Wchodzisz i wiesz

Społeczne nastawienie do podwyższenia wieku emerytalnego powinno mieć wpływ na decyzje rządu – uważa Sebastian Gajewski. Wiceminister rodziny, pracy i polityki społecznej wskazuje, że Polacy sprzeciwiają się takiej zmianie. Jego zdaniem władze nie powinny wdrażać rozwiązań, które nie zyskują akceptacji obywateli.

Kochamy seriale PRL. Jednak odcinkowe produkcje z tamtej epoki to nie tylko największe hity, jak "Alternatywy 4", "Janosik" czy "Czterej pancerni i pies". Peerelowskich seriali powstało tyle, że o części z nich nawet nie słyszałeś. A może akurat tak...? Sprawdź się w wyjątkowo trudnym quizie serialowym!

Piotr Kozłowski

We wtorek koło 18:00 osoba postronna za pośrednictwem Centrum Powiadamiania Ratunkowego zgłosiła Komendzie Powiatowej Policji w Pucku, że na plaży w Karwi trafiła na obiekt przypominająca drona.

Dron na plaży w Karwi

– Żandarmeria Wojskowa pod nadzorem Prokuratora Wydziału do Spraw Wojskowych Prokuratury Okręgowej w Gdańsku wyjaśnia okoliczności odnalezienia na plaży w Karwi (Pomorskie) fragmentów niezidentyfikowanego obiektu latającego – poinformował we wtorek rzecznik Komendanta Głównego ŻW ppłk Dariusz Rozkosz.

W środę dziennikarz RMF FM Krzysztof Zasada zaczerpnął wiedzy w Ministerstwie Obrony Narodowej i uzyskał informacje dotyczące niezidentyfikowanego obiektu. Okazało się, że to fragmenty polskiego drona testowego z Instytutu Techniki Wojsk Lotniczych, a bezzałogowiec brał udział w ćwiczeniach.

Czytaj także: Dron w pobliżu amerykańskiej bazy w Redzikowie. „Nie stanowił zagrożenia”

Ceny towarów i usług konsumpcyjnych we wrześniu wzrosły o 4,1 procent rok do roku - podał w środę Główny Urząd Statystyczny. Oto najnowsze dane dotyczące inflacji w Polsce.

Ceny towarów i usług konsumpcyjnych we wrześniu wzrosły o 4,1 procent rok do roku - podał w środę Główny Urząd Statystyczny. Oto najnowsze dane dotyczące inflacji w Polsce.

- Z "Piątką z Hajnówki" się nie udało, trzeba więc zmienić przepisy. W kampanii nastawiamy się na najgorsze - mówią wolontariusze z granicy polsko-białoruskiej. Mecenas Radosław Baszuk: - Pomoc humanitarna nie jest złem, które należy karać.

Mieszkanka Grudziądza dostała informację, że ma 1418 zł nadpłaty za ogrzewanie i ciepłą wodę. Pieniądze zostaną rozliczone przy kolejnych opłatach czynszowych, a spółdzielnia zmniejszyła wysokość miesięcznych zaliczek. Kobieta przyznaje, że zazwyczaj ustawia termostaty na poziomie trzecim. Podpowiada również, jak ograniczyć wydatki na ogrzewanie.

Mieszkanka Grudziądza dostała informację, że ma 1418 zł nadpłaty za ogrzewanie i ciepłą wodę. Pieniądze zostaną rozliczone przy kolejnych opłatach czynszowych, a spółdzielnia zmniejszyła wysokość miesięcznych zaliczek. Kobieta przyznaje, że zazwyczaj ustawia termostaty na poziomie trzecim. Podpowiada również, jak ograniczyć wydatki na ogrzewanie.

iPhone 14 to model, który zadebiutował we wrześniu 2022 roku i ma już za sobą kilka lat obecności na rynku. Mimo to wciąż pojawia się w ofertach sprzedawców i budzi zainteresowanie osób szukających sprawdzonego smartfona z ekosystemu Apple.

Akcjonariusz Auto Partner - Turzyńska Fundacja Rodzinna - sprzedał w ramach procesu przyspieszonej budowy księgi popytu (ABB) 4 mln akcji spółki po 27 zł za sztukę. Transakcja opiewa na około 108 mln zł.

Firmy potrzebują sposobów na ograniczenie emisji bez kosztownej przebudowy infrastruktury energetycznej. W wielu procesach technologicznych gaz nadal pozostaje trudny do zastąpienia, a modernizacja infrastruktury wymaga znacznych nakładów inwestycyjnych. Dlatego zainteresowanie przedsiębiorstw budzą biometan i bioLNG – odnawialne paliwa, które mogą łączyć redukcję emisji z wykorzystaniem istniejących technologii gazowych.

