Wchodzisz i wiesz

Podczas gdy uwaga świata skupia się na eskalacji napięcia w cieśninie Ormuz i nieudanych próbach dyplomacji z Iranem, polscy kierowcy mierzą się z brutalną rzeczywistością przy dystrybutorach. Choć globalne ceny gazu dają chwilę oddechu, to sytuacja na rynku diesla jest alarmująca - europejskie ceny osiągnęły poziomy nienotowane od 2022 roku, a krajowy potentat, Orlen, w zaledwie kilka dni podniósł ceny hurtowe oleju napędowego o blisko złotówkę.

Nie wiem, jaka będzie decyzja prezydenta. Trwają jeszcze analizy – mówił w programie „Gość poranka” poseł PiS Radosław Fogiel, zapytany o możliwe weto prezydenta Karola Nawrockiego do ustawy o programie SAFE. – Prezydent powiedział, że warto rozmawiać o warunkach i sposobach finansowania wzmacniania sił zbrojnych. Jego zadaniem jako głowy państwa jest upewnienie się, że Polska nie będzie ryzykować swoją suwerennością, zarówno jeśli chodzi o decyzje zewnętrzne, jak i samo zamawianie uzbrojenia – podkreślił polityk w rozmowie z Mariuszem Piekarskim.

W ubiegłym roku BNP Paribas Bank Polska zarobił netto ponad 3 mld zł. W 2024 roku zysk netto banku wyniósł blisko 2,4 mld zł. Zarząd proponuje sporą dywidendę z zysków za 2025 r.

W ocenie Radosława Fogla prezydent „podziela wiele obaw, które budzi ten europejski program SAFE”. – Po pierwsze to zasada warunkowości, czyli potencjalne nawet złamanie traktatów. Traktat mówi jasno, że kwestie bezpieczeństwa narodowego pozostają w gestii państw narodowych. Tutaj mielibyśmy instrument, którym można wpływać na polityki dotyczące bezpieczeństwa wewnętrznego – ocenił poseł PiS.

Red. Mariusz Piekarski dopytywał, skąd byłyby brane pieniądze na sfinansowanie programu. – Podstawą propozycji jest choćby to, że w ciągu ostatnich 30 miesięcy, dzięki między innymi inwestycjom w złoto, dzięki trafionym operacjom na rynku walutowym NBP zarobił dla Polski kwotę już większą niż kwota, która miałaby być pożyczką SAFE: 185 miliardów złotych – wskazał Fogiel.

W środę po spotkaniu z prezesem Narodowego Banku Polskiego Adamem Glapińskim prezydent Karol Nawrocki oświadczył, że wystosuje do premiera Donalda Tuska i wicepremiera, ministra obrony narodowej Władysława Kosiniaka-Kamysza pismo z zaproszeniem na spotkanie w sprawie alternatywnego programu SAFE 0 proc.

Prezydent: Polski SAFE 0 proc. jest lepszy dla polskich sił zbrojnych

– Po analizach specjalistów, nie mam wątpliwości, że ze względu na stabilność rozwoju polskich sił zbrojnych, ze względu na kwestie finansowe, ze względu na kwestie prawne, polski SAFE 0 proc. jest lepszy dla polskich sił zbrojnych, niż europejski SAFE z tymi obciążeniami, o których dyskutujemy w polskiej opinii publicznej – przekonywał prezydent.

Szef MON szybko odniósł się do tej propozycji. – Program SAFE daje najszybsze i konkretne środki na modernizację polskiej armii dlatego wojskowi, przemysł zbrojeniowy oraz wszyscy, którym na sercu leży wzmocnienie siły naszej armii apelują i liczą na podpis pod ustawą (o SAFE) przez prezydenta Karola Nawrockiego – zaznaczył Kosiniak-Kamysz. Jak dodał, jeśli jednak pojawią się kolejne instrumenty finansowania armii „Wojsko Polskie tylko na tym zyska”. – Nie jako alternatywa dla SAFE, ale dodatkowe środki wzmacniające bezpieczeństwo – podkreślił szef MON.

W ocenie Piotra Kuczyńskiego, analityka rynków finansowych Domu Inwestycyjnego Xelion, propozycja prezydenta może być sprzeczna z konstytucją. – Art. 220 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej mówi wyraźnie, że NBP nie może finansować swoimi środkami budżetu państwa. Gdyby NBP użył swoich środków do wspomagania sił zbrojnych, to byłoby niewątpliwie finansowanie z innych środków, które powinien sfinansować budżet państwa. Teoretycznie więc zrobić tego, zgodnie z konstytucją, prezes Glapiński nie może – przekonywał.

Czytaj także: Prezydencka wersja programu SAFE. Na drodze może stanąć konstytucja

Arctic Metagaz został trafiony dronem i najpierw stanął w płomieniach, po czym zatonął w Morzu Śródziemnym między Maltą a Libią. Wszystkich 30 członków załogi statku należącego do rosyjskiego floty cieni i objętego sankcjami uratowały libijskie służby morskie.

