Wchodzisz i wiesz

4 lutego 2026 r. o godz. 13:00 Trybunał Konstytucyjny ogłosi orzeczenie wydane w sprawie pytania prawnego Sądu Dyscyplinarnego przy Sądzie Apelacyjnym w Szczecinie dotyczącego umieszczenia w zakładzie psychiatrycznym na podstawie nieprawomocnego postanowienia.

Trybunał Konstytucyjny dokona kontroli zgodności czy:
1)    art. 9 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny wykonawczy (dalej: k.k.w.) i art. 462 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego (dalej: k.p.k.), w zakresie w jakim wynika z nich norma stanowiąca, że postanowienie umarzające postępowanie i orzekające pobyt podejrzanego w odpowiednim zakładzie psychiatrycznym podlega wykonaniu bezzwłocznie, gdy orzeczenie stało się wykonalne tj. z chwilą jego wydania nawet wówczas, gdy zostanie zaskarżone, a sąd który je wydał, lub sąd powołany do rozpoznania zażalenia, nie wstrzyma wykonania tego postanowienia są zgodne z art. 2 Konstytucji RP w zakresie wynikającej z tego przepisu zasady poprawnej legislacji, w związku z art. 41 ust. 1, w związku z art. 42 ust. 2, w związku z art. 42 ust. 3, w związku z art. 45, w związku z art. 78, i art. 31 ust. 3 Konstytucji RP,
2)    art. 9 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – k.k.w. w zakresie w jakim wynika z niego norma stanowiąca, że orzeczenia o umorzeniu postępowania i pobycie podejrzanego w odpowiednim zakładzie psychiatrycznym, które zapada w formie postanowienia, podlega wykonaniu bezzwłocznie, gdy orzeczenie stało się wykonalne tj. z chwilą jego wydania jest zgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP.

Sąd rejonowy w postępowaniu karnym wydał postanowienie w przedmiocie umorzenia postępowania karnego i zastosowania wobec podejrzanego środka zabezpieczającego w postaci umieszczenia w odpowiednim zakładzie psychiatrycznym zamkniętym. Postanowienie zostało skierowane do wykonania dopiero po jego uprawomocnieniu, w wyniku rozpoznania środka odwoławczego. W tym czasie (tj. w okresie od listopada 2018 r. do czerwca 2019 r.), gdy postanowienie było nieprawomocne, podejrzany przebywał w areszcie śledczym jako osoba tymczasowo aresztowana. W związku z wyżej opisanym postępowaniem karnym, do Sądu Dyscyplinarnego przy Sądzie Apelacyjnym w Szczecinie (tj. sądu pytającego) wpłynął wniosek o rozpoznanie sprawy dyscyplinarnej sędzi referenta w wyżej opisanej sprawie. Obwinionej zarzucono w szczególności, że dopuściła się oczywistej i rażącej obrazy przepisów prawa karnego wykonawczego tj. art. 9 § 1 k.k.w. w ten sposób, że po wydaniu w listopadzie 2018 roku postanowienia w przedmiocie umorzenia postępowania karnego i zastosowania wobec podejrzanego środka zabezpieczającego w postaci umieszczenia w odpowiednim zakładzie psychiatrycznym zamkniętym, przez kilka miesięcy nie skierowała przedmiotowego postanowienia do wykonania, co skutkowało, że w okresie od listopada 2018 roku do lipca 2019 roku podejrzany będąc tymczasowo aresztowanym przebywał w areszcie śledczym oczekując na leczenie, zamiast w zamkniętym zakładzie psychiatrycznym, czym naruszyła podstawowe gwarancje procesowe podejrzanego.