Zgodnie z zapowiedzią w środę w Sejmie rozpoczęła się ceremonia zaprzysiężenia Macieja Berka na sędziego Trybunału Konstytucyjnego. W wydarzeniu wziął udział marszałek izby Włodzimierz Czarzasty. Prezydenta RP nie było. Maciej Berek podkreślił podczas uroczystości w Sejmie, że złożenie ślubowania jest prawnym obowiązkiem sędziego Trybunału Konstytucyjnego.

Beata Zatońska

Chwilę wcześniej otwarto te same klastry z Ukrainą.

Korzyści dla obywateli i przedsiębiorców

Wicepremier Mołdawii Cristina Gherasimov powiedziała na konferencji prasowej, że za tymi klastrami kryją się kwestie dotyczące codziennego życia ludzi.

– Chodzi o bezpieczeństwo kupowanych produktów, prawa pracownicze, jakość edukacji oraz bezpieczeństwo usług cyfrowych, z których korzystają obywatele. Dla mieszkańców Mołdawii reformy te oznaczają lepszą ochronę konsumentów, bezpieczniejsze warunki pracy i szersze możliwości podnoszenia kwalifikacji. Z perspektywy przedsiębiorcy oznaczają one prostsze procedury, przewidywalne zasady oraz dostęp do większego grona klientów – wymieniała.

Perspektywa otwarcia wszystkich klastrów do końca roku

Unijna komisarz ds. rozszerzenia Marta Kos wyraziła przekonanie, że do końca roku uda się otworzyć pozostałe dwa klastry zarówno z Mołdawią, jak i Ukrainą.

– Na początku roku sytuacja z rozszerzeniem wyglądała inaczej, a spójrzmy, gdzie jesteśmy dzisiaj. Otwarto cztery klastry, a kolejne dwa są w planach i zarówno Mołdawia, jak i Ukraina są na to gotowe – podkreśliła.

Czytaj także: Czarnogóra i Mołdawia na europejskim kursie. Bruksela chwali postępy

Zakres negocjacji i dostosowanie do prawa UE

Kiszyniów i Kijów rozpoczęły we wtorek negocjacje w obszarach integracji, które dotyczą większości kwestii związanych z gospodarką. Klastry obejmują dostosowanie przepisów w zakresie m.in. bankowości, zatrudnienia i prawa spółek, a także przygotowania do wejścia na wspólny rynek UE, co oznacza wdrożenie czterech unijnych swobód dotyczących przepływu osób, towarów, kapitału i usług.

Wcześniej Unia Europejska otworzyła z Ukrainą i Mołdawią dwa inne klastry - dotyczące kwestii podstawowych oraz polityki zagranicznej i obronnej. Pozostały: klimat i rolnictwo.

Wspólna droga akcesyjna Mołdawii i Ukrainy

Proces akcesyjny Mołdawii jest powiązany z procesem akcesyjnym Ukrainy. Kiedy więc negocjacje z Ukrainą uległy zamrożeniu z powodu weta Węgier pod rządami Viktora Orbana, nie było także postępów w negocjacjach z Mołdawią.

Kiszyniów złożył wniosek o przystąpienie do UE 3 marca 2022 roku – cztery dni po Ukrainie, która z kolei zrobiła to w kilka dni po rozpoczęciu przez Rosję pełnowymiarowej inwazji.

Oba państwa otrzymały status kandydatów w czerwcu 2022 roku. W czerwcu 2024 roku formalnie rozpoczęły negocjacje akcesyjne; na formalne przejście do rozmów o konkretnych rozdziałach negocjacyjnych (zgrupowanych w klastry) musiały jednak czekać dwa lata.

Czytaj także: Ważny sygnał z UE dla Mołdawii. Negocjacje nabierają tempa

NSA oddalił skargi gminy i SKO, uznając, że spółdzielnia może skorygować deklaracje i dochodzić zwrotu nadpłaty za odpady, jeśli zawyżona stawka wynikała z uchwały później uznanej za nieważną.

Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów postawił Canal+ Polska zarzuty dotyczące oferowania pakietu Mistrzowska Piłka. UOKiK wszczął też postępowanie wyjaśniające w sprawie nowej oferty Canal+ z transmisjami piłkarskiej ligi hiszpańskiej.

Andrzej Domański, minister finansów i gospodarki oraz Wojciech Wrochna, wiceminister energii wyjaśniali sens i plan pomocy dla firm energochłonnych podczas spotkania z przedsiębiorcami zorganizowanego przez Pracodawców RP. - Europa musi skończyć z gospodarczą naiwnością. Europa z powrotem musi zrozumieć, że bez przemysłu nie ma silnej i odpornej gospodarki - mówił Andrzej Domański.

