Wchodzisz i wiesz

Współczesne dzieci na widok tych zabawek mogłyby się wystraszyć. Pamiętasz grę w kapsle i kultowe matchboxy? Wynik 7/10 to już powód do dumy i dowód, że jeszcze co nieco pamiętasz. Beata Jasina-Wojtalak

Włodzimierz Czarzasty o rekomendowanych nazwiskach poinformował na środowej konferencji prasowej w Sejmie.

Pretendenci do TK

To sędzia Sądu Okręgowego w Katowicach dr Krystian Markiewicz, profesor Polskiej Akademii Nauk dr Maciej Taborowski, profesor Uniwersytetu Warszawskiego dr hab. Marcin Dziurda, prezes Sądu Okręgowego w Opolu sędzia Anna Korwin-Piotrowska, dr Magdalena Będkowska z Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej oraz profesor Uniwersytetu Śląskiego dr hab. Dariusz Szostek.

Czytaj także: Procedura wyboru sędziów TK zaskarżona przez posłów PiS

Poselski projekt uchwały na stronach Sejmu

 

Na stronach Sejmu opublikowano w środę poselski projekt uchwały ws. działań „niezbędnych do zapewnienia spełniania przez Trybunał Konstytucyjny wymogów sądu ustanowionego na mocy prawa, niezawisłego i bezstronnego”. Uchwała ma związek z planowanym wyborem przez Sejm w tym tygodniu sześciu sędziów do TK.

Marszałek Sejmu Włodzimierz Czarzasty poinformował, że projekt uchwały będzie procedowany jeszcze na tym posiedzeniu Sejmu.

W opublikowanym na stronie Sejmu projekcie posłowie wskazują m.in., że Trybunał Konstytucyjny „w świetle standardów konstytucyjnych oraz wiążących RP standardów międzynarodowych i europejskich, przestał spełniać swoją funkcję jako organ bezstronny i niezawisły”.

Zgodnie z projektem uchwały Sejm miałby stwierdzić, że Trybunał – w którego składzie zasiadali Mariusz Muszyński, Henryk Cioch i Lech Morawski, którzy zostali do niego wybrani „z rażącym naruszeniem podstawowych norm dotyczących powoływania sędziów” – nie spełniał wymogów sądu ustanowionego na mocy prawa, niezawisłego i bezstronnego.

W projekcie stwierdzono też, że powołanie byłej już prezes TK Julii Przyłębskiej na to stanowisko dokonano m.in. bez wcześniejszego uzyskania uchwały Zgromadzenia Ogólnego Sędziów TK, wskutek czego pracą Trybunału kierowała „osoba nieuprawniona”, a podejmowane przez nią czynności „były dokonywane z naruszeniem prawa, przez co Trybunał Konstytucyjny nie spełnia wymogów sądu ustanowionego na mocy prawa, niezawisłego i bezstronnego”.

W projekcie podkreślono też, że powołanie obecnego prezesa TK Bogdana Święczkowskiego na to stanowisko „obarczone jest tymi samymi wadami prawnymi, co wybór Julii Przyłębskiej”.

Projekt podkreśla też, że na sędziów TK prawidłowo wybrani zostali w 2015 roku: Roman Hauser, Andrzej Jakubecki oraz Krzysztof Ślebzak, którzy zostali „bezprawnie pozbawieni możliwości objęcia urzędu w wyniku odmowy przyjęcia przez Prezydenta RP Andrzeja Dudę ślubowania”. 

Czytaj także: TSUE podważa niezależność TK. „Trzeba wybrać nowych sędziów TK”

Nowe monety są w dwóch wersjach. Pierwsza z nich to srebrna moneta o nominale 10 zł, a druga to złota moneta o nominale 500 zł. Paula Nowak

Jest nadzieja, że paliwo nie będzie już drożało w szaleńczym tempie. Międzynarodowa Agencja Energetyczna (MAE) zaproponowała największe w historii uwolnienie rezerw ropy naftowej. Planowany wolumen miałby przekroczyć 182 miliony baryłek. Porównywalna skala miała miejsce tylko w 2022 roku – po wybuchu wojny w Ukrainie.

Analiza danych z ostatnich dni wskazuje, że ceny paliw w hurcie rzeczywiście przystopowały. Środa (11 marca) jest pierwszym dniem spadków – zarówno jeśli chodzi o benzynę, jak i diesla. Tak wynika z informacji na oficjalnej stronie Orlenu.

