Wchodzisz i wiesz

Ekspert podkreślił, że wirus Nipah nie przenosi się drogą powietrzną i kropelkową, jak grypa czy SARS-CoV-2 (koronawirus). Naturalnym rezerwuarem patogenu są owocożerne nietoperze żyjące w Azji Południowo-Wschodniej i na wyspach Oceanu Spokojnego, a nie w Europie. Jak zaznaczył, poza Azją nie odnotowano dotąd ognisk zakażeń.

– Do zakażenia dochodzi najczęściej w wyniku spożycia owoców – zwłaszcza palm daktylowych – zanieczyszczonych odchodami lub nadgryzionych przez nietoperze, a także po wypiciu surowego soku z palmy daktylowej – zaznaczył.

Czytaj więcej: Wirus, który straszy Europę jest z laboratorium? Podejrzana Hiszpania

Jak przenosi się wirus Nipah?

Jak dodał, transmisja między ludźmi jest możliwa, ale ograniczona i wymaga bliskiego kontaktu z wydzielinami osoby chorej. Dochodzi do niej głównie w krajach o niższym poziomie rozwoju, gdzie trudniej o pełne zachowanie zasad bezpieczeństwa sanitarnego, także pomiędzy zakażonymi a personelem medycznym.

Drugim powodem niskiego potencjału szerzenia się wirusa Nipah jest fakt, że największa zakaźność pojawia się dopiero w fazie objawowej choroby. Prof. Rzymski wyjaśnił, że okres inkubacji, czyli czas od zakażenia do pojawienia się symptomów, w większości przypadków wynosi od czterech do 14 dni, choć sporadycznie może się wydłużyć nawet do około półtora miesiąca.

Kluczowe jest jednak to, że pacjent staje się najbardziej zakaźny dopiero po pojawieniu się objawów, co umożliwia szybszą identyfikację i izolację chorych oraz ogranicza ryzyko nieświadomego rozprzestrzeniania się wirusa.

Zobacz też: Nieznane wirusy w nerkach nietoperzy. Podobne zabijają ludzi

Jak niebezpieczny jest Nipah?

Ekspert zwrócił również uwagę, że raportowana śmiertelność zakażeń wirusem Nipah, wynosząca 40-70 proc., jest najpewniej zawyżona. Dane te obejmują bowiem głównie ciężkie, klinicznie rozpoznane przypadki występujące w krajach o ograniczonym dostępie do opieki medycznej, podczas gdy łagodniejsze zakażenia lub bezobjawowe infekcje często pozostają niewykryte.

Porównał tę sytuację do wirusa Ebola. Jego wysoka śmiertelność także budzi duży niepokój, choć w rzeczywistości jest czynnikiem ograniczającym rozprzestrzenianie się patogenu. – Dlatego najbardziej śmiertelnym patogenom trudno jest szybko rozprzestrzenić się na cały świat, choć na pewno łatwo jest zyskać globalny rozgłos – podkreślił.

Mimo tego, jak dodał, wirus Nipah jest patogenem, o którym warto pamiętać, zwłaszcza z punktu widzenia rozwoju leków i szczepionek. Wynika to z faktu, że jest to wirus RNA, a więc taki, który stosunkowo szybko mutuje. Z tego powodu Światowa Organizacja Zdrowia uznaje go za jeden z priorytetowych w badaniach nad profilaktyką i terapiami.

Zobacz również: Fala zachorowań na grypę. Pojawił się nowy wariant wirusa

Czy są już szczepionki na Nipah?

Potencjalne szczepionki, które obecnie są w badaniach klinicznych, miałyby w pierwszej kolejności znaczenie dla krajów, w których wirus Nipah występuje endemicznie, takich jak Bangladesz, Indie czy Malezja.

Mogłyby być tam wykorzystywane przede wszystkim wśród osób mogących mieć bliski kontakt z chorym oraz wśród personelu medycznego narażonego na zakażenie. Jednocześnie opracowanie takich preparatów stanowi zabezpieczenie na przyszłość również dla innych regionów świata w przypadku ewentualnego pojawienia się ognisk zakażeń poza Azją.

