Aktualności

Post przerywany bez efektów? Naukowcy obalają popularny mit

Dziennik - 13 godzin 6 min. temu
Czy jedzenie w ściśle określonym oknie czasowym poprawia metabolizm, jeśli nie ograniczamy kalorii? Najnowsze badanie naukowe pokazuje, że odpowiedź brzmi: niekoniecznie. Choć tzw. jedzenie ograniczone czasowo (ang. time-restricted eating, TRE) wpływa na wewnętrzny zegar biologiczny, samo w sobie – bez redukcji kalorii – nie przynosi mierzalnych korzyści metabolicznych. Zygmunt Woroniecki
Kategorie: Prasa

Myszkowska policja ścigała 33-letniego kierowcę volkswagena przez trzy powiaty

wCzestochowie.pl - 13 godzin 9 min. temu

W piątek, 2 stycznia na ulicy Myszkowskiej patrolujący miasto policjanci podjęli decyzję o zatrzymaniu do kontroli drogowej volkswagena. Kierujący zignorował jednak wydawane przez oznakowany radiowóz sygnały świetlne i dźwiękowe, gwałtownie przyspieszył i rozpoczął ucieczkę ulicami miasta.

Ucieczka rozpoczęła się na terenie powiatu myszkowskiego, a następnie kontynuowana była przez powiat częstochowski oraz zawierciański. W trakcie pościgu kierujący wielokrotnie zmieniał kierunki jazdy, m.in. zawracając na rondzie w miejscowości Złoty Potok i ponownie kierując się w stronę Myszkowa, a następnie w kierunku dzielnicy Mrzygłód. Ostatecznie pojazd został zatrzymany przez policjantów ruchu drogowego na terenie Poręby.

Za kierownicą siedział 33-letni mieszkaniec Sosnowca. – Badanie alkomatem wykazało, że był trzeźwy. Policjanci jednak na tym nie zakończyli. Poddali mężczyznę badaniu specjalistycznym testerem na obecność narkotyków. Wstępne wyniki wykazały zawartość amfetaminy i metamfetaminy w organizmie 33-latka – informuje mł. asp. Klaudia Maladyn, oficer prasowy Komendy Powiatowej Policji w Myszkowskie. – Kierującemu pobrano krew do dalszych badań potwierdzających zawartość narkotyków w organizmie. Dodatkowo podczas czynności przeszukania samochodu mundurowi ujawnili środki odurzające w postaci amfetaminy. Ponadto mężczyzna posiadał zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych.

Teraz za swoje zachowanie odpowie przed sądem. Mieszkańcowi Sosnowca postawiono zarzut posiadania narkotyków oraz niezatrzymania się do kontroli drogowej – co jest przestępstwem zagrożonym karą do 5 lat pozbawienia wolności.

Źródło: KPP Myszków

Kategorie: Lokalne

QUIZ z WIEDZY OGÓLNEJ. 12 pytań i tylko 2 odpowiedzi do wyboru. Zdobędziesz max punktów?

Dziennik - 13 godzin 12 min. temu
Przed Tobą trudny Quiz z Wiedzy Ogólnej, który przeniesie Cię w fascynującą podróż przez świat nauki, kultury i sztuki. Dzięki tym 12 pytaniom sprawdzisz swoją wiedzę z różnych dziedzin. Dasz radę zdobyć maksymalną liczbę punktów? Przekonaj się! Anna Kot
Kategorie: Prasa

Spotkanie Nawrockiego z Tuskiem. Padła możliwa data

Dziennik - 13 godzin 13 min. temu
Szef Biura Polityki Międzynarodowej, Marcin Przydacz, ujawnił, że najważniejsi urzędnicy w państwie spotkają się prawdopodobnie już w najbliższy piątek. Rozmowy mają dotyczyć kluczowych wyzwań zagranicznych oraz rozwiązania sporu o obsadę polskich placówek dyplomatycznych. Pałac Prezydencki stawia jednak rządowi twarde warunki. Olga Skórko
Kategorie: Prasa