Pierwszy dzień obniżek cen daje nadzieję

W przypadku benzyny bezołowiowej Eurosuper 95, 1000 litrów tego paliwa (1 metr sześcienny) w hurcie kosztowało 27 lutego (dzień przed wybuchem wojny) 4 473 zł. Od tego momentu koszty już tylko szły do góry. Trzeciego marca było to już 4 616 złotych, a trzy dni później cena przekroczyła 5 tysięcy złotych (5 008 zł). Najwięcej – 5 272 zł za 1000 litrów – trzeba było zapłacić 10 marca. W środę 11 marca nastąpił wreszcie pierwszy spadek – 5 178 zł.

Zobacz także: Niemcy kontrolują kierowców tankujących w Polsce. „Czyste naciągactwo”

W przypadku oleju napędowego Ekodiesel trend wygląda podobnie. Tysiąc litrów tego paliwa 27 lutego kosztowało w hurcie 4 777 zł, po wybuchu wojny było to już (3 marca) 5 237 zł, a 10 marca już nawet 6 359.

11 marca nastąpił pierwszy spadek – 6 195 zł. Najbliższe dni pokażą, czy ta tendencja się utrzyma, czy też było to tylko chwilowe wahnięcie.

A już w najbliższych dniach stacje będą oferować promocje na paliwo – więcej piszemy w tym artykule.

Patrząc na pogodę za oknem trudno uwierzyć, że w kalendarzu wciąż mamy zimę. Marzec przyniósł prawdziwie wiosenną aurę i temperatury sięgające nawet 20 stopni. Synoptycy ostrzegają jednak , że taka pogoda może nie utrzymać się do końca miesiąca. W prognozach pojawia się scenariusz wyraźnego ochłodzenia, a miejscami nawet opadów deszczu ze śniegiem. Marzena Sarniewicz

Zmiana dotyczy wyłącznie głównego kotła. Węgiel będzie nadal wykorzystywany w kotłach szczytowych, uruchamianych jedynie w okresach najwyższego zapotrzebowania, do końca 2027 roku. To element realizowanego procesu transformacji.

Z końcem września 2025 roku Fortum zakończyło I etap dekarbonizacji elektrociepłowni. Obejmował on wymianę dna dyszowego kotła fluidalnego (CFB) wraz z modernizacją układu odprowadzania popiołu dennego z komory paleniskowej. Był to kluczowy zakres umożliwiający przystosowanie kotła do nowego rodzaju paliwa.

Obecnie spółka wchodzi w drugi etap modernizacji, którego efektem będzie możliwość pracy kotła wyłącznie w oparciu o biomasę pochodzenia drzewnego zgodną z Kryteriami Zrównoważonego Rozwoju, bez potrzeby dodawania węgla.

– Spalenie ostatniej łyżki węgla w głównym kotle to symboliczny moment całego projektu dekarbonizacji w Częstochowie. To także dowód, że transformacja energetyczna jest procesem odbywającym się tu i teraz – podkreśla Piotr Górnik, prezes Fortum Power and Heat Polska. – Węgiel pozostanie jedynie w kotłach szczytowych, które działają okresowo i odpowiadają za bezpieczeństwo cieplne miasta w czasie największego zapotrzebowania – dodaje.

Równolegle Fortum prowadzi prace związane z przygotowaniem infrastruktury pod docelowy model funkcjonowania elektrociepłowni po dekarbonizacji.

Na dawnym placu składowym węgla powstają nowoczesne silosy na biomasę drzewną, a wzdłuż torów budowany jest peron technologiczny, który umożliwi szybkie i bezpieczne rozładunki transportów biomasy. Zakład zostanie również wyposażony w specjalistyczne wózki transportowe Kalmar, usprawniające logistykę dostaw.

– Główny kocioł wchodzi na „dietę wegetariańską” i będzie pracował wyłącznie na biomasie, ale cały proces dekarbonizacji jeszcze trwa – mówi Jakub Kołodziejczyk, kierownik elektrociepłowni Fortum w Częstochowie. – Przed nami intensywne prace związane z budową silosów i peronu technologicznego. Inwestycje te zwiększą bezpieczeństwo, sprawność i stabilność pracy źródła – dodaje.

Fortum od kilku lat realizuje w Częstochowie projekt dekarbonizacji, którego celem jest stopniowe odejście od paliw kopalnych na rzecz biomasy i technologii niskoemisyjnych.

Najbliższe etapy obejmują: zakończenie budowy silosów biomasy, uruchomienie peronu technologicznego, dalszą optymalizację układu pracy kotłów szczytowych, rezygnację z węgla w pracy systemu do końca 2027 r.

Po zakończeniu projektu elektrociepłownia będzie jednym z najnowocześniejszych źródeł ciepła opartych na niskoemisyjnej technologii w regionie.