Libijczycy podali w oświadczeniu, że najpierw doszło do „nagłej eksplozji, a następnie ogromnego pożaru”. Wszystko nastąpiło około 240 km od Syrty. Gazowiec transportował 61 tys. ton skroplonego gazu (LNG).

Putin: To atak terrorystyczny

– To jest atak terrorystyczny. To nie pierwszy raz, kiedy widzimy coś takiego – Władimir Putin rzucał oskarżeniami w środę wieczorem na antenie rosyjskiej telewizji państwowej. Za zatopienie statku obwinił Ukrainę i stwierdził, że atak ten „pogarsza sytuację na światowych rynkach energii, w tym na rynkach gazu”.

Rosyjskie ministerstwo transportu podało w środę, że gazowiec został trafiony ukraińskim dornem morskim. Ukraińcy nie potwierdzili, czy rzeczywiście stali za tym atakiem.

Czytaj także: Sami zastawili na siebie pułapkę. Rosyjski system pomógł w ataku na Iran

Ukraińskie służby poinformowały w październiku o wprowadzeniu modyfikacji do swojego morskiego drona Sea Baby, którego zasięg zwiększono do blisko 1,5 tys. km.

Arctic Metagaz wyruszył z ładunkiem z Murmańska i miał dotrzeć do Port Said w Egipcie. 

Wiceszef Pentagonu Elbridge Colby zostały zapytany czy, gdyby władze Niemiec, Polski albo krajów skandynawskich zwróciły się do USA w sprawie tego, że chcą rozwijać swoje własne zdolności nuklearne, Waszyngton próbowałby odwieść je od tego pomysłu. - To hipotetyczne, ale jesteśmy przeciwni takiej ewentualności - powiedział. Agnieszka Maj

Rosja uderza w Międzynarodowy Komitet Olimpijski. Dmitrij Pieskow grzmi o podwójnych standardach. Rzecznik Kremla jest oburzony, że MKOl nie wykluczył USA oraz Izraela za atak na Iran. Michał Ignasiewicz

W tym quizie zadajemy pytania, które usłyszeli uczestnicy ostatniego odcinka teleturnieju "1 z 10". Wszystkie padły w finale programu. Będziesz mistrzem? Odpowiesz? Marta Kawczyńska

Moskwa od 2015 roku udoskonalała systemy rozpoznawania twarzy, które wykorzystuje do zwalczania rosyjskiej opozycji. Dziennikarze kilku zachodnich dzienników, w tym „Le Monde” i „Der Spiegel” ustalili, że rosyjski system w tajemnicy został sprzedany irańskiemu reżimowi. Ten wykorzystywał kamery i oprogramowanie do prześladowania ludzi uczestniczących w akcjach protestacyjnych.

Według „Financial Times” rok temu dostęp do kamer w Teheranie uzyskał wywiad Izraela. Dzięki kilkunastomiesięcznej obserwacji, wywiadowcy mogli poznać zwyczaje ajatollaha Alego Chameneia i zaplanować zamach na niego.

Izraelski wywiad wykorzystał rosyjski system do ataku na Iran. Agenci wiedzieli, co robi ajatollah

Jeden z funkcjonariuszy izraelskiego wywiadu powiedział dziennikowi, że nagrania z kamer, również tych drogowych, pomogły agentom poznać Teheran „tak, jak znają Jerozolimę”.

86-letni Chamenei, rządzący Iranem od 1989 r., zginął 28 lutego, w pierwszym dniu wspólnego amerykańsko-izraelskiego ataku na Iran.

CZYTAJ TEŻ: Wielki sport i polityka. Wojna przestaje być przeszkodą?

Polska waluta w czwartek rano osłabiła się do euro, które kosztowało 4,28 zł, dolara amerykańskiego, za którego płacono 3,69 zł, franka szwajcarskiego wycenianego na 4,72 zł i brytyjskiego funta, za którego trzeba było zapłacić 4,92 zł. Aneta Malinowska

Finał programu "Żona dla Polaka" zaskoczył widzów. Okazało się, że Dorota przyjechała do Polski, by rozmówić się z Marcinem. Obydwoje stwierdzili, że pozwolą, aby sprawy między nimi rozwijały się w swoim własnym tempie. Jak obecnie wygląda ich relacja? W sieci pojawił się komentarz. "Omijając dramy TVP" - czytamy. Marta Kawczyńska

Pierwsze i drugie miejsce w konkursie w konkursie „Bezpieczna Kopalnia”zajęły kolejno Ruch Jankowice i Ruch Chwałowice, wchodzące w skład kopalni węgla kamiennego ROW, należącej do Polskiej Grupy Górniczej (PGG).