– Przypomina to przypadek szczepionki przeciwko wirusowi Ebola, która została zatwierdzona w 2020 roku do użytku przez Europejską Agencję Leków. Nie jest stosowana u nas w rutynowych szczepieniach, jednak – jak mówi przysłowie – przezorny zawsze ubezpieczony. Posiadanie takiego preparatu stanowi zabezpieczenie na wszelki wypadek – powiedział prof. Rzymski.

W jego opinii ostatnie informacje o wzmożonych kontrolach sanitarnych pod kątem wirusa Nipah w niektórych krajach Azji należy postrzegać jako element rutynowych działań zapobiegawczych. Reakcje na ogniska występujące m.in. w Indiach, obejmujące identyfikację kontaktów i kwarantannę, świadczą o sprawnym działaniu służb sanitarnych oraz o tym, że patogen jest pod dobrą kontrolą.

Zobacz także: Nowy wirus atakuje. Lotniska wznawiają kontrole sanitarne

Akademickie Centrum Kultury wypełniły stoiska instytucji działających w obszarze zdrowia i profilaktyki osób starszych, a na scenie trwały prezentacje, prelekcje i wystąpienia. Ze strony miejskiego samorządu w imprezie wziął udział zastępca prezydenta Częstochowy Zdzisław Wolski. Obecna była też naczelniczka miejskiego Wydziału Zdrowia Grażyna Stramska-Świerczyńska.

Wśród stoisk ,,Miasteczka Zdrowia” był np. punkt informacyjny Narodowego Funduszu Zdrowia, przy którym dyżurował m.in. dietetyk, zachęcając także do korzystania z cieszącego się już teraz ogromną popularnością portalu Diety NFZ. Można tam bez żadnych opłat i subskrypcji zaplanować sobie bezpieczną dietę nawet na 28 dni, prowadzić dzienniczek żywieniowy, mierzyć swoje postępy, czy – akurat to najlepiej zrobić na początku – skorzystać z kalkulatora BMI i określić, jakie zapotrzebowanie energetyczne ma nasz organizm przy trybie życia, który prowadzimy.

Przy stoisku Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej udzielano informacji o profilaktyce tak niebezpiecznego nowotworu jak czerniak czy zapobieganiu chorobom odkleszczowym. Szczególnie wiele uwagi poświęcano szczepieniom ochronnym. Sanepid mówił też wiele o zainicjowanej przez Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA) i Komisję Europejską kampanii ,,Plant Health 4 Life”, która wskazuje na kluczową rolę zdrowia roślin w codziennym życiu ludzi oraz zachęca ich do indywidualnych działań na rzecz ochrony roślin.

Były też stoiska lecznic medycznych. Można było na miejscu wykonać nawet niektóre badania – np. podstawowe badanie słuchu, analizę składu masy ciała, poziomy glukozy czy EKG.

Uzupełnieniem punktów informacyjno-profilaktycznych były wykłady i prelekcje. I tak np. przedstawicielka Okręgowej Izby Aptekarskiej mówiła o suplementach diety – także w kontekście łączenia ich z lekami, jak również o roli farmaceutów w poradnictwie lekowym i usługach farmaceutycznych. Ale było też i o szczepieniach ochronnych, dostępnych opcjach rehabilitacji uzdrowiskowej, programach profilaktycznych i aplikacjach NFZ, jak również – to już w kwestii bezpieczeństwa osób starszych – jak nie dać się oszukać „na wnuczka”, „na policjanta” czy „na pracownika banku”.

Na scenie zaprezentował się zespół młodzieży z Technicznych Zakładów Naukowych, a do aktywnej zabawy namawiała Zumba Gold.

„Zdrowy Dzień Babci i Dziadka” zorganizowali wspólnie Urząd Miasta, Narodowy Fundusz Zdrowia oraz Politechnika Częstochowska – ACK Klub Politechnik.