– Złożenie ślubowania przez sędziego Trybunału Konstytucyjnego jest jego prawnym obowiązkiem. Sędzia TK ma służyć narodowi, przestrzegać i stać na straży konstytucji. Warunkiem objęcia przez niego urzędu sędziowskiego jest złożenie ślubowania i dlatego zwracam się do Prezydenta RP na podstawie art. 4, ust. 1 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o statusie sędziów TK: ja, Maciej Berek, składam wobec prezydenta ślubowanie – powiedział nowy sędzia Trybunału Konstytucyjnego.

Ślubowanie w gabinecie marszałka Sejmu

W imieniu swoim, a także innych sędziów TK, zapewnił, że „zrobią wszystko, by wartości, o których mówi rota ślubowania, ziszczały się każdego dnia w funkcjonowaniu Trybunału Konstytucyjnego”.

Wcześniej marszałek Włodzimierz Czarzasty wręczył Maciejowi Berkowi uchwałę Sejmu o wyborze na stanowisko sędziego TK.

Na uroczystości, która odbyła się w gabinecie marszałka Sejmu, obecni byli też m.in. marszałek Senatu Małgorzata Kidawa-Błońska, przedstawiciele Prezydium Sejmu oraz inne osoby wybrane na sędziów w tej kadencji Sejmu.

Kancelaria Prezydenta o ślubowaniu Macieja Berka: Smutny dzień dla TK

Zbigniew Bogucki, szef Kancelarii Prezydenta, pytany przez dziennikarzy przed Sejmem o środowe ślubowanie, ocenił, że to „smutny dzień dla Trybunału Konstytucyjnego”.

– To jest podsumowanie tego, jak wygląda ta koalicja. W przeddzień wyborów zamykają się w gabinetach, ślubują „przed prezydentem”, a podstawą ich działania nie jest konstytucja, ustawy, polskie prawo, tylko różnego rodzaju, uchwały, opinie, stanowiska. To nie ma nic wspólnego z państwem prawa i demokracją – stwierdził. 

Zdaniem Boguckiego Maciej Berek „bardzo źle zapisze się w historii polskiego wymiaru sprawiedliwości”. – Z urzędnika, który miał taki nip państwowca, stał się symbolem politycznego działania, tam, gdzie polityki nie powinno być: w Trybunale Konstytucyjnym – ocenił szef Kancelarii Prezydenta. 

Spór o sędziów TK trwa od miesięcy

Przypomnijmy – Maciej Berek został jeszcze we wrześniu wybrany przez Sejm na sędziego TK. Prezydent Karol Nawrocki do tej pory nie zaprosił go do złożenia ślubowania.

Spór dotyczący odebrania ślubowania sędziów TK jest jednak starszy i sięga początku kwietnia tego roku. W marcu Sejm wybrał sześcioro nowych sędziów TK. Prezydent zaprosił dwoje spośród wybranych wtedy na sędziów TK – Magdalenę Bentkowską oraz Dariusza Szostka – i złożyli oni ślubowanie w jego obecności.

Cztery pozostałe osoby wybrane w marcu na sędziów TK – Krystian Markiewicz, Marcin Dziurda, Anna Korwin-Piotrowska i Maciej Taborowski – nie zostały zaproszone przez prezydenta. Według przedstawicieli Kancelarii Prezydenta podczas ich wyboru doszło do błędów.

Czytaj więcej: Komisja Wenecka o sędziach TK. Jest rekomendacja dla prezydenta

Premiera „Waldkauza” następuje tuż po sukcesie poprzedniej powieści pisarza. Twardoch został laureatem Nagrody Literackiej „Nike” 2026 za „Null” – książkę poświęconą wojnie w Ukrainie.

Zapowiadając nową publikację w mediach społecznościowych, autor określił ją jako „powieść powrotu i jednocześnie powieść inną, nową”. Twardoch ponownie sięga po tematykę bliską jego twórczości: historię rodzinnego Górnego Śląska, jego wielojęzyczność oraz skomplikowaną tożsamość kształtowaną na styku wpływów polskich i niemieckich.

Kryminalna zagadka w cieniu powstania

Akcja powieści rozpoczyna się w sierpniu 1920 roku. Na Górnym Śląsku narastają napięcia, a w codziennym języku mieszkańców przeplatają się polszczyzna, niemczyzna i śląska godka. W przestrzeni regionu słychać również angielski i francuski, którymi posługują się żołnierze wojsk alianckich.

Do biura Wilhelma Pisulli, byłego wachmistrza gliwickiej policji kryminalnej, a obecnie prywatnego detektywa zatrudnionego przez firmę Detektiv-Lux, przychodzi zrozpaczona kobieta. Poszukuje swojego dziecka. Szybko okazuje się jednak, że nic nie jest takie, jakim się wydaje: klientka nie jest osobą, za którą się podaje, a sam Pisulla skrywa więcej tajemnic, niż można by przypuszczać.

