Wchodzisz i wiesz

Szefowa klubu Lewicy Anna Maria Żukowska zapytała w Sejmie ministra cyfryzacji o stan prac nad rozporządzeniem zmieniającym wzory dokumentów administracyjnych. Chodzi o wykonanie wyroku Trybunału Sprawiedliwości UE dotyczącego uznawania małżeństw osób tej samej płci, zawartych legalnie w innych państwach Unii Europejskiej.

– Jesteśmy w trzeciej dekadzie XXI wieku, jesteśmy nowoczesnym państwem, ale – jak widać – nie wszystkie prawa człowieka są w Polsce dostrzegane – mówiła Żukowska.

Minister: to obowiązek prawny, nie rekomendacja

Minister cyfryzacji Krzysztof Gawkowski, odpowiadając na pytania posłanki, podkreślił, że Polska ma prawny obowiązek uznawania takich małżeństw. – To nie jest opinia ani rekomendacja, to jest obowiązujące prawo – zaznaczył.

Czytaj także: Porodówka na SOR-ze? Resort zapewnia, że chodzi o wyjątkowe przypadki

Jednocześnie wyjaśnił, że wyrok TSUE nie zmienia definicji małżeństwa zawartej w polskim Kodeksie rodzinnym i opiekuńczym oraz nie wprowadza małżeństw jednopłciowych do krajowego porządku prawnego.

Uznanie istnienia małżeństwa, nie zmiana prawa rodzinnego

Szef resortu cyfryzacji podkreślił, że państwo polskie nie może ignorować faktu istnienia małżeństw zawartych legalnie w innych krajach UE. – Nie możemy uznawać, że one nie istnieją – powiedział.

Jak dodał, wykonanie wyroku TSUE nie wymaga zmiany konstytucji ani ustaw, lecz jedynie wydania odpowiedniego rozporządzenia regulującego kwestie administracyjne.

Neutralny język zamiast „kobiety i mężczyzny”

Projekt rozporządzenia przygotowany przez resort cyfryzacji ma – jak wyjaśnił minister – „operować w kierunku przekształcenia kategorii mężczyzna i kobieta w prawo opisujące osoby jako małżonków”.

– To nie jest ideologia, lecz dostosowanie języka administracji do języka obowiązującej ustawy – zaznaczył.

Projekt rozporządzenia zakłada m.in. wprowadzenie neutralnych płciowo określeń, takich jak „pierwszy małżonek” i „drugi małżonek”, aktualizację rubryk dotyczących danych rodziców oraz dostosowanie zapisów o nazwiskach małżonków w aktach i zaświadczeniach.

Czytaj także: Rewolucja w procesie karnym? Większość Sejmu za, PiS mówi „nie”

Zmiany mają zapewnić zgodność z ustawą o aktach stanu cywilnego oraz unijnymi standardami prawnymi.

USC dostaną narzędzia, państwo – jasne wytyczne

Krzysztof Gawkowski przypomniał, że to nie on wpisuje małżeństwa do rejestrów stanu cywilnego, lecz kierownicy urzędów stanu cywilnego. – Rolą ministra jest dać im odpowiednie narzędzia, a rolą państwa – jasne wytyczne – podkreślił.

Wdrożenie rozporządzenia zaplanowano na osiem miesięcy. – Godność obywatela nie może zależeć od rubryki w systemie. Za granicą jesteś w małżeństwie, to i w Polsce jesteś w małżeństwie – dodał.

RPO pyta MSWiA o dalsze działania

W sprawie wykonania wyroku TSUE interweniował również Rzecznik Praw Obywatelskich, który zwrócił się do ministra spraw wewnętrznych i administracji Marcina Kierwińskiego z pytaniem o planowane działania legislacyjne, organizacyjne i techniczne oraz harmonogram ich realizacji.

Czytaj także: „Ślonzoki” dopięły swego. Senat wreszcie powiedział im „tak”

Temat działania pomp ciepła zimą regularnie powraca, jednak w tym sezonie grzewczym nabrał szczególnego znaczenia, bo to pierwsza tak mroźna zima od wielu lat. Choć nowoczesne pompy ciepła mogą pracować nawet przy ekstremalnie niskich temperaturach i zachowywać wysoką efektywność, to błędy właścicieli mogą wyraźnie obniżyć ich wydajność. A nawet podnieść rachunki.