Źródło: UM Częstochowy, fot. Grzegorz Skowronek/UM

W polskich kinach zagościł właśnie wyczekiwany horror "Pomocy" ("Send Help"), pierwszy od 25 lat kinowy film kultowego reżysera Sama Raimiego z kategorią R, czyli skierowany do widzów powyżej 17. roku życia. Dzieło z zaskakującą rolą gwiazdy "Pamiętnika" Rachel McAdams zbiera świetnie recenzje na Zachodzie. Piotr Kozłowski

Lubisz wyzwania i sprawdzać swoją wiedzę? Jeśli tak, to ten quiz jest właśnie dla Ciebie! Przygotowaliśmy dla Ciebie 10 pytań, w których będziesz musiał wykazać się znajomością położenia krajów na mapie świata. Brzmi łatwo? Nie daj się zwieść! Wśród pytań znajdziesz zarówno te proste, jak i te bardziej wymagające. Zmierz się z naszym quizem i przekonaj się, jak dobrze orientujesz się w rozmieszczeniu państw! Anna Kot

Rok 2025 przyniósł rekordowy popyt na podróże lotnicze, jednak dynamiczny wzrost rynku coraz wyraźniej obnaża ograniczenia po stronie podaży. Jak wynika z danych Międzynarodowego Zrzeszenia Przewoźników Powietrznych (IATA), globalny popyt pasażerski wzrósł w 2025 r. o 5,3 proc.

Południe Europy nawiedziły ulewne deszcze. Dodatkowo nad regionem przechodzą bardzo intensywne burze i wichury, co doprowadza do lokalnych powodzi. Jeśli ktoś zaplanował ferie zimowe w Hiszpanii, Grecji czy we Włoszech powinien sprawdzić prognozy pogody dla tych regionów. Wiele jest objętych ostrzeżeniami przed niebezpieczną pogodą. Weronika Papiernik

Wprowadzenie systemu ETS2 będzie miało różny wpływ na państwa Unii Europejskiej, jednak najmocniej mogą je odczuć gospodarstwa domowe w Polsce. Z analiz Bertelsmann Institute wynika, że przy cenie 180 euro za tonę CO2 niektóre polskie rodziny mogą płacić za ogrzewanie paliwami kopalnymi ponad 1600 euro rocznie więcej.

Podczas wydarzenia zaprezentują się wszyscy zawodnicy pierwszej drużyny na czele z Rohanem Tungatem oraz Jaimonem Lidseyem. Nie zabraknie również młodzieżowców klubu oraz najmłodszych adeptów szkółki żużlowej.

– Prezentacja drużyny to dla nas zawsze jeden z najważniejszych momentów przed rozpoczęciem sezonu. To czas, w którym możemy spotkać się z kibicami, porozmawiać, poczuć wspólną energię i jeszcze mocniej zbudować więź, która jest siłą Włókniarza. Zapraszam wszystkich sympatyków biało-zielonych do Galerii Jurajskiej – bądźmy tam razem i pokażmy zawodnikom, że mogą liczyć na pełne wsparcie – podkreśla prezes Włókniarza Częstochowa, Jakub Michalski.

Wydarzenie poprowadzi znany dziennikarz sportowy Tomasz Lorek. O oprawę muzyczną zadba Clödie, która będzie gwiazdą muzyczną prezentacji.

Organizatorzy przygotowali dla kibiców szereg dodatkowych atrakcji. Uczestnicy wydarzenia będą mogli skorzystać ze specjalnej fotobudki umożliwiającej stworzenie pamiątkowego wideo z ulubionymi zawodnikami, wziąć udział w konkursach z atrakcyjnymi nagrodami, a także zakupić nowe koszulki klubowe z nazwiskami żużlowców. Szczególną niespodzianką będzie limitowana seria gadżetów związana z gościem specjalnym prezentacji – Rune Holtą.

Początek prezentacji o godz. 15.

Źródło: www.wlokniarz.com

Rok 2025 na rynku energii elektrycznej potwierdził rosnące rozwarstwienie między rynkami paliw a ceną energii. W okresach, gdy gaz i węgiel wyraźnie taniały, energia elektryczna nie reagowała proporcjonalnie, pozostając na relatywnie wysokich poziomach. Obecne zjawisko to nie jednorazowe odchylenie, lecz konsekwencja zmiany architektury kosztowej sektora – zaznacza Marlena Stuglik, Commercial Solutions Manager w MET Polska.