Pierwszy zarzut sądu pytającego odnosi się do niezgodności art. 9 § 1 k.k.w. i art. 462 § 1 k.p.k. z art. 42 ust. 3 Konstytucji, z którego wynika zasada domniemania niewinności. Sąd pytający podkreśla wykluczenie uznania winy i odpowiedzialności karnej bez postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem karnym. Sąd stwierdza, że pomimo iż niepoczytalność sprawcy wyłącza możliwość przypisania mu winy za popełniony czyn, zasadę domniemania niewinności należy stosować także w postępowaniu z wniosku prokuratora o umorzenie postępowania i zastosowanie wobec podejrzanego środka zabezpieczającego w postaci umieszczenia w zakładzie psychiatrycznym, w zakresie dotyczącym domniemania braku sprawstwa. Zdaniem sądu pytającego skoro Konstytucja wymaga, aby obalenie domniemania niewinności nastąpiło poprzez wydanie prawomocnego wyroku sądu, to wykonywanie orzeczenia nieprawomocnego stanowi logiczną i aksjologiczną sprzeczność z zasadą wyrażoną w art. 42 ust 3 Konstytucji. 
Kolejny zarzut sądu pytającego dotyczy niezgodności art. 9 § 1 k.k.w. i art. 462 § 1 k.p.k. w zakresie, w jakim wynika z nich bezzwłoczna wykonalność nieprawomocnego postanowienia o umorzeniu postępowania i orzeczeniu pobytu w zakładzie psychiatrycznym z art. 42 ust. 2 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji, będącym źródłem konstytucyjnego prawa do obrony. Sąd pytający podkreśla, że do istoty obrony należy dążenie do zapobiegnięcia niepożądanym przez podejrzanego rozstrzygnięciom, w związku z czym skierowanie postanowienia o umieszczeniu podejrzanego w zakładzie psychiatrycznym do wykonania, przed jego uprawomocnieniem, stanowi naruszenie konstytucyjnego prawa do obrony na etapie postępowania odwoławczego. 
W kolejnym zarzucie sąd pytający podnosi, że art. 9 § 1 k.k.w. i art. 462 § 1 k.p.k. jest niezgodny z 31 ust. 3 w związku z art. 41 ust. 1 Konstytucji, który gwarantuje każdemu prawo do nietykalności osobistej i wolności osobistej. Zdaniem sądu, nie budzi wątpliwości, że zastosowanie środka zabezpieczającego w postaci umieszczenia podejrzanego w zakładzie psychiatrycznym jest formą pozbawienia człowieka wolności. Swoje wątpliwości konstytucyjne odniósł natomiast do spełnienia wymaganego przez art. 31 ust. 3 Konstytucji kryterium proporcjonalności w sytuacji, w której prawo przewiduje możliwość pozbawienia wolności na podstawie nieprawomocnego postanowienia sądu karnego o internacji psychiatrycznej. 
Sąd pytający formułuje również zarzut odnoszący się do zgodności art. 9 § 1 k.k.w. i art. 462 § 1 k.p.k. z art. 45 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji, który jest źródłem prawa do sądu, w szczególności do odpowiedniego ukształtowania procedury sądowej zgodnie z wymogami sprawiedliwości. Sąd pytający podkreśla, że prawo do sądu powinno gwarantować, że dopóki sprawa się nie zakończy, nieodwracalne w skutkach orzeczenie nie zostanie wykonane. Wskazał, że rozwiązanie przewidujące natychmiastową wykonalność postanowienia wydanego w trybie art. 354 k.p.k. jawi się jako arbitralne i ograniczające bez istotnych racji prawa procesowe podejrzanego, których realizacja stanowi warunek prawidłowego i sprawiedliwego rozstrzygnięcia sprawy. 
Sąd pytający zarzuca także naruszenie art. 31 ust. 3 w związku z art. 78 Konstytucji, z którego wynika prawo do zaskarżania orzeczeń i decyzji wydanych w pierwszej instancji. Sąd pytający zakwestionował konstytucyjność rozwiązania, zgodnie z którym wniesienie zażalenia na postanowienie o internacji psychiatrycznej nie wstrzymuje jego wykonania. Rozwiązanie to nie realizuje w pełni zasady kierunkowej suspensywności środka zaskarżenia. Analizowany wyjątek nie spełnia kryterium konieczności i proporcjonalności. Brak suspensywności zażalenia powoduje, że skutki ewentualnej pomyłki sądu I instancji nie są odwracalne. 
Kolejny zarzut sądu pytającego dotyczy naruszenia zasady poprawnej legislacji (art. 2 Konstytucji). Sąd pytający wskazuje, że regulacje prawne dotyczące wykonania orzeczenia o internacji psychiatrycznej są niekonsekwentne i nieracjonalne, a natychmiastowa wykonalność postanowień wydanych w trybie art. 354 k.p.k. nosi cechy regulacji przypadkowej. Sąd argumentuje, że jeżeli bowiem ustawodawca uważa za konieczne natychmiastowe wykonanie internacji psychiatrycznej, to powinien ukształtować stosowną regulację w sposób konsekwentny czyli przewidywać natychmiastowe wykonanie internacji psychiatrycznej także wówczas, gdy jest ona orzeczona wyrokiem. Sąd podkreślił także, że kwestionowana norma, nakazująca kierowanie do wykonania nieprawomocnych postanowień wydanych w trybie art. 354 k.p.k. powoduje, że konstytucyjne zasady domniemania niewinności, prawa do obrony przed sądem odwoławczym, prawa do sądu, a po części także prawa do zaskarżania orzeczeń nabierają cech gwarancji iluzorycznych i pozornych.
W sprawie zgodności art. 9 § 1 k.k.w. w zakresie, w jakim wynika z niego natychmiastowa wykonalność postanowienia o umorzeniu postępowania i pobycie podejrzanego w odpowiednim zakładzie psychiatrycznym, z art. 32 ust. 1 Konstytucji, przewidującym zasadę równości wobec prawa sąd pytający uznał, że nie ma podstaw do różnicowania podejrzanych, wobec których umorzono postępowanie karne i orzeczono pobyt w zakładzie psychiatrycznym na tych, wobec których sąd orzeka postanowieniem na podstawie wniosku prokuratora i tych, wobec których sąd orzeka wyrokiem, gdy przesłanki takiej decyzji ujawniły się po rozpoczęciu przewodu sądowego. Sąd pytający nie dostrzega argumentów, które przekonywałyby o potrzebie nierównego traktowania podmiotów należących do obu grup.