Dr Oczkoś: Na prawicy trwa walka buldogów. Dywan już rozszarpały, teraz zrywają parkiet

Gazeta Wyborcza — kraj - 13 godzin 13 min. temu
W tym roku bez wyborów politycy mają czas, by - jak mówił Arystoteles - zebrać swe męstwo. To jest ten czas, podczas którego się okaże, kto przeżyje na prawicy.
Kategorie: Prasa

Odszkodowanie za opóźnienie pociągu. Możesz odzyskać połowę ceny biletu

TVP.Info - 13 godzin 15 min. temu

Podstawą do dochodzenia odszkodowania za opóźnienie pociągu PKP są przepisy rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1371/2007 dotyczącego praw i obowiązków pasażerów w ruchu kolejowym. Dotyczą one wszystkich przewoźników działających na terenie Unii Europejskiej. Zgodnie z nimi liczy się rzeczywisty czas przyjazdu do stacji docelowej wskazanej na bilecie.


Kiedy przysługuje odszkodowanie za opóźnienie pociągu?


Unijne prawo określa minimalną wysokość rekompensaty:


• Jeśli opóźnienie mieści się w przedziale od 60 do 119 minut – 25 proc. ceny biletu.

• Jeśli opóźnienie wynosi co najmniej 120 minut – 50 proc. ceny biletu.


W Polsce zasady te dotyczą pociągów EIP, EIC, IC, TLK, IR oraz połączeń międzynarodowych. Wniosek o odszkodowanie złożyć można na stronie przewoźnika. Należy dołączyć do niego bilet, opis zdarzenia, dane kontaktowe i numer konta. PKP ma 30 dni na rozpatrzenie wniosku. Rekompensata często wypłacana jest w formie bonu zniżkowego na kolejny bilet, ale na prośbę pasażera może być też przelana na jego konto.


Odszkodowanie wypłacane jest, gdy wartość rekompensaty w przeliczeniu na jedną osobę przekracza wyznaczony przez PKP próg – 16 złotych lub 4 euro


Pasażer ma aż 12 miesięcy od dnia podróży na złożenie wniosku o odszkodowanie. 


Czytaj także: Najważniejsze informacje o certyfikacie KSeF. Niedługo będzie obowiązkowy


Opóźnienie pociągu i dodatkowe koszty


Możliwe jest też uzyskanie odszkodowania wyższego niż cena biletu. Dotyczy to sytuacji, w których ze względu na opóźnienie pociągu pasażer poniósł dodatkowe koszty. Na przykład spóźnił się na samolot i lot, na który bilet miał zakupiony, przepadł. Jeśli przez to pasażer stracił również opłacony już nocleg w hotelu, kwota robi się jeszcze wyższa. Taka strata materialna musi być oczywiście odpowiednio udokumentowana. 


Natomiast i tak nie ma gwarancji, że odszkodowanie zostanie wypłacone. Przewoźnik może uwolnić się od odpowiedzialności, udowadniając, że opóźnienie powstało z przyczyn niezależnych od niego, np. utrudnień na trasie wywołanych przez śnieżycę, albo takich, które zaistniały pomimo zachowania należytej ostrożności, np. zderzenia z samochodem na niestrzeżonym przejeździe.


Odszkodowanie zostanie natomiast wypłacone, gdy przyczyną opóźnienia były samoczynne awarie taboru albo urządzeń sterujących ruchem kolejowym.


To na przewoźniku spoczywa obowiązek wykazania, że nie ponosi on odpowiedzialności za powstałe opóźnienie.


Wszystkie wymienione powyżej zasady dotyczą zarówno biletów jednorazowych, jak i okresowych (np. miesięcznych, tygodniowych), również tych zakupionych w promocji.


Zobacz też: W powietrzu na czterech łapach. Zasady i koszty przewozu psa samolotem


Opóźnienie pociągu a zwrot kosztów


Pasażerowi przysługują też konkretne uprawnienia już na etapie oczekiwania na stacji. Jeżeli przewoźnik przewiduje opóźnienie w przyjeździe do stacji docelowej wynoszące co najmniej 60 minut, ma obowiązek umożliwić pasażerowi alternatywne rozwiązanie. Może to być przejazd innym pociągiem, również należącym do tej samej kategorii lub wyższej, bez konieczności ponoszenia dodatkowych kosztów.