Źródło: Fortum

Uchwała dotycząca Trybunału Konstytucyjnego

Zgodnie ze wstępnym harmonogramem, w czwartek wczesnym popołudniem Sejm zajmie się sprawozdaniem komisji dotyczącym poselskiego projektu uchwały w sprawie działań niezbędnych do zapewnienia spełniania przez Trybunał Konstytucyjny wymogów sądu ustanowionego na mocy prawa, niezawisłego i bezstronnego.

Na stronach Sejmu nie opublikowano jeszcze numeru druku tego projektu.

W poniedziałek marszałek Sejmu Włodzimierz Czarzasty poinformował, że termin składania wniosków w sprawie kandydatów na sędziów TK upływa w środę 11 marca o godz. 12.00. Podkreślił, że kandydatury mogą zgłaszać Prezydium Sejmu lub grupa co najmniej 50 posłów.

Marszałek był również pytany, czy decyzje dotyczące TK będą oznaczać publikację wszystkich jego wyroków. – Jaka konsekwencja będzie tej decyzji, zobaczymy. Należy się spodziewać również w tej sprawie stanowiska Sejmu, które zostanie przyjęte na tym posiedzeniu – odpowiedział.

Potwierdził, że najprawdopodobniej będzie to uchwała. Zaznaczył także, że Prezydium Sejmu nie ma jeszcze własnego projektu, ponieważ – jak wskazał – „niekoniecznie musi występować z taką inicjatywą; z taką inicjatywą mogą również wystąpić kluby”.

Czytaj także: Procedura wyboru sędziów TK zaskarżona przez posłów PiS

Wybór sędziów TK

Głosowanie nad kandydatami do Trybunału Konstytucyjnego zaplanowano w piątkowym bloku głosowań.

Obecnie w TK zasiada dziewięciu z piętnastu sędziów, co oznacza sześć wakatów. Dotychczas kandydatów zgłaszał jedynie klub PiS – posła Marka Asta i prof. Artura Kotowskiego. Obaj czterokrotnie nie uzyskali wymaganej większości głosów.

Zapowiadano, że ponowna procedura wyboru sędziów – tym razem także z kandydatami klubów koalicji rządzącej – rozpocznie się pod koniec lutego lub na początku marca.

Pod koniec lutego minister sprawiedliwości Waldemar Żurek mówił, że zachęcał koalicjantów do odbudowy Trybunału poprzez wybór „na ten moment sześciu niezależnych prawników, którzy mogliby w Trybunale usiąść i którzy mogliby zreformować tę instytucję”.

Na początku lutego grupa posłów reprezentowana przez Marcina Warchoła i Michała Wójcika z PiS złożyła natomiast do TK wniosek o zbadanie konstytucyjności przepisów dotyczących procedury wyboru sędziów przez Sejm.

Sędziowie Trybunału Konstytucyjnego wybierani są indywidualnie przez Sejm na dziewięcioletnie kadencje bezwzględną większością głosów, w obecności co najmniej połowy ustawowej liczby posłów.

Czytaj także: TK zdecydował w sprawie noweli ustawy o KRS. W tle „neosędziowie”

Nowe kompetencje Państwowej Inspekcji Pracy

W porządku obrad znalazło się również drugie czytanie rządowego projektu nowelizacji ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy. Zakłada on przyznanie PIP uprawnienia do przekształcania umów cywilnoprawnych w umowy o pracę.

Od decyzji inspektora będzie można odwołać się najpierw do okręgowego inspektora pracy, a następnie do sądu pracy. Do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia decyzja inspektora będzie wstrzymana. Projekt nie wprowadza więc rygoru natychmiastowej wykonalności, który przewidywała wcześniejsza propozycja zmian.

Rozszerzenie kompetencji PIP to jeden z tzw. kamieni milowych warunkujących wypłatę środków z Krajowego Planu Odbudowy. Polska musi wdrożyć unijną dyrektywę do 30 czerwca.

Rozwody pozasądowe w projekcie zmian prawa

Posłowie zajmą się także projektem nowelizacji Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Zakłada on wprowadzenie możliwości pozasądowego rozwiązania małżeństwa.

Zgodnie z propozycją Ministerstwa Sprawiedliwości rozwód miałby odbywać się przed kierownikiem urzędu stanu cywilnego, który sprawdzi spełnienie ustawowych przesłanek i dokona odpowiednich wpisów w rejestrze stanu cywilnego.

Procedura byłaby dostępna wyłącznie dla małżeństw bez wspólnych dzieci – zarówno małoletnich, jak i poczętych, lecz jeszcze nienarodzonych.