Zaginięcie kobiety zgłosiła jej córka. Z relacji zgłaszającej wynikało, że 67-latka mieszkała z synem i wyszła z domu, by „szukać psów”, a następnie miała udać się w kierunku wsi.

Policja zatrzymała podejrzanego o zabójstwo

Strażacy i policja rozpoczęli poszukiwania w okolicach posesji. To właśnie tam, na podstawie śladów krwi, odnaleziono ciało kobiety. Miała rany cięte. Była przykryta śniegiem i taczką. Śledztwo zostało wszczęte pod kątem zabójstwa (art. 148 Kodeksu karnego – przyp. red.), za które grozi nawet dożywocie.

22 stycznia funkcjonariusze policji potwierdzili zatrzymanie 45-letniego mężczyzny, mieszkańca powiatu ciechanowskiego – wstępnie podejrzewanego o zabicie. Według nieoficjalnych informacji to syn zamordowanej.

Wyniki sekcji zwłok mają pomóc w pełnym wyjaśnieniu sprawy.

Czytaj też: Porodówka na SOR-ze? Resort zapewnia, że chodzi o wyjątkowe przypadki

Podczas środowego posiedzenia Sejmu poseł Polski 2050 Łukasz Osmalak zapytał wiceministra cyfryzacji Michała Gramatykę, czy resort planuje działania ograniczające dostęp dzieci i młodzieży do platform społecznościowych.

Osmalak podkreślał, że niekontrolowany dostęp najmłodszych do mediów społecznościowych może mieć poważne konsekwencje dla ich rozwoju psychicznego, poznawczego i społecznego. – To wyzwanie cywilizacyjne, którego skutki będą odczuwalne przez całe dekady – mówił.

Poseł zwrócił uwagę na rozwiązania wprowadzone w Australii, gdzie część odpowiedzialności za ochronę dzieci przeniesiono na platformy społecznościowe. Jak zaznaczył, model ten pokazuje, że możliwe jest nałożenie obowiązków na firmy technologiczne przy jednoczesnym zachowaniu przestrzeni do dalszej debaty.

Czytaj także: Nawrocki dla amerykańskiej telewizji: Rosja będzie atakować kolejne kraje

mObywatel z europejskim dowodem i atrybutem wieku

Odpowiadając na pytanie, Gramatyka zapowiedział, że pod koniec roku – w Wigilię – aplikacja mObywatel zostanie dostosowana do wymogów rozporządzenia eIDAS 2.0 i rozszerzona o tzw. europejski dowód osobisty.

Nowa funkcja umożliwi weryfikację użytkownika za pomocą atrybutów takich jak „ukończyłem 15 lat” lub „ukończyłem 16 lat”, bez przekazywania jakichkolwiek innych danych osobowych.

– To fundamentalne rozwiązanie technologiczne, które pozwoli ograniczyć dzieciom dostęp do mediów społecznościowych – podkreślił wiceminister.

Ograniczenia dla dzieci oznaczają weryfikację wszystkich

Gramatyka zwrócił uwagę, że skuteczna weryfikacja wieku dzieci oznacza konieczność weryfikacji wszystkich użytkowników platform społecznościowych.

– Każdy z nas będzie musiał logować się do mediów społecznościowych swoimi prawdziwymi danymi – zaznaczył, podkreślając skalę wyzwania.

Czytaj także: Porodówka na SOR-ze? Resort zapewnia, że chodzi o wyjątkowe przypadki

Odpowiedzialność po stronie platform i rodziców

Wiceszef resortu cyfryzacji przyznał, że zbyt wczesna inicjacja cyfrowa dzieci to poważny problem, za który w dużej mierze odpowiadają platformy społecznościowe oraz korporacje technologiczne, takie jak Alphabet (właściciel Google) czy Meta (właściciel Facebooka).