W tej historii istotną rolę odgrywa również tytułowy waldkauz, czyli puszczyk, który staje się posłańcem, a niekiedy także narratorem wydarzeń. To właśnie za jego pośrednictwem świat realistycznej opowieści historycznej przenika się z tym, co niepokojące, niewytłumaczalne i zakorzenione w ludowych wierzeniach.

„Waldkauz jest historią pełną tajemnic, historią o męskiej przyjaźni i powinnościach względem najbliższych, o odkupieniu, miłości i o tym, co kryje się w ciemnościach oddzielonych od naszego świata tylko cienką, półprzepuszczalną błoną” – zapowiada wydawnictwo Marginesy.

Gliwice, Bytom i walka o przyszłość regionu

Wydarzenia powieści rozgrywają się między 20 a 26 sierpnia 1920 roku, w czasie drugiego powstania śląskiego. Bohaterowie mieszkają w Bytomiu, jednak ważnym miejscem akcji są Gliwice. To właśnie tam, w Hotelu Lomnitz, mieściła się siedziba Polskiego Komisariatu Plebiscytowego, którym kierował Wojciech Korfanty.

Tło historyczne nie ogranicza się do walki o polityczną przyszłość regionu. W powieści pojawiają się również przedstawiciele polskich i niemieckich służb specjalnych, a napięta sytuacja sprawia, że granica między prywatnymi interesami a wielką polityką staje się wyjątkowo cienka.

Twardoch wykorzystuje ten moment historii, by przyjrzeć się Górnemu Śląskowi jako przestrzeni, w której ścierają się różne języki, kultury i lojalności. To świat, w którym tożsamość nie daje się łatwo zamknąć w narodowych kategoriach.

Mamuny, utopce i śląskie demony

Jednym z najbardziej charakterystycznych elementów „Waldkauza” jest połączenie historycznej rzeczywistości z lokalnym folklorem. Na kartach powieści pojawiają się postaci znane ze śląskich wierzeń: mamuna, która podmienia dzieci, utopiec i bebok. Nie brakuje też istot bardziej osobliwych, wśród nich „żmija rozmiarów krokodylich”.

Autor nie rezygnuje przy tym z odniesień do popkultury, zestawiając je z dawnymi opowieściami i ludowymi wyobrażeniami. Dzięki temu Górny Śląsk staje się nie tylko historyczną scenerią, lecz także przestrzenią, w której codzienność sąsiaduje z tym, co nadprzyrodzone.

Ważnym elementem książki pozostaje również język. Znaczne fragmenty zostały napisane po śląsku, a ich przekłady zamieszczono w przypisach. Wielojęzyczność nie pełni więc wyłącznie funkcji stylistycznej – stanowi jeden z fundamentów świata przedstawionego i podkreśla odrębność regionalnej tożsamości.

Początek nowej literackiej opowieści?

„Waldkauz” zapowiada się jako powrót Szczepana Twardocha do tematów, które od dawna zajmują ważne miejsce w jego twórczości, ale zarazem jako próba połączenia historycznej prozy z kryminałem i fantastyką inspirowaną lokalnymi wierzeniami.

Wiele wskazuje też na to, że historia Wilhelma Pisulli nie zakończy się na jednej książce. Pod tekstem powieści znalazła się bowiem wymowna zapowiedź: „Ciąg dalszy nastąpi”.

Czytaj także: Twardoch znów zachwyca. Otrzymał prestiżowe wyróżnienie

Październikowa aura w Polsce gwałtownie zmienia swoje oblicze, wprowadzając nas w zaawansowaną fazę termicznej jesieni. Najnowsze wyliczenia modeli numerycznych, w tym europejskiego ECMWF, nie pozostawiają złudzeń. Przed nami długi okres zdominowany przez potężny układ wysokiego ciśnienia. Taki scenariusz oznacza jedno - zamiast wyczekiwanych, zbawiennych dla środowiska opadów deszczu, czeka nas dotkliwa blokada cyrkulacji strefowej. "Zgniły" antycyklon nie tylko przyniesie regularne przymrozki, ale też zafunduje nam gęste mgły i drastycznie pogorszy i tak już trudną sytuację hydrologiczną w kraju.

Anna Kot-Spyra

Długo wyczekiwany serial na podstawie popularnej na całym świecie serii książek autorstwa J.J. Arcanjo "Akademia Crookhaven" przed tygodniem miał swoją polską premierę telewizyjną – i to od razu dwuodcinkową. Gdzie i o której godzinie będzie można oglądać kolejne odcinki adaptacji międzynarodowego bestsellera?

Piotr Kozłowski