do Berlina, by 28 stycznia – dzień po rocznicy wyzwolenia obozu Auschwitz – wygłosić przesłanie do niemieckiego parlamentu. 

Pytana o swoje wspomnienia z dnia wyzwolenia, powiedziała, że wszystkie dzieci myślały tylko o jedzeniu i wiedziały o tym, że przybyłych żołnierzy nie muszą się bać. Z kolei, mówiąc o przesłaniu, które chce zostawić podczas swojej przemowy w Bundestagu, wskazała na to, że antysemityzm powrócił. 

 „Pamięć to nie wszystko”

– Nie możemy się bać, musimy z tym walczyć, nie możemy na to pozwolić. Nie możemy pozwolić, by to się powtórzyło – podkreśliła, dodając, że „pamięć to nie wszystko”. 

– Pamięć to początek . Pamięć potrzebuje celu. Pamięć dla samej pamięci jest bez sensu – powiedziała.

Pytana o to, jak dzieci mogły przeżyć okrucieństwa wojny odparła: „nie byliśmy dziećmi”. – Wiedziałam, że nie mogę płakać, bo przyjdą i mnie zabiją. Nie płakałam przez całą wojną  – powiedziała.

Po II wojnie światowej Tova Friedman wraz z rodziną opuściła Polskę, udając się najpierw do Niemiec, a następnie do USA. 

– Polska była wtedy strasznym miejscem dla Żydów. Antysemickim, nieżyczliwym. Moją ciotkę zabił polski gang. W Polsce nie mogłam chodzić do szkoły, bo nazywali mnie „brudną Żydówką”, więc nie chciałam tam chodzić – powiedziała. 

Czytaj także: Jest drugim pokoleniem Ocalałych Romów: Auschwitz śni mi się do dziś

Nad Gliwicami unosi się gęsta chmura czarnego dymu. Przed południem wybuchł groźny pożar hali magazynowo-przemysłowej przy ulicy Okrężnej. Ogień błyskawicznie objął 500 metrów kwadratowych obiektu. Na miejscu pracuje kilkudziesięciu ratowników. Olga Skórko

Według stanu na koniec 2025 r. w liczniki zdalnego odczytu energii wyposażonych było 47,5 proc. odbiorców PGE Dystrybucja. Operator  przekroczył o 12,5 pkt. proc.  określony w prawie energetycznym na koniec 2025 r. wskaźnik instalacji LZO u odbiorców. Spośród pięciu największych polskich operatorów systemów dystrybucyjnych licznikowego kamienia milowego określonego ustawą nie osiągnął jeden. Planuje to nadrobić i osiągnąć kolejny cel ustawowy wyznaczony na 2027 r. na poziomie 65 proc.

W dniach 22-24 kwietnia w Katowicach odbędzie się 18. edycja Europejskiego Kongresu Gospodarczego, czyli największego wydarzenia biznesowego w Europie Środkowej. Właśnie poznaliśmy pierwszych prelegentów, którzy wezmą udział w dyskusjach.

Jak podkreśla KE, oba postępowania mają charakter wykonawczy i mają pomóc Google w skutecznym wypełnianiu obowiązków, jakie nakłada na firmę DMA.

DMA ma zapewnić uczciwą konkurencję

Unijne przepisy o rynkach cyfrowych zostały przyjęte po to, by zwiększyć konkurencyjność na rynku cyfrowym i ograniczyć nadużywanie pozycji dominującej przez największe platformy technologiczne. DMA reguluje działalność tzw. strażników dostępu, czyli globalnych firm cyfrowych, które ze względu na skalę i znaczenie mogą wpływać na warunki funkcjonowania całych rynków.

Celem regulacji jest zapobieganie sytuacjom, w których duże platformy wykorzystują swoją przewagę do wypierania mniejszych podmiotów. Jak podkreśliła we wtorek wiceprzewodnicząca Komisji Europejskiej Teresa Ribera, przepisy DMA mają „zapewnić otwarte i uczciwe warunki działania, aby zapobiec nierównościom faworyzującym kilka największych podmiotów”.