Jeśli opóźnienie ma przekroczyć 60 minut, pasażer może też zrezygnować z dalszej podróży i domagać się zwrotu pełnej ceny biletu.

Kategorie: Telewizja

Ukraina importuje koks głównie z jednego kraju

W okresie styczeń-listopad 2025 roku Ukraina zaimportowała niemal 643 tys. ton koksu metalurgicznego. Głównie był to import z Polski.
Kategorie: Portale

Quiz ortograficzny tylko dla mistrza. "H" czy "Ch"? 12/12 dla prawdziwych omnibusów

Dziennik - 13 godzin 23 min. temu
Sprawdź swoją wiedzę w najbardziej podchwytliwych przypadkach pisowni "ch" i "h" w języku polskim. Tylko prawdziwi mistrzowie ortografii poradzą sobie z tym wyzwaniem Weronika Papiernik
Kategorie: Prasa

Tyle naprawdę zarabiają Polacy

TVN24 Biznes i Świat - 13 godzin 23 min. temu
Mediana wynagrodzeń miesięcznych w gospodarce narodowej w lipcu 2025 roku wyniosła 7246,64 złotego brutto i była niższa o 18,3 procent od przeciętnego wynagrodzenia brutto - podał Główny Urząd Statystyczny.
Kategorie: Telewizja

Szczepionka antyfentalynowa to przełom. Ruszają badania kliniczne

TVP.Info - 13 godzin 25 min. temu

Jak informuje „Rzeczpospolita”, w styczniu lub lutym 2026 r. w Centre for Human Drug Research w Holandii rozpocznie się etap badań, w którym weźmie udział około 40 zdrowych dorosłych ochotników. Przedmiotem testów ma być innowacyjny preparat biotechnologiczny, mający na celu ochronę przed skutkami zażycia fentanylu.


Badania wspierał Departament Obrony USA


Preparat miał powstać dzięki badaniom, które wspierał finansowo m.in. Departament Obrony USA. Ma być odpowiedzią na zatrważające amerykańskie dane wskazujące, że w 2023 r. aż 70 procent zgonów wywołanych przedawkowaniem narkotyków, spowodowane było przez fentanyl.


Zobacz także: Nestle wycofuje żywność dla niemowląt. Ostrzeżenie GIS


Środek ten jest wykorzystywany w medycynie jako silny lek przeciwbólowy, ale stosowany poza kontrolą staje się śmiertelnym zagrożeniem, ponieważ ma działanie około 100 razy silniejsze od morfiny. Z tego też powodu wystarczy minimalny błąd w dawkowaniu (ok. 2 miligramy), by zamiast efektu odurzenia, doprowadzić do śmierci.


Naukowcy wykorzystali bakterię E coli


Badacze z nowojorskiej firmy biotechnologicznej ARMR Sciences chcą działać prewencyjnie za pomocą szczepionki, która ma „neutralizować” działanie fentanylu w organizmie.


Idea jest podobna jak w przypadku wdrażania wielu innych szczepionek – opiera się na podniesieniu odporności organizmu na konkretny środek.


Zobacz także: Tak walczą z otyłością u dzieci. Reklamy śmieciowego jedzenia tylko po 21


„Ponieważ fentanyl sam w sobie nie wywołuje reakcji immunologicznej, badacze połączyli cząsteczkę przypominającą narkotyk z białkiem nośnikowym (CRM197 – dezaktywowaną toksyną błoniczą) oraz adiuwantem dmLT pochodzącym z bakterii E. coli. Taka konstrukcja stymuluje organizm do produkcji specyficznych przeciwciał” – można przeczytać w serwisie cyfrowa.rp.pl.