– Zobaczymy, czy dojdzie do debiutu, bo pogoda jest różna, boiska są różne i mamy różne informacje. Mam nadzieję, że boisko będzie dobre do tego, żeby normalnie rywalizować. Na pewno jest dreszczyk emocji i lekki stres pod kątem przygotowania się do zawodów – mówił na konferencji przedmeczowej trener Rakowa.

Po 18. kolejkach częstochowianie zajmują czwarte miejsce w tabeli (29 pkt) i tracą do drużyny z Płocka zaledwie jedno „oczko”. Dorobek Rakowa to 9 zwycięstw, 2 remisów i 7 porażek.

Przypomnijmy, że w rundzie jesiennej „czerwono-niebiescy” przegrali przed własną publicznością 1:2 z Wisłą Płock. Jedyną bramkę dla Rakowa zdobył wówczas Lamine Diaby-Fadiga.

– Spodziewamy się jak będzie wyglądał ten mecz, czyli to, co dawało Wiśle punkty, a więc stabilna defensywa, utrzymanie wyniku 0:0, bazowanie na dobrych pojedynkach w polu karnym w niskiej obronie. To taka gra, gdzie ciężko jest o sytuacje. Myślę, że warunki atmosferyczne plus gra Wisły to główne aspekty, na które trzeba się przygotować – stwierdził trener Tomczyk.

Niedzielne spotkanie rozpocznie się o godz. 14.45.

Źródło: własne, www.rakow.com

Donald Trump krytycznie ocenił wizytę brytyjskiego premiera Keira Starmera w Chinach. Robienie interesów z Pekinem nazwał "bardzo niebezpiecznym" dla Wielkiej Brytanii. Londyn odrzuca takie postawienie sprawy. - Oczywiście w relacjach z Chinami trzeba mieć oczy szeroko otwarte - zauważył brytyjski minister ds. handlu.

Rosyjska operacja wpływu uderzyła w samo serce Unii Europejskiej, wykorzystując fałszywe materiały wideo podszywające się pod znane media. Jej celem było rozbicie solidarności europejskich przywódców podczas szczytu WEF w Davos, a tłem – narastający spór o Grenlandię. - Kampania określana mianem „Matrioszka” była opisywana m.in. w analizach Demagoga jako przykład prorosyjskiej kampanii dezinformacyjnej - mówi WNP Marcel Kiełtyka, członek organizacji Demagog.

Grupa PTWP, notowana na GPW, przejęła 100 proc. udziałów w spółce Elamed, wydawcy czasopism i portali branżowych w Polsce. Transakcja wzmacnia segment medialny Grupy i rozszerza jej portfolio o sprofilowane tytuły wydawnicze oraz szereg wydarzeń i konferencji specjalistycznych. Przejęcie spółki Elamed wpisuje się w długoterminową strategię skalowania działalności digital oraz budowy silnego ekosystemu wyspecjalizowanych mediów i wydarzeń.

Pamiętasz, co kryło się w magicznym worku Pana Kleksa? Sprawdź, ile postaci, tytułów i dialogów z seriali i bajek z lat Twojej młodości pozostało w Twojej pamięci. Czy zostaniesz mistrzem Nostalgii? Weronika Papiernik

Allegro podało w komunikacie, że otrzymało postanowienie Sądu Okręgowego w Warszawie „w przedmiocie udzielenia zabezpieczenia na rzecz Fundacji Forum Konsumentów z siedzibą w Warszawie”.

Według przekazanych przez Allegro informacji, sąd zdecydował, że do czasu zakończenia postępowania Allegro nie może ukrywać części metod dostawy ani automatycznie wyróżniać wybranej opcji w ofertach Allegro Smart!.

Platforma dodała, że sąd nakazał jednocześnie Allegro, na czas trwania postępowania sądowego, „wyświetlanie w procesie zakupowym (...) wszystkich metod dostaw udostępnionych przez sprzedającego, którego oferty objęte są usługą »Allegro Smart!«”.