Czytaj także: Spór o Akt o usługach cyfrowych. PE staje w obronie byłego komisarza

Współpraca z zewnętrznymi programistami i dostęp do AI

Pierwsze z wszczętych postępowań dotyczy obowiązku współpracy dużych platform cyfrowych z zewnętrznymi programistami. W praktyce oznacza to konieczność nieodpłatnego umożliwienia twórcom aplikacji korzystania z funkcji sprzętu i oprogramowania systemu Android.

Szczególna uwaga Komisji skupia się na funkcjach opartych na sztucznej inteligencji, w tym na rozwiązaniach takich jak chatbot Gemini. KE zamierza precyzyjnie określić, w jaki sposób Google powinien zagwarantować zewnętrznym twórcom dostęp do tych samych narzędzi i funkcji AI, z których korzysta sam.

Zdaniem Komisji ma to kluczowe znaczenie dla zapewnienia równych szans w zakresie innowacji oraz realnej konkurencji, zwłaszcza w kontekście dynamicznego rozwoju technologii opartych na sztucznej inteligencji.

Czytaj także: Gorące starcie w europarlamencie. Poszło o sztuczną inteligencję

Dostęp do danych wyszukiwania Google Search

Drugie postępowanie koncentruje się na obowiązku udostępniania danych dotyczących wyszukiwania internetowego. Zgodnie z DMA Google powinien zapewnić dostawcom wyszukiwarek dostęp – na uczciwych i niedyskryminujących warunkach – do zbiorczych danych przechowywanych przez Google Search.

Chodzi m.in. o informacje dotyczące plasowania wyników, zapytań użytkowników, kliknięć oraz liczby wyświetleń. Komisja chce ustalić jasne zasady, na jakich zewnętrzni dostawcy będą mogli korzystać z tych danych. Ma to umożliwić im skuteczniejsze optymalizowanie własnych usług oraz oferowanie użytkownikom realnych alternatyw wobec wyszukiwarki Google.

Czytaj także: Monopolistyczne praktyki Google'a wreszcie ukrócone? „To nielegalne”

 

Harmonogram działań Komisji

Komisja Europejska zapowiedziała, że oba postępowania zakończą się w terminie sześciu miesięcy. Jednocześnie w ciągu najbliższych trzech miesięcy KE planuje przekazać Google wstępne ustalenia oraz przedstawić propozycję środków, które mają zostać nałożone na firmę w celu zapewnienia skutecznego przestrzegania przepisów DMA.

Google jako strażnik dostępu

Jeszcze w 2023 roku Komisja Europejska uznała szereg usług Google za podstawowe usługi platformowe objęte regulacjami DMA. Na liście znalazły się m.in. Google Search, Google Play, Google Maps, YouTube, system operacyjny Android, przeglądarka Google Chrome, Google Shopping oraz usługi reklamowe firmy.

W związku z tym Google jest zobowiązany do pełnego stosowania się do wymogów DMA wobec tych usług, a wszczęte postępowania mają doprecyzować, w jaki sposób obowiązki te powinny być realizowane w praktyce.

Czytaj także: Ceneo wygrywa z Google. Poszło o wyniki wyszukiwania

Choć stosowanie Krajowego Systemu e-Faktur przez mniejsze firmy ma być obowiązkowe od kwietnia, to w praktyce przynajmniej część z nich do rządowej aplikacji będzie musiała zalogować się wcześniej. Wiele zależy od postępowania większych przedsiębiorstw, a to, jak pokazuje przykład Orlenu, może się zmieniać.

Według analityków straty po obu stronach konfliktu to 1,8 mln osób uznanych za zabite, ranne lub zaginione. Z tej liczby 1,2 mln przypada na stronę rosyjską, a 600 tys. – na stronę ukraińską.