Skład orzekający Trybunału Konstytucyjnego: sędzia TK Wojciech Sych - przewodniczący, sędzia TK Jakub Stelina - sprawozdawca, sędzia TK Rafał Wojciechowski, sędzia TK Jarosław Wyrembak, sędzia TK Andrzej Zielonacki.

Nową przewodniczącą Polski 2050 została minister funduszy i polityki regionalnej Katarzyna Pełczyńska-Nałęcz. Druga tura wewnętrznych wyborów odbyła się 31 stycznia. Pełczyńska-Nałęcz zdobyła w niej 350 głosów, a jej kontrkandydatka, minister klimatu i środowiska Paulina Hennig-Kloska – 309 głosów.

Mariusz Piekarski, prowadzący program „Gość poranka”, zapytał posła Koalicji Obywatelskiej Czesława Mroczka, czy jego zdaniem wybór Katarzyny Pełczyńskiej-Nałęcz uspokoi, czy zaogni sytuację w koalicji 15 października.

– Wierzę, że w Polsce 2050, po zakończeniu tego procesu wyborczego, nastąpi uspokojenie. Kontrkandydatka Katarzyny Pełczyńskiej-Nałęcz, Paulina Hennig-Kloska, gratulując pani minister, napisała, że najważniejsze jest to, iż ten proces wyborczy się zakończył. Uważam, że wszyscy w Polsce 2050 mają świadomość, że są rzeczy ważniejsze niż sprawy wewnętrzne, bo przed całą koalicją stoją bardzo istotne zadania – powiedział Mroczek.

– Wierzę, że Polska 2050 znajdzie swoje miejsce, tak jak pozostałe partie koalicji, i będzie przede wszystkim współpracować w jej ramach, a jednocześnie znajdzie własny sposób komunikacji z wyborcami. Tak jest przecież z Koalicją Obywatelską, PSL-em i Lewicą – potrafimy tworzyć zespół. Polska 2050 również, choć od wyborów było sporo obszarów, w których niekoniecznie pokazywała współdziałanie, a akcentowała różnice – dodał.

Europoseł Polski 2050 Michał Kobosko poinformował członków partii, że na początku grudnia spotkał się z premierem Donaldem Tuskiem. Szef rządu miał sugerować, że lepiej pracowałoby mu się z Polską 2050 pod przywództwem Pauliny Hennig-Kloski.

– Pan premier Tusk ani nikt w Koalicji Obywatelskiej nie wybiera przewodniczącego Polski 2050. Mamy dużą koalicję i premier poradzi sobie z każdym partnerem. Dla dobrej współpracy kluczowe jest zrozumienie tego, co najważniejsze. Polska 2050 miała długi okres turbulencji po wyborach w 2023 r. Wierzę, że ten czas dobiega końca i niezależnie od tego, kto stoi na jej czele, istnieje świadomość, że ważniejsze są zadania wynikające z udziału w rządzie niż kwestie wewnętrzne partii – ocenił Mroczek.

Poseł został zapytany, czy objęcie przez Katarzynę Pełczyńską-Nałęcz funkcji przewodniczącej oznacza automatycznie tekę wicepremiera.

– Ta kwestia musi zostać rozstrzygnięta w ramach koalicji. Zależy to od liderów i od rozmów oraz uzgodnień między premierem Tuskiem a minister Pełczyńską-Nałęcz – odpowiedział.