Jednocześnie zwrócił uwagę, że mimo regulaminowych zakazów rejestracji dla osób poniżej 13. roku życia, wielu rodziców wyraża zgodę na zakładanie kont przez dzieci – często w celu ułatwienia kontaktu z rodziną i rówieśnikami.

Dlaczego model australijski nie działa w Europie

Wiceminister Gramatyka wyjaśnił, że australijskie regulacje nie mogą zostać wprost przeniesione do polskiego ani europejskiego porządku prawnego.

Australijska ustawa Online Safety Amendment nie precyzuje metod weryfikacji wieku użytkowników. Dopuszcza m.in. biometrię lub tzw. profilowanie, czyli ocenę wieku na podstawie aktywności użytkownika w internecie. – W Polsce nie ma dziś możliwości przeniesienia tych przepisów jeden do jednego – podkreślił.

Projekt ustawy do końca lutego

Równolegle Klub Koalicji Obywatelskiej zapowiedział przygotowanie do końca lutego poselskiego projektu ustawy, który miałby ograniczyć możliwość korzystania z mediów społecznościowych przez dzieci i młodzież do ukończenia 15. roku życia.

Czytaj także: Rewolucja w procesie karnym? Większość Sejmu za, PiS mówi „nie”

Czwartek przynosi nam błękitne niebo, ale i ekstremalnie niskie temperatury. Termometry na wschodzie kraju mogą wskazać nawet -20 stopni Celsjusza. Jak podaje Onet, to ostatnie chwile wyżowej aury, ponieważ już w nocy nad Polskę nadciągną chmury i pierwsze opady śniegu. Olga Skórko

Firma kosmiczna Blue Origin, należąca do założyciela Amazona Jeffa Bezosa, zapowiada stworzenie globalnej sieci satelitarnej, która ma konkurować z systemem Starlink Elona Muska. Projekt, nazwany TeraWave, zakłada wyniesienie na orbitę ponad 5,4 tysiąca satelitów.

Andrzej Duda razem ze swoją żoną Agatą Kornhauser-Dudą założyli spółkę komandytową. Jak ustaliła Wirtualna Polska firma byłego prezydenta będzie zajmować się doradztwem. Warto wspomnieć, że to już druga działalność biznesowa Andrzeja Dudy. Marta Kawczyńska

Grudzień zeszłego roku przyniósł wzrost produkcji budowlano – montażowej. Przede wszystkim i to bardzo wyraźnie względem listopada, który przyniósł branży „kubeł zimnej wody” po dających odrobinę nadziei na ożywienie danych za październik.

W najnowszej edycji rankingu THE World University Rankings by Subject 2026 znalazło się aż 44 polskich uczelni. Najwyżej sklasyfikowaną polską uczelnią medyczną został Uniwersytet Medyczny we Wrocławiu. W dziedzinie prawa króluje Uniwersytet Jagielloński, a kierunkach inżynieryjnych Akademia Górniczo-Hutnicza w Krakowie. Agnieszka Maj

Luka inwestycyjna w lądowej energetyce wiatrowej w Polsce, o której tyle lat mówiliśmy, teraz jest już widoczna gołym okiem. Zarazem wiele projektów wiatrowych jest rozwijanych, więc z czasem sytuacja się poprawi. Ale nie tak szybko, żeby założenia KPEiK dla tej branży na 2030 r. ocenić jako realne - mówi Grzegorz Skarżyński, partner w Tundra Advisory.

"Ostatnie czynności w Sopocie nie dotyczyły sprawy Iwony Wieczorek, ale dwóch młodych dziewczyn zaginionych w Zakopanem w latach 90." – poinformował naczelnik wydziału Prokuratury Krajowej w Krakowie Eryk Stasielak. Dodał, że działania w sprawie Wieczorek są planowane w Sopocie. Weronika Papiernik

Za moment narodzin współczesnej Częstochowy historycy uznają odważne - urbanistycznie i gospodarczo - scalenie Starej i Nowej Częstochowy. Operacja, prowadzona etapami w latach 1818-1826, miała nadać miastu nowoczesny kształt i wesprzeć jego rozwój w duchu uprzemysłowienia Królestwa Polskiego.