Na jej powieściach wychowały się pokolenia dziewcząt. Kanadyjska pisarka Lucy Maud Montgomery stworzyła kultowe bohaterki. To zbuntowana Anne Shirley i Emily. Powstał właśnie nowy przekład pierwszego tomu opowieści o Emily. Anny Bańkowskiej mówiła o sobie: "zabiłam Anię i zburzyłam Zielone Wzgórze”. Jak czytelnicy przyjmą "nową" Emily? Beata Zatońska

Nastąpiła premiera dziewiątego odcinka serialu Ryana Murphy’ego. Akcja jedenastoodcinkowego thrillera przenosi widzów w świat, w którym tajemniczy wirus obdarza ludzi ponadprzeciętną urodą, jednocześnie niosąc ze sobą śmiertelne zagrożenie. Adaptacja kultowego komiksu Hauna i Jasona A. Hurleya robi furorę. To w tej chwili czołówka hitów popularnej platformy w Polsce. Gdzie można oglądać serial? Piotr Kozłowski

Niewielkie czarne nasiona od lat wykorzystywane są w medycynie naturalnej. Wiele osób dodaje je do potraw lub sięga po olej z nich tłoczony. Coraz częściej mówi się jednak o jeszcze jednym możliwym działaniu tej przyprawy. Naukowcy sprawdzili, czy codzienne spożywanie czarnuszki może wpływać na poziom cholesterolu i metabolizm tłuszczów w organizmie. Marzena Sarniewicz

Jest pomysł na zaangażowanie NBP w finansowanie polskiej armii - chodzi o przekazanie na ten cel zysków banku. Zwykłe banki komercyjne też mają zyski, ale już wyraźnie mniejsze, niż rok temu. To efekt wzrostu podatku, ale też niższych stóp procentowych, które właśnie kolejny raz zostały obniżone, pomimo wciąż drożejących na rynkach ropy i paliw. Ponadto okazuje się, że mamy najniższą stopę bezrobocia w Unii Europejskiej. Oto pięć wydarzeń w gospodarce, na które warto zwrócić uwagę.

Serial "Rodzinka.pl" rok temu wróciła na antenę TVP. Widzowie nie są jednak zachwyceni nowymi odcinkami serialu. Uważają, że scenariusz jest "żenujący" i "niesmaczny". Mateusz Pawłowski, który wrócił na plan serialu i znowu wciela się w Kacpra, zabrał głos i odpiera zarzuty. Marta Kawczyńska

Zgodnie z projektem rozporządzenia, termin realizacji przedsięwziąć związanych z usuwaniem azbestu ma zostać przesunięty z 31 marca na 1 czerwca 2026 roku. Zmiana jest odpowiedzią na prośby ostatecznych odbiorców wsparcia, którzy ze względu na warunki pogodowe lub inne istotne okoliczności widzą zagrożenie dla terminowej realizacji przedsięwzięć – argumentuje ministerstwo w uzasadnieniu projektu.

W ocenie Skutków Regulacji zaznacza się, że dane Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wskazują, iż część rolników nie dokonała jeszcze wymiany pokryć dachowych. Wśród przyczyn są między innymi niekorzystne warunki atmosferyczne oraz inne istotne okoliczności utrudniające terminowe prowadzenie prac budowlanych w gospodarstwach rolnych.

Jak podkreślił resort, zmiana będzie wymagała dostosowania regulaminów naboru wniosków, natomiast nie powoduje ryzyka nierozliczenia wszystkich wniosków o płatność końcową.

Czytaj także: Walka z azbestem. Jest projekt ustawy [WIDEO]

Po wybuchu wojny na Bliskim Wschodzie kryzys bardzo szybko dotarł do Europy – głównie przez ceny energii, przede wszystkim paliw, jest to bowiem podstawa nie tylko produkcji, ale też transportu i eksportu. Kraje w tym regionie nadal są wschodzącymi dla Polski rynkami zbytu. Odbiorcy bardzo cenią tam naszą żywność.

– Liczymy, że sytuacja w miarę szybko się wyjaśni. Liczymy na to, że Polska ma zdywersyfikowane źródła zaopatrzenia (w paliwo – przyp. red.) i że te skoki cen nie będą duże – mówił w „Agrobiznesie” Andrzej Gantner z Polskiej Federacji Producentów Żywności. – Martwimy się o rolników i dostęp do nawozów, bo od tego zależą też plony i dostęp do surowców jesienią. Wszystko wskazuje na to, że sytuacja jest ekstremalnie niepewna – dodał.

Wojna w Iranie a wojna w Ukrainie

Eksperci zwrócili uwagę, że w konflikt zaangażowanych jest coraz więcej krajów, potencjalnych rynków zbytu dla Polski. W przeciwieństwie do wojny w Ukrainie, w której mamy do czynienia z działaniami na ograniczonym obszarze. 

Dodatkowym problemem może okazać się nadwyżka żywności na unijnym rynku, która nie będzie mogła trafić do krajów arabskich. To może przełożyć się na większą wewnętrzną konkurencję i spadek cen.

Czytaj także: Już odczuwamy skutki wojny w Iranie. Ceny paliw mocno w górę

Przed Tobą quiz z wiedzy ogólnej. Pytania są bardzo trudne. Ponad połowę punktów zdobędą tylko właściciele tęgich umysłów. Michał Ignasiewicz