Według ekspertów CSIS od początku pełnowymiarowej inwazji Rosji na Ukrainę śmierć poniosło 315 tys. rosyjskich żołnierzy. W 2025 roku łącznie zabitych i rannych zostało 425 tys. rosyjskich żołnierzy, czyli średnio około 35 tys. miesięcznie.

Śmiertelne straty Sił Zbrojnych Ukrainy, według oceny centrum, wynoszą około 140 tys. osób.

Już blisko dwa milionów zabitych, zaginionych i rannych

Analitycy prognozują, że wiosną łączne straty obu stron mogą przekroczyć dwa miliony. „To są niesłychane liczby. Żaden z wiodących krajów świata nie poniósł takich strat w żadnej wojnie po II wojnie światowej” – oceniają eksperci cytowani przez Biełsat.

Jednocześnie pomimo ogromnych strat rosyjskie zdobycze terytorialne pozostają ograniczone – od stycznia 2024 roku armia rosyjska zajęła około 1,5 proc. terytorium Ukrainy i obecnie kontroluje około 20 proc. kraju.

Czytaj także: Białoruś zapleczem Rosji. 80 proc. firm zaangażowanych w wojnę Kremla

W ocenia szefa działu obrony i bezpieczeństwa CSIS Setha Jonesa, wysokie straty i ograniczone sukcesy Rosji wynikają z jej z ogólnego osłabienia. Ekspert wskazuje na czynniki ekonomiczne, takie jak spowolnienie wzrostu PKB oraz wpływ sankcji.

Donald Trump po raz kolejny zagroził władzom w Teheranie amerykańską interwencją.

„Ogromna armada zmierza do Iranu. Porusza się szybko, z wielką mocą, entuzjazmem i determinacją. Jest to flota większa niż ta wysłana do Wenezueli, na czele której stoi wielki lotniskowiec Abraham Lincoln. Podobnie jak w przypadku Wenezueli, jest ona gotowa, chętna i zdolna do szybkiego wykonania swojej misji, z szybkością i przemocą, jeśli zajdzie taka potrzeba. Miejmy nadzieję, że Iran szybko „usiądzie do stołu” i wynegocjuje sprawiedliwą i uczciwą umowę – BEZ BRONI JĄDROWEJ – korzystną dla wszystkich stron” (pisownia oryginalna) – napisał Donald Trump w mediach społecznościowych.

Prezydent stwierdził, że „czas ucieka, to naprawdę kwestia najwyższej wagi!”

„Jak już kiedyś powiedziałem Iranowi: DOJDŹCIE DO POROZUMIENIA! Nie zrobili tego i doszło do „Operacji Midnight Hammer”, czyli poważnego zniszczenia Iranu. Następny atak będzie znacznie gorszy! Nie pozwólcie, aby to się powtórzyło” – zagroził prezydent USA.

Zobacz także: Rzeź w Iranie. Zamordowali tyle osób, że nie mieli jak utylizować zwłok

Jakie siły płyną do Iranu?

Jak wskazuje amerykańskie wydanie Newsweeka, USA wysłały w rejon Morza Arabskiego lotniskowiec z napędem atomowym USS Abraham Lincoln. Na okręcie wojennym znajduje się m.in. kilkadziesiąt myśliwców i prawie 5 tysięcy marynarzy.

Lotniskowiec płynie w towarzystwie niszczycieli rakietowych oraz wyposażone w systemy obrony powietrznej. Jak podaje The Washington Post na pokładzie okrętu znajduje się także eskadra myśliwców F-15E Strike Eagle. 

Jak podają amerykańskie media jednym ze scenariuszy, które rozważa administracja Donalda Trumpa są uderzenia celowane w najważniejszych irańskich polityków i wojskowych.

Zobacz również: Ajatollah Chamenei ukrył się pod ziemią przed Amerykanami

Dlaczego Trump chce zaatakować Iran?