Wiceszef MSWiA odniósł się również do dalszej politycznej przyszłości dotychczasowego przewodniczącego Polski 2050, Szymona Hołowni.

– Z całą pewnością jest to dla niego trudna sytuacja. Był liderem i pełnił bardzo ważną funkcję. Nadal jest wicemarszałkiem Sejmu, ale odnalezienie się w nowej roli, gdy nie jest się już liderem, z pewnością nie jest łatwe – stwierdził.

Na pytanie, czy dla koalicji rządzącej istnieje ryzyko, że Szymon Hołownia stanie się „liderem z tylnej kanapy”, Mroczek odpowiedział: – To jest wyzwanie przede wszystkim dla Polski 2050, ale w pewnym stopniu także dla całej koalicji. Szymon Hołownia to nie tylko były lider i były marszałek Sejmu, ale postać pierwszoplanowa w tej formacji. Ułożenie jego relacji z nową przewodniczącą oraz odnalezienie dla siebie roli jest bardzo ważne, bo to człowiek o dużej aktywności.

Czytaj też: Hołownia przejmie stanowisko Petru. „Nie traktuję tego jako kary”

„Spółka Orange Polska jednostronnie zmieniła warunki umów i bezprawnie pobierała opłaty za utrzymanie telefonu na kartę w przypadku braku aktywności abonenta, np. doładowania konta. Prezes UOKiK wydał decyzje dotyczące naruszania zbiorowych interesów konsumentów i stosowania niedozwolonych postanowień umownych” – poinformował urząd antymonopolowy w poniedziałkowym komunikacie.

Jak wskazał UOKiK, klienci Orange Polska korzystający z telefonów na kartę, czyli usług w modelu przedpłaconym, mieli zostać pozbawieni prawa do rzetelnej informacji. Zdaniem urzędu proste zasady ofert prepaid — takie jak swoboda korzystania z usług i brak ryzyka niespodziewanych opłat — w praktyce okazały się fikcją.

Czytaj także: Zapłacisz już tylko w euro. Nowy etap bułgarskiej gospodarki

Urząd wyjaśnił, że Orange Polska wprowadził w ofercie prepaid opłatę za usługę „utrzymanie numeru w sieci” i pobierał ją między majem 2022 r. a styczniem 2024 r. Konsumenci nie byli o niej informowani na etapie zakupu — ani na opakowaniach starterów, ani na stronach internetowych operatora. Mimo to spółka wymagała od klientów aktywnego korzystania z usług.

W przypadku braku aktywności Orange Polska pobierał opłatę w wysokości 5 zł. Klienci otrzymywali SMS o treści: „Przez ostatnie 30 dni nie korzystałeś aktywnie ze swojego telefonu. W związku z tym jutro pobierzemy opłatę za utrzymanie numeru w sieci 5 zł”.

UOKiK podkreślił, że utrzymanie numeru jest obowiązkiem przedsiębiorcy wynikającym z umowy i nie powinno podlegać dodatkowej opłacie. Tymczasem Orange Polska cyklicznie pobierał ją po 31 dniach od ostatniej aktywności abonenta, rozumianej m.in. jako wykonanie połączenia, wysłanie SMS-a, skorzystanie z internetu lub zakup usługi dodatkowej.

Opłaty nie ominęły także klientów, którzy mieli aktywną usługę przedłużającą ważność konta — „Konto ważne rok”. W takich przypadkach konsumenci byli obciążani zdublowanym kosztem utrzymania numeru.

Czytaj także: Krajowy System e-Faktur uruchomiony. Pierwsze firmy już korzystają

Zdaniem UOKiK postanowienia umowne w ofertach telefonii na kartę były niedozwolone. Urząd uznał je za formę karania konsumentów za brak narzuconej aktywności, takiej jak określona liczba połączeń czy zużycie danych, co stoi w sprzeczności z ideą usług prepaid i zasadą swobodnego korzystania z nich.

Cytowany w komunikacie prezes UOKiK Tomasz Chróstny ocenił, że działania Orange Polska były sprzeczne z dobrymi obyczajami. Podkreślił, że zmiana warunków umów bez odpowiedniej klauzuli modyfikacyjnej jest bezprawna, a konsumenci muszą wyrażać świadomą zgodę na każdą zmianę trwającego zobowiązania. „Nie mogą być zaskakiwani dodatkowymi opłatami i narzucanymi przez operatora wymogami” – zaznaczył Chróstny.