Rok antyfentanylowej ochrony dla organizmu


Wytwarzane przeciwciała wiążą ze sobą cząsteczki fentanylu, zanim dotrą one do mózgu, wywołując efekt „haju”. Jak podkreślają naukowcy, chroni to też przede wszystkim przed tzw. depresją oddechową, która bezpośrednio przyczynia się do śmierci.


Badania przeprowadzone na zwierzętach udowodniły, że ochrona antyfentanylowa utrzymuje się u nich przez co najmniej 20 tygodni. Uwzględniając metabolizm człowieka może to oznaczać nawet rok ochrony po przyjęciu preparatu.


Zobacz także: Ułatwienie dla pacjentów. Będą nowe bezpłatne szczepienia w aptekach.


Pozostaje tylko pytanie kto z tej szczepionki będzie jeszcze korzystał. Uzależnieni od narkotyków, nie będą szukali ochrony przed fentanylem, który świadomie stosują. Osoby nieuzależnione nie będą tego medykamentu potrzebować w ogóle.


Kategorie: Telewizja

500 zł kary za choinkę po świętach. Tego błędu nie można popełnić

Portal samorządowy - 13 godzin 29 min. temu
Samorządy ostrzegają i instruują mieszkańców, ale wciąż sporo osób nie wie co z choinką począć i porzuca je nawet przy chodnikach. Tymczasem sprawa wcale nie jest skomplikowana i drzewka można się szybko i legalnie pozbyć, choć należy pamiętać o spełnieniu kilku warunków.
Kategorie: Portale

InPost rozbudził emocje inwestorów. Spółka wyceniana wyżej niż kwota potencjalnego przejęcia

Po wtorkowych doniesieniach o potencjalnym przejęciu InPostu przez konsorcjum składające się z funduszy private equity, kurs akcji eksplodował. Środowy poranek przynosi delikatną korektę, ale wycena spółki wciąż utrzymuje się w okolicy 7 mld euro.
Kategorie: Portale

Komputery kwantowe: Maleńki chip, ogromna przyszłość

Dziennik - 13 godzin 31 min. temu
Komputery kwantowe obiecują rewolucję w obliczeniach – od projektowania nowych leków po symulacje złożonych procesów fizycznych. Problem w tym, że aby spełnić te obietnice, muszą urosnąć z dzisiejszych prototypów do maszyn zawierających setki tysięcy, a nawet miliony kubitów. Najnowsze badania pokazują jednak, że kluczem do tej skali może być… urządzenie mniejsze niż setna część ludzkiego włosa. Patryk Rozmus
Kategorie: Prasa

W Paryżu rozmowy ws. Ukrainy, kolejne porodówki zamknięte

Gazeta Wyborcza — kraj - 13 godzin 31 min. temu
Każdego dnia publikujemy setki tekstów, nasza strona zmienia się bardzo dynamicznie. W tym miejscu zbieramy najważniejsze wiadomości dnia.
Kategorie: Prasa

Zwolnienie z podatku. 7 stycznia 2026 r. wchodzą duże zmiany

7 stycznia 2026 roku wchodzą w życie przepisy umożliwiające fiskusowi przywrócenie terminu na zgłoszenie spadku lub darowizny w rodzinie. Dotyczy to zwolnienia podatkowego przysługującego najbliższym krewnym, takim jak małżonkowie, dzieci, wnuki, rodzice, dziadkowie czy rodzeństwo.
Kategorie: Portale

Program nuklearny Japonii zagrożony? Zaginął telefon z tajnymi danymi

TVP.Info - 13 godzin 37 min. temu

Według źródeł, urzędnik zgubił smartfon na lotnisku w Szanghaju 3 listopada ubiegłego roku, gdy wyjmował przedmioty z bagażu podręcznego podczas kontroli. O tym, że stracił urządzenie, zdał sobie sprawę trzy dni później, ale nie mógł go zlokalizować. Do tego zdalne zablokowanie telefonu lub usunięcie danych z niego również nie było możliwe, ponieważ znajdował się on poza zasięgiem.