Czytaj także: Rekordowe miliardy na mieszkalnictwo. Fundusz Dopłat BGK zasilony

Allegro reaguje

Allegro zaznaczyło, że ma prawo złożyć zażalenie na to postanowienie. Jednocześnie - jak poinformowała spółka - sąd wyznaczył Fundacji Forum Konsumentów dwa tygodnie na złożenie pozwu w tej sprawie pod rygorem upadku zabezpieczenia. Według Allegro Fundacja Forum Konsumentów nie kontaktowała się ze spółką przed złożeniem wniosku o udzielenie zabezpieczenia.

„Samo postanowienie zostało również wydane bez wysłuchania Allegro PL. Allegro PL nie miało do tej pory możliwości przedstawienia swojego stanowiska” – dodano.

W komunikacie podkreślono, że Allegro kategorycznie nie zgadza się z treścią postanowienia sądu i podejmie kroki zmierzające do jego uchylenia w całości.

„Allegro PL udostępnia w procesie zakupowym prezentację metod dostaw, która jest zgodna z przepisami prawa i odpowiada potrzebom klienta, co potwierdzają prowadzone przez Allegro PL badania satysfakcji klienta. Podejście to jest również zgodne z funkcjonującymi standardami rynkowymi stosowanymi powszechnie przez innych uczestników rynku. Opisywane funkcjonalności upraszczają proces zakupowy, jednocześnie zapewniając klientom pełną możliwość podjęcia swobodnej decyzji o wyborze metody dostawy” – stwierdzono w komunikacie.

Allegro zaznaczyło, że postanowienie o zabezpieczeniu stanie się prawomocne dopiero w przypadku braku wniesienia zażalenia albo w przypadku jego oddalenia przez sąd. Dodano, że zabezpieczenie upadnie w przypadku niewniesienia pozwu w wymaganym terminie przez Fundację Forum Konsumentów.

Platforma Allegro

Allegro to założona 1999 r. w Polsce platforma handlowa (tzw. marketplace). Działa w Europie Środkowo-Wschodniej. Siedziba spółki jest w Luksemburgu, ale notowana jest na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie. W 2016 r. Allegro zostało kupione przez grupę funduszy inwestycyjnych za 12,7 mld zł. 

Czytaj taklże: Giełda bez Polskich Kolei Linowych. PFR zmienia decyzję

Marzysz o ogrodzie pełnym intensywnych kolorów i kwitnących kwiatów przez całe lato? Szałwia błyszcząca to roślina, która spełni te oczekiwania. Jej strzeliste, intensywnie zabarwione kwiatostany zachwycają już od wczesnego lata, a odpowiednio wczesny wysiew, najlepiej w lutym, pozwala cieszyć się bujnym kwitnieniem przez całe wakacje. Dominika Górtowska

Sąd we Wrocławiu aresztował 50-letniego mężczyznę, który groził śmiercią ministrowi cyfryzacji Krzysztofowi Gawkowskiemu. Policjanci znaleźli w mieszkaniu podejrzanego nie tylko broń i amunicję, ale także gotowe koktajle Mołotowa oraz czarny proch. Napastnikowi grozi teraz do 8 lat więzienia. Olga Skórko

Od tego, jak z siecią połączony jest magazyn energii, mogą zależeć setki tysięcy a nawet miliony złotych opłat. Sektor alarmuje, że trzeba naprawić sposób wyliczania opłat dystrybucyjnych. Resort energii zapewnia, że zajmie się sprawą, a niedawno podjął pierwsze kroki na rzecz zmian w rozporządzeniu taryfowym.

W polskich kinach pojawił się właśnie film dokumentalny "Melania", który śledzi przygotowania do inauguracji prezydenckiej w USA w 2025 roku z perspektywy Pierwszej Damy, Melanii Trump. W kampanię promocyjną zaangażował się sam Donald Trump. Dystrybutor przekonuje, że dzieło wywołuje ogromne zainteresowanie, tymczasem fakty zdają się temu przeczyć. Jak jest naprawdę? Piotr Kozłowski

Podczas studniówki VIII Liceum Ogólnokształcącego im. Marii Skłodowskiej-Curie w Katowicach pijany nauczyciel miał "molestować uczniów, a niektórych pobić". O sprawie poinformowali rodzice. Agnieszka Maj