Oficjalnym motywem Białego Domu do przeprowadzenia operacji wymierzonej w reżim Ajatollahów ma być jego brutalność wobec własnej ludności. Według raportów organizacji prawa człowieka w ostatnich antyrządowych protestach życie straciło nawet kilka tysięcy osób Irańczyków. Jak wskazuje „Newsweek”, władze w Teheranie nie od dzisiaj są głównym wrogiem USA na Bliskim Wschodzie

„Istnieje jednak ogromne ryzyko dalszej destabilizacji Iranu, który może pogrążyć się w wojnie domowej, jeśli przywództwo upadnie w chaotyczny sposób, a także całego Bliskiego Wschodu, jeśli wydarzenia wymkną się spod kontroli” – wskazuje amerykański portal.

W odpowiedzi na zwiększoną obecność amerykański sił w regionie Iran zamknął przestrzeń powietrzną i podejścia morskie wokół swojej najważniejszej bazy morskiej Dżask w Zatoce Omańskiej. Władze w Teheranie zarządziły także rozpoczęcie manewrów wojskowych z użyciem ostrej amunicji

Zobacz też: Iran rozpoczął manewry wojskowe. Reżim przygotowuje się operację USA

Prezydent i premier znów deklarują wyjęcie bezpieczeństwa poza polityczny spór. Przy rytualnym okładaniu się na potrzeby polaryzacji, na zewnątrz Tusk z Nawrockim trzymają wspólny front. Patrzy na to PiS, gdzie nie wszyscy są zadowoleni.

Wielu kierowców wpada w panikę na widok żółtych kamer, ale walka o czyste konto punktowe wcale nie musi być stresująca. Przy rekordowo długich odcinkach, jak ten nowo otwarty na A2, kluczem do sukcesu jest jeden prosty manewr. Jak przechytrzyć system odcinkowego pomiaru prędkości, jadąc całkowicie zgodnie z przepisami i o czym warto pamiętać, by nie zapłacić nawet 2500 zł mandatu? Tomasz Sewastianowicz

Beton to fundament współczesnej cywilizacji. Dosłownie i w przenośni. Problem w tym, że jego produkcja odpowiada za niemal 8% globalnych emisji dwutlenku węgla. Teraz naukowcy z Worcester Polytechnic Institute (WPI) w Stanach Zjednoczonych zaprezentowali rozwiązanie, które może zrewolucjonizować budownictwo: materiał konstrukcyjny o ujemnym śladzie węglowym, który zamiast emitować CO2… pochłania go z atmosfery. Wyniki badań opublikowano w prestiżowym czasopiśmie naukowym Matter. Patryk Rozmus

Kończy się czas dla właścicieli nieruchomości. Jeśli nie złożą odpowiedniego dokumentu w urzędzie, mogą otrzymać karę w wysokości 20 tys. zł. Deklaracje trzeba przekazać do 31 stycznia 2026 r.

Pożar wybuchł na poddaszu hotelu des Grandes Alpes około godziny 19:00 we wtorek „W środę rano budynek wciąż był zajęty ogniem, wciąż wydobywały się z niego gęste kłęby dymu” – poinformowała na swojej stronie internetowej prefektura regionu Sabaudia, w którym znajduje się kurort. Żandarmeria badała przyczynę pożaru.

Pożar we francuskich Alpach

Władze poinformowały, że z hotelu ewakuowano ponad 90 osób. W środę rano ewakuowano również pobliski Hotel Le Lana, który może pomieścić prawie 200 gości, z powodu zagrożenia, ponieważ pożar wciąż trwa.

„Pracują w bardzo trudnych warunkach” – powiedziała reporterom Vanina Nicoli, prefekt Sabaudii. Dodała, że ​​cztery osoby zostały ranne z powodu dymu.

Strażakom udało się zapobiec rozprzestrzenieniu się ognia na inne budynki. Na tym etapie nie planowano dalszych ewakuacji – powiedział Nicoli.

Czytaj także: Pożar pod Warszawą opanowany. W pobliżu było dużo materiałów łatwopalnych