Czytaj także: Od exposé szefa MSZ po reformę PIP. Sejm rozpoczyna obrady

Likwidacja CBA i koordynacja działań antykorupcyjnych

Sejm zajmie się również rządowym projektem ustawy o koordynacji działań antykorupcyjnych oraz likwidacji Centralnego Biura Antykorupcyjnego.

Pod koniec lutego sejmowa komisja przyjęła nową wersję projektu, która zakłada, że CBA przestanie istnieć 1 października. Jego kompetencje mają przejąć policja, Agencja Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Krajowa Administracja Skarbowa, a ochroną antykorupcyjną zajmować się policja, ABW i Służba Kontrwywiadu Wojskowego.

Zmiany dla działaczy opozycji z czasów PRL

Posłowie rozpatrzą także senacki projekt nowelizacji ustawy o działaczach opozycji antykomunistycznej i osobach represjonowanych z powodów politycznych.

Zakłada on, że status osoby represjonowanej będą mogły uzyskać także osoby, wobec których sąd dla nieletnich lub sąd rodzinny orzekł środki wychowawcze lub poprawcze za działalność opozycyjną w czasach PRL.

Projekt dotyczący ochrony zwierząt

Sejm będzie kontynuował prace nad projektem nowelizacji ustawy o ochronie zwierząt przygotowanym przez posłów Polski 2050.

Projekt przewiduje, że uprawnienia do odstraszania niedźwiedzi i żubrów przy użyciu broni gładkolufowej z amunicją niepenetracyjną otrzymają m.in. myśliwi. Autorzy wskazują, że rosnąca populacja niedźwiedzia brunatnego w Bieszczadach powoduje coraz częstsze pojawianie się tych zwierząt w pobliżu zabudowań w poszukiwaniu pożywienia.

Czytaj także: Psy z patoschronisk znajdą opiekę w zakładach karnych

Zmiany w sporcie

Posłowie rozpatrzą również rządowy projekt nowelizacji ustawy o sporcie oraz ustawy dotyczącej przygotowania turnieju UEFA EURO 2012.

Celem zmian jest poprawa sytuacji kobiet w sporcie – poprzez podwyższenie i wydłużenie stypendiów po urodzeniu dziecka. Nowe przepisy mają także zwiększyć ochronę sędziów sportowych, którzy będą objęci ochroną taką jak funkcjonariusze publiczni.

Ograniczenie prawa do azylu na granicy z Białorusią

W piątek rano Sejm ma rozpatrzyć wniosek rządu o zgodę na przedłużenie czasowego ograniczenia prawa do złożenia wniosku o ochronę międzynarodową na granicy z Białorusią.

Rozporządzenie w tej sprawie weszło w życie 27 marca ubiegłego roku. Ograniczenie obowiązuje przez 60 dni, ale może być przedłużane za zgodą Sejmu – o co ponownie wnioskuje rząd.

Projekty poselskie i głosowania

Podczas posiedzenia odbędą się również głosowania nad poprawkami Senatu do kilku ustaw. Po południu posłowie będą debatować nad czterema projektami poselskimi.

Wśród nich znajduje się m.in. projekt zmian w Kodeksie karnym wprowadzający odpowiedzialność karną za tzw. patostreaming, a także projekt nowelizacji Kodeksu karnego i Kodeksu wykroczeń przewidujący karalność uporczywego utrudniania kontaktów dziecka z rodzicem lub bliską osobą oraz utrudniania sprawowania opieki nad małoletnim.

Czytaj także: Sejm bierze się za patostreamerów. Nawet pięć lat w więzieniu

10 marca wszczęto śledztwo w sprawie dopuszczenia się handlu ludźmi w okresie od 2009 r. do sierpnia 2019 r. na terytorium Polski i innych państw, tj. o czyn z art. 189a § 1 k.k. – poinformowała Prokuratura Krajowa. Chodzi o tzw. polski wątek afery Epsteina – już wcześniej premier Tusk poinformował, że powstanie zespół analityczny w związku ze skandalem dotyczącym pedofilii w USA.

Propozycja „polskiego SAFE 0 proc.” autorstwa prezydenta Karola Nawrockiego i prezesa NBP Adama Glapińskiego spotkała się z krytyką ekonomistów. Wskazują oni, że projekt opiera się na niepewnych założeniach dotyczących przyszłych zysków NBP i w praktyce może oznaczać finansowanie zbrojeń poprzez nowe zadłużenie.