Spory o to, kto jest najlepszym piłkarzem w historii futbolu nie mają końca. Wybitnych postaci nie brakuje, a nie ma obiektywnego kryterium, które dałoby odpowiedź. Swojego faworyta wymienił Zbigniew Boniek. Były prezes PZPN i legendarny reprezentant Polski nie wskazał na Lionela Messiego, ani na Cristiano Ronaldo, czy też Roberta Lewandowksiego. Michał Ignasiewicz

Globalny popyt na smartfony, komputery i konsole do gier spadnie w tym roku. Firmy podnoszą ceny, aby zrekompensować sobie rosnące koszty chipów pamięci. Wszystkiemu winny jest gwałtowny wzrost nakładów rozwój sztucznej inteligencji (AI) - podała agencja Reuters.

Gwałtowny wzrost cen pamięci półprzewodnikowych pogarsza perspektywy producentów elektroniki użytkowej. Firmy podnoszą ceny, a analitycy spodziewają się spadku sprzedaży smartfonów, komputerów i konsol, co może być pierwszym takim załamaniem rynku od kilku lat.

Artykuły Wojciecha Czuchnowskiego oraz Bartosza T. Wielińskiego z "Wyborczej" zajęły pierwsze i drugie miejsce w grudniowym zestawieniu "O tym się mówi". Raport przygotował Instytut Monitorowania Mediów i Radio ZET.

Chiny stały się drugim co do wielkości operatorem okrętów podwodnych o napędzie jądrowym na świecie. Państwo Środka dysponuje 32 aktywnymi okrętami jądrowymi, podczas gdy Rosja ma 25-28 operacyjnych jednostek. Stany Zjednoczone pozostają liderem, utrzymując największą na świecie flotę okrętów podwodnych z napędem jądrowym.

Przyjęcie wniosku oznaczałoby, że cała KE musiałaby się podać do dymisji, a szefowie państw i rządów w ramach Rady Europejskiej musieliby zaproponować nowego kandydata na stanowisko przewodniczącego Komisji.

Aby taki wniosek został przyjęty, musiałby uzyskać większość dwóch trzecich oddanych głosów, reprezentującą jednocześnie większość członków PE.

Czwarty wniosek o odwołanie Ursuli von der Leyen

To czwarty wniosek o odwołanie Ursuli von der Leyen. Poprzednie były głosowane w październiku ubiegłego roku (jeden skrajnej prawicy, a drugi skrajnej lewicy).

Szefowa Komisji Europejskiej musiała zmierzyć się z podobnym wnioskiem również w lipcu. Złożyła go wówczas prawicowa frakcja Europejskich Konserwatystów i Reformatorów. PE także odrzucił wtedy wniosek.

Umowa z Mercosurem budzi kontrowersje

Umowa z Mercosurem została zawarta przez Komisję 17 stycznia na szczycie w stolicy Paragwaju, Asuncion. Wcześniej zgodę na jej zawarcie dały państwa członkowskie UE, przy sprzeciwie Polski, Francji, Austrii, Irlandii i Węgier.

Porozumienie wprowadzi preferencje celne dla producentów niektórych produktów rolnych z krajów Mercosuru. Według szefowej KE Ursuli von der Leyen, umowa może przynieść europejskiemu sektorowi motoryzacyjnemu wzrost eksportu nawet o 20 mld euro, czyli o 200 proc.

Czytaj też: Mercosur wejdzie tylnymi drzwiami? Polityczny impas w Brukseli

Podczas kolejnego dnia Światowego Forum Ekonomicznego w Davos w trakcie swojego wystąpienia podczas jednego z paneli politycznych premier Belgii Bart De Wever kolejny raz odniósł się do wykorzystania zamrożonych rosyjskich aktywów bankowych. Powiedział wprost - to jest po prostu niemożliwe.

Spółdzielnia mieszkaniowa, która zainstalowała kamery w wiacie śmietnikowej, naruszyła RODO - orzekł Naczelny Sąd Administracyjny. Oceniono, że w tym przypadku interes w przestrzeganiu obowiązku segregacji śmieci nie jest ważniejszy od wolności człowieka - pisze "Rzeczpospolita".