Agencja Yonhap podała, że na smartfonie, którego dotąd nie odzyskano, znajdowały się nazwiska i dane kontaktowe pracowników wydziału bezpieczeństwa jądrowego Urzędu Dozoru Jądrowego. Organ odpowiada za ochronę materiałów jądrowych w krajowych obiektach energetycznych, ma zapobiegać atakom terrorystycznym i kradzieży materiałów rozszczepialnych. Dane jego pracowników nie są upubliczniane.


Urząd nadzorujący sektor nuklearny, który zgłosił incydent Japońskiej Komisji Ochrony Danych Osobowych, przyznał, że „nie może wykluczyć możliwości wycieku informacji”. Na chwilę obecną nie ma jednak żadnych oznak, że urządzenie zostało użyte niezgodnie z przeznaczeniem.


Telefony pod kontrolą


Zgodnie w przepisami pracownicy, którym wydano telefony, muszą mieć je zawsze przy sobie, nawet podczas podróży zagranicznych, ponieważ w razie nagłego wypadku muszą być pod telefonem. Urząd przekazał, że zostaną podjęte działania mające na celu zapobieżenie ponownemu wystąpieniu tego typu incydentu. Przepisy dotyczącego zabierania smartfonów w podróże zagraniczne zostaną natomiast dokładnie zbadane i ewentualnie znowelizowane.


W ostatnich tygodniach nasila się napięcie między Chinami i Japonią. Wywołała go wypowiedź premier Sanae Takaichi w listopadzie ubiegłego roku, która nie wykluczyła zaangażowania Tokio, w przypadku eskalacji konfliktu w Cieśninie Tajwańskiej. Pekin od lat prowokuje i grozi zajęciem Tajwanu, który uważa za „zbuntowaną prowincję”.


Chińskie władze natychmiast ogłosiły wprowadzenie zakazu eksportu do Japonii technologii i materiałów podwójnego zastosowania. Są to produkty i technologie, które mogą być wykorzystywane zarówno w celach cywilnych, jak i wojskowych. Zakaz obejmuje też newralgiczne w światowym handlu niektóre pierwiastki ziem rzadkich. Metale te wykorzystywane są między innymi do produkcji dronów i mikroprocesorów.


Konflikt Chiny-Japonia z Tajwanem w tle


Pekin zapowiedział również pociągnięcie do odpowiedzialności prawnej wszelkich organizacji i osób z państw trzecich, które spróbują przekazać Japonii objęte sankcjami chińskie produkty.


Uzasadniając decyzję, rzecznik resortu handlu w Pekinie oświadczył, że słowa premierki Japonii „stanowią brutalną ingerencję w wewnętrzne sprawy Chin i poważne naruszenie zasady jednych Chin”, a skutki tych wypowiedzi są „wyjątkowo szkodliwe”, co zmusiło władze do podjęcia działań w celu ochrony bezpieczeństwa narodowego. Rzecznik japońskiego rządu działania Pekinu uznał za niedopuszczalne i „godne ubolewania”.

 

Chiny wprowadziły również zakaz importu japońskich owoców morza, do tego obywatele tego kraju odwołali co najmniej pół miliona podróży do Japonii.


Czytaj także: Sankcje Chin na tajwańskich urzędników. „Będą ścigani do końca życia”

Kategorie: Telewizja

Śmiertelny wypadek na przejeździe. Nie żyje kierowca koparki

TVP.Info - 13 godzin 39 min. temu

Do zdarzenia doszło 7 stycznia na terenie gminy Płońsk. Na niestrzeżonym przejeździe kolejowym w Krępicy doszło do zderzenia koparki z szynobusem. Jak wynika z dotychczasowych ustaleń służb, szynobusem podróżowało 10 pasażerów oraz dwie osoby z obsługi.


– W wyniku zdarzenia zginął kierowca koparki. Łącznie mamy sześć osób rannych. Wszystkie zostały przekazane zespołom ratownictwa medycznego. W tej chwili działania polegają na zabezpieczeniu miejsca zdarzenia, spisywaniu wszelkich danych i przede wszystkim na wyjaśnianiu przyczyn oraz okoliczności tego wypadku – powiedział w rozmowie z TVP Info Karol Kroć, rzecznik prasowy Mazowieckiego Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej.