Kotlet de Volaille w PRL był daniem odświętnym, ale w prostym wydaniu, cienko rozbity filet z kurczaka lub indyka, czasem z odrobiną szynki, smażony na złoto. Nie używano dużych ilości masła ani wykałaczek, danie miało być sycące, smaczne i łatwe w przygotowaniu. Nadal to świetny klasyk na obiad. Katarzyna Kania

Masz spore szanse na komplet punktów. Ten quiz z geografii nie jest trudny. Nie musisz być orłem, żeby zdobyć w nim 10/10. Michał Ignasiewicz

Od upadku PRL upłynęło już ponad 35 lat. To nie był łatwe czasy, ale wracamy do nich z nostalgią. Przed Tobą quiz wiedzy o tamtym okresie. Dla urodzonych przed 1989 rokiem wynik przynajmniej 15/20 jest obowiązkiem. Michał Ignasiewicz

Wypłata "trzynastki" zbliża się wielkimi krokami. Za sprawą corocznej waloryzacji mającej miejsce w marcu świadczenie będzie w tym roku wyższe i wyniesie 1978,49 zł brutto. Mimo że nazwa - 13. emerytura - może sugerować, że pieniądze należą się tylko seniorom, wcale tak nie jest. Kto może dostać przelew od ZUS-u? Tłumaczymy.

Serial kryminalny "Metoda Wagnera" jest prawdziwym hitem we Francji, gdzie emituje się go już od sześciu lat. Teraz wreszcie i polscy widzowie poznają losy hipochondrycznego kapitana policji Césara Wagnera, który mierzy się z tajemniczymi sprawami, zaciekłą rywalizacją i prawdą, która potrafi wstrząsnąć do głębi
. Szósty odcinek serialu już dziś będzie dostępny w Polsce – gdzie konkretnie i o której godzinie? Piotr Kozłowski

Prokuratura krajowa poinformowała o wszczęciu śledztwa w sprawie handlu ludźmi w polskim wątku tzw. afery Epsteina. Do procederu miało dochodzić w latach 2009 – 2019 na terytorium Polski i innych państw. Prokurator Krajowy Dariusz Korneluk powołał w Prokuraturze Krajowej specjalny zespół śledczy do zbadania sprawy. Piotr Kozłowski

Skąd wynika prawo do dodatkowego dnia wolnego? Które osoby zyskają dodatkowy dzień wolny w sierpniu 2026 roku? Paula Nowak

Marszałek Włodzimierz Czarzasty poinformował, że w piątek Sejm dokona wyboru sędziów Trybunału Konstytucyjnego. Podał nazwiska sześciu osób rekomendowanych przez prezydium Sejmu.

Chevron i Shell są bliskie zawarcia pierwszych dużych umów dotyczących wydobycia ropy naftowej z Wenezuelą od czasu schwytania prezydenta Nicolasa Maduro przez Stany Zjednoczone. Apetyt na rozszerzenie obszary swoich projektów w tym kraju celem zwiększenia wydobycie ropy naftowej i gazu mają też inne zagraniczne koncerny.

Gdańska prokuratura przesłała do Kancelarii Prezydenta RP pismo z prośbą o wskazanie możliwego terminu przesłuchania prezydenta Karola Nawrockiego w charakterze świadka. Zbigniew Bogucki twierdzi, że do Kancelarii Prezydenta nie wpłynęło wezwanie Karola Nawrockiego do prokuratury. Beata Zatońska

Prokurator poinformował w komunikacie, że przeanalizowane dotychczas dokumenty wskazują na uzasadnione podejrzenie popełnienia przestępstwa handlu ludźmi, polegającego na werbowaniu na terytorium Polski „bliżej nieustalonych osób pełnoletnich oraz małoletnich płci żeńskiej, w tym obywatelek polskich, poprzez wprowadzanie ich w błąd co do rzeczywistego charakteru przyszłego zatrudnienia za granicą, a następnie organizowaniu ich transportu poza granice RP oraz przekazywaniu innym osobom w celu seksualnego wykorzystania”.

Podkreślił, że wszczęcie śledztwa umożliwia przeprowadzenie pełnego postępowania dowodowego.

Prokuratura prosi o kontakt

„Osoby pokrzywdzone mogą się zgłaszać bezpośrednio do Zespołu: sekretariat.pk.zs5@prokuratura.gov.pl” – dodał rzecznik PK.

Pod koniec stycznia br. amerykańskie ministerstwo sprawiedliwości opublikowało około 3 mln stron dokumentów z akt spraw dotyczących amerykańskiego finansisty i przestępcy seksualnego Jeffreya Epsteina. Prokurator Krajowy Dariusz Korneluk w lutym powołał Zespół Śledczy nr 5 do prowadzenia postępowania przygotowawczego w związku z tą aferą.

Czytaj również: Polskie wątki w aktach Epsteina. Premier: będziemy ścigać