Łączna kara nałożona na Orange Polska wynosi 34 mln 30 tys. zł. Decyzje nie są prawomocne, a spółka może odwołać się od nich do sądu.

Czytaj także: Czechy zamykają ostatnią kopalnię. „Nie ma już ani jednego odbiorcy”

Białorusinka Aryna Sabalenka, która dotarła w Australian Open do finału, nadal ma wyraźną przewagą nad resztą stawki. Drugie miejsce utrzymała Świątek, chociaż straciła punkty, gdyż odpadła już w ćwierćfinale, a rok wcześniej osiągnęła w Melbourne półfinał.

Na najwyższe w karierze trzecie miejsce wróciła zwyciężczyni pierwszego turnieju wielkoszlemowego w sezonie Jelena Rybakina, która traci do Polki już tylko 368 punktów.

Na piątą z trzeciej pozycji spadła Amerykanka Coco Gauff. Do czołowej „10” po raz pierwszy po urodzeniu dziecka wróciła Ukrainka Elina Switolina, półfinalistka Australian Open.

Magda Linette dzięki dobremu występowi w Melbourne, gdzie dotarła do trzeciej rundy, awansowała z 50. na 39. miejsce. Z 57. na 60. pozycję spadła natomiast Magdalena Fręch.

Czytaj także: Znakomity mecz Świątek. Reprezentantka gospodarzy bez szans

– W piątek, w sobotę i w niedzielę dyżurni częstochowskiej Straży Miejskiej przyjęli 33 zgłoszenia dotyczące wykroczeń drogowych. Na drugim miejscu znalazły się sytuacje, gdzie mieszkańcy zgłaszali zdarzenia związane z zakłócaniem spokoju i porządku publicznego oraz spożywaniem alkoholu w miejscach publicznych. Było to 25 zgłoszeń – informuje Artur Kucharski ze Straży Miejskiej w Częstochowie.

Pracownicy cywilni Straży Miejskiej z referatu ds. miejskiego monitoringu wizyjnego przekazali do dyżurnego Straży Miejskiej 2 sprawy do realizacji.

Oprócz telefonicznych zgłoszeń częstochowscy strażnicy miejscy podejmowali też własne interwencje podczas służby patrolowej.

Źródło: Straż Miejska w Częstochowie

– Do straty bramki mieliśmy swój kluczowy moment i sytuację, której nie wykorzystaliśmy. Straciliśmy prostą bramkę ze stałego fragmentu gry, później próbowaliśmy. Zaczęła się druga połowa i mieliśmy swój moment, choć bez sytuacji. Straciliśmy drugą bramkę, potem nasz moment i gol. Na końcu mieliśmy szansę, żeby doprowadzić do remisu. Niestety, nie wykorzystaliśmy sytuacji ze stałego fragmentu gry – mówił na konferencji pomeczowej trener Rakowa, Łukasz Tomczyk. – Zabrakło nam energii w fazach przejścia. Było dużo momentów, w których pozwalaliśmy odbudować się przeciwnikowi, kiedy można było zaryzykować. Na połowie rywala, zwłaszcza w pierwszej części spotkania, gdy mieliśmy piłkę, zabrakło nam czegoś ekstra, choć mieliśmy wejścia bokiem, dośrodkowania, czy stałe fragmenty gry.

Na początku spotkania częstochowianie mieli dwie okazje po strzałach Jonatana Brunesa. Wynik meczu otworzyli jednak płocczanie, a na listę strzelców wpisał się Wiktor Nowak. Raków do końca pierwszej połowy szukał szans na wyrównanie, ale ta sztuka się nie udała.

W 59. minucie gospodarze po strzale Deniego Juricia prowadzili 2:0. W 86. minucie Brunes zdobył bramkę kontaktową. Częstochowianie próbowali jeszcze doprowadzić do remisu, ale ostatecznie wrócili z Płocka bez punktów.

Wisła Płock – Raków Częstochowa 2:1 (1:0)

Raków: Zych – Mosór (62, Dawidowicz), Racovițan, Svarnas – Ameyaw (81, Ilenič), Bulat (62, Struski), Repka, Jean Carlos – Makuch (62, Pieńko), Diaby Fadiga (81, Mirčetić) – Brunes.

Wisła: Leszczyński – Haglind-Sangre, Pacheco, Lecoecuche, Sarapata (65, Kun), Sekulski, Rogelj (87, Custović), Mijusković, Nowak, Kamiński, Jurić (77, Niarchos).

Źródło: www.rakow.com