Rzecznik został również zapytany o to, jak długo mogą potrwać działania służb na miejscu zdarzenia.


– W tej chwili trudno jest oszacować czas niezbędny do wyjaśnienia okoliczności i zebrania wszystkich danych, m.in. ze względu na trudne warunki atmosferyczne. Służby na bieżąco wymieniają się informacjami, aby jak najszybciej przywrócić ruch w tym rejonie – dodał Kroć.


Czytaj też: Potrącił 14-latka i uciekł. Jest akt oskarżenia w sprawie kierowcy busa

Kategorie: Telewizja

W Afryce jest za dużo ludzi. Europa udaje, że nie widzi problemu

TVP.Info - 13 godzin 40 min. temu

Europa debatuje o niskiej dzietności, starzejących się społeczeństwach i „kryzysie demograficznym Zachodu”. Tymczasem największa zmiana ludnościowa na świecie zachodzi gdzie indziej – i w znacznej mierze pozostaje poza polem widzenia polityków oraz mediów. Afryka, której populacja podwoiła się (!) w ciągu ostatnich 30 lat, zmierza ku kolejnemu podwojeniu do połowy stulecia. Skutki tej dynamiki są już widoczne – od bezpieczeństwa żywnościowego po migrację – i będą miały bezpośredni wpływ na Europę.


Domy na cmentarzach


Na obrzeżach Bużumbury, dawnej stolicy Burundi, nowe domy powstają tam, gdzie jeszcze niedawno były cmentarze. Często nie ma czasu, pieniędzy i energii, by przenosić wszystkie szczątki. Jest za to potrzeba, by… mieszkać. Gdziekolwiek. 


Pod względem gęstości zaludnienia Burundi ustępuje globalnie tylko kilku krajom – m.in. Bangladeszowi, Tajwanowi i sąsiedniej Rwandzie. To jednak nie sama liczba ludzi jest tu kluczowa, lecz tempo zmian. Afryka w ciągu stulecia zwiększyła populację dziesięciokrotnie. Region Wielkich Jezior – od Kenii po Kongo – przyciąga ludzi dzięki opadom i łagodniejszemu klimatowi. Burundi leży w samym jego środku.


Czytaj też: Śmiertelny wypadek na przejeździe. Nie żyje kierowca koparki


I choć samo Burundi uchodzi za kraj niemal całkowicie wiejski, klasyczne podziały coraz słabiej opisują rzeczywistość. Większość mieszkańców nadal żyje na wzgórzach, uprawiając banany, maniok, fasolę i kukurydzę na stromych, podatnych na erozję zboczach. Ziemia jest zagospodarowana niemal w całości – pola wciskają się między domy, wzdłuż dróg, na skrajach dolin.


Według projektu Africapolis, wspieranego przez OECD, obszar uznaje się za miejski, jeśli liczy co najmniej 10 tys. mieszkańców i ma zwartą zabudowę. Zgodnie z tą definicją już dziś 78 proc. Burundyjczyków żyje w obszarach „miejskich”. Do połowy wieku znaczna część kraju może stać się jedną, ciągłą aglomeracją. W praktyce oznacza to rozległą strefę pośrednią – ani typową wieś, ani miasto w klasycznym sensie.


Rolnictwo pod presją


Najpoważniejszym skutkiem zagęszczenia jest problem wyżywienia rosnącej populacji. Teoretycznie większa presja na ziemię sprzyja innowacjom. W północnych regionach kraju widać przykłady intensyfikacji upraw: tarasy przeciwerozyjne, nawadnianie, poprawę jakości gleby. Dzięki temu niektórzy rolnicy są w stanie zbierać plony kilka razy w roku.


Te przypadki pozostają jednak wyjątkiem. Dane Światowego Programu Żywnościowego pokazują, że odsetek gospodarstw dotkniętych brakiem bezpieczeństwa żywnościowego wzrósł z 28 proc. w 2008 roku do 41 proc. w 2023. Około połowa dzieci cierpi na zahamowanie wzrostu. Pola nie są już odłogowane, a plony od lat pozostają na podobnym poziomie.


Choć nawozy są dotowane, ich dystrybucja – prowadzona przez jednego operatora – bywa opóźniona. Nawet przy lepszym dostępie do środków produkcji skala problemu pozostaje ogromna: 78 proc. rolników posiada mniej niż 0,25 hektara ziemi. To powierzchnia zbyt mała, by utrzymać wielodzietną rodzinę. Do 2050 roku Burundi będzie musiało wyżywić dodatkowe 10 mln ludzi.


Społeczeństwo w przebudowie


Rząd liczy na szybki spadek dzietności – z około pięciu dzieci na kobietę dziś do trzech w 2040 roku. Trendy w regionie dają pewne podstawy do ostrożnego optymizmu: Rwanda zeszła już do 3,7, Kenia do 3,2. W Burundi rośnie zainteresowanie antykoncepcją, zwłaszcza wśród młodszych kobiet.


Eksperci podkreślają jednak, że sama dostępność środków nie wystarczy. Kluczowe są inwestycje w edukację dziewcząt oraz opiekę zdrowotną, które zwiększają szanse dzieci na dożycie dorosłości i zmniejszają presję na wielodzietność. Bez tego zmiana demograficzna może okazać się zbyt wolna, by nadążyć za wzrostem populacji.


Czytaj też: Program nuklearny Japonii zagrożony? Zaginął telefon z tajnymi danymi


Zagęszczenie wpływa nie tylko na rolnictwo, lecz także na relacje społeczne. Tradycyjne źródła prestiżu – ziemia, bydło, liczne potomstwo – tracą znaczenie, bo stają się trudno dostępne. Narastają konflikty rodzinne i sąsiedzkie, a spory o grunty coraz częściej trafiają do sądów. Codzienne życie ulega monetyzacji: to, co dawniej opierało się na wymianie i wzajemnej pomocy, dziś coraz częściej wymaga gotówki.


Jak to się ma do Europy?


Według prognoz ONZ Afryka liczy dziś około 1,5 mld mieszkańców. Do 2084 roku ma ich być 3,5 mld. Oznacza to, że zdecydowana większość globalnego przyrostu ludności w XXI wieku przypadnie na jeden kontynent.


Afrykański boom demograficzny bezpośrednio przekłada się na migrację. Ponad jedna trzecia Afrykanów deklaruje chęć opuszczenia kontynentu. W grupie wiekowej 18–24 lata – ponad połowa. Europa jest jednym z głównych kierunków.


W latach 2015–2016 do UE napływało około 1,2 mln osób ubiegających się o azyl rocznie. Po pandemii liczby znów rosną – w latach 2022–2024 było to łącznie około 3 mln osób. Coraz większy odsetek migrantów pochodzi z Afryki. Według Eurostatu w 2023 roku na terenie UE przebywało nielegalnie około 1,3 mln osób.


Prognozy ONZ mówią, że już do 2045 roku w Afryce Północnej, Zachodniej i w Azji Zachodniej przybędzie 736 mln ludzi. Gdyby nawet jedna trzecia z nich próbowała dostać się do UE, oznaczałoby to napływ rzędu 12 mln migrantów rocznie – dziesięciokrotnie więcej niż w czasie kryzysu z 2015 roku. Tymczasem europejscy demografowie zakładają w prognozach „bazowych” migrację netto na poziomie zaledwie 1,2 mln osób rocznie.


Niż lepszy niż wyż


Historia pokazuje, że szybki spadek dzietności jest możliwy. Korea Południowa obniżyła liczbę urodzeń z pięciu do dwóch dzieci na kobietę w ciągu 20 lat dzięki konsekwentnym programom planowania rodziny, wspieranym m.in. przez Szwecję i USA. W Afryce podobne efekty – choć na mniejszą skalę – osiągnęły m.in. Rwanda, Etiopia i Malawi.


Aż 45 krajów afrykańskich deklaruje dziś polityki na rzecz obniżenia dzietności. Problemem nie jest brak woli, lecz brak środków, edukacji i stabilnego wsparcia. Programy planowania rodziny – tanie w porównaniu z kosztami kryzysów migracyjnych – pozostają na marginesie europejskiej pomocy rozwojowej, zdominowanej przez interesy handlowe i krótkoterminowe cele polityczne.


Unia, choć jeszcze tego nie wie, ma problem. Bez realnego wsparcia dla edukacji kobiet, opieki zdrowotnej i dobrowolnego planowania rodziny w Afryce, demografia pozostanie siłą destabilizującą – zarówno na południu, jak i na północy Morza Śródziemnego.


To, co dzieje się w Burundi, powinno być ostrzeżeniem. Ostatecznym dowodem na to, że cały proces nie jest tylko abstrakcyjną statystyką, lecz jednym z kluczowych wyzwań politycznych XXI wieku.potraktować ten proces jako abstrakcyjną statystykę, czy jako jedno z kluczowych wyzwań politycznych XXI wieku.


Czytaj też: Autobus runął do głębokiego wąwozu. Jest wiele ofiar

Kategorie: Telewizja

Szkoły przechodzą na nauczanie zdalne. Dyrektorzy publikują komunikaty

Dziennik - 13 godzin 43 min. temu
Obfite opady śniegu i mróz sprawiły, że niektóre szkoły w Polsce zostały zmuszone do odwołania lekcji lub wprowadzenia nauczania zdalnego. Powołują się na przepisy, które mają na celu zapewnienie bezpieczeństwa uczniów. Agnieszka Maj
Kategorie: Prasa

Steam Hemarpol Politechnika z awansem do 1/8 finału Pucharu Challenge!

wCzestochowie.pl - 13 godzin 52 min. temu

Podopieczni Ljubomira Travicy w Hali Sportowej Częstochowa mieli przypieczętować awans do 1/8 finału Pucharu Challenge, gdzie już czekał zespół Conqueridor Valencia. Rywale nie zamierzali jednak tanio sprzedać skóry.

Początek wtorkowego spotkania należał do gospodarzy, choć goście szybko odrobili stratę, a potem zaczęła się walka punkt za punkt. W końcówce trzy piłki setowe mieli częstochowianie, ale nie wykorzystali żadnej z nich. Swoją szansę zwietrzyli za to rywale, którzy dość niespodziewanie wygrali premierową odsłonę 24:26.

Norwid wyraźnie podrażniony takim stanem rzeczy w drugiej partii szybko wyszedł na prowadzenie i kontrolował przebieg gry. Ostatecznie gospodarze wygrali 25:16 i wyrównali stan meczu.

Częstochowianie nie zwalniali tempa i w trzeciej odsłonie zdobywali punkty seriami. Słoweński zespół był wyraźnie pogubiony, co ułatwiało grę Steam Hemarpol Politechnice, która wygrała zdecydowanie 25:17.

OK i-Vent Maribor nie składał broni i punktował przy swojej zagrywce. Dopiero w połowie czwartego seta gospodarze przejęli inicjatywę i powiększali przewagę, wygrywając ostatecznie 25:17 i cały mecz 3:1.

Steam Hemarpol Politechnika Częstochowa – OK i-Vent Maribor 3:1
(24:26, 25:16, 25:17, 25:17)

Steam Hemarpol Politechnika Częstochowa: Luciano De Cecco, Milad Ebadipour, Daniel Popiela, Patrik Indra, Bartłomiej Lipiński, Damian Radziwon, Bartosz Makoś (libero) oraz Jakub Kiedos, Tomasz Kowalski, Samuel Jeanlys, Artur Sługocki.

Ok i-Vent Maribor: Nejc Kozar, Ziga Donik, Tai Dezman, Carlos Santana, Bryan Martinez, Timotej Vodousek, Maj Skorc (libero) oraz Jan Hribernik (libero), Ziga Kastelić, Liam Klinger, Jakob Breznik.

Źródło: własne, KS Norwid Częstochowa

Kategorie: Lokalne
Subskrybuj zawartość