Wchodzisz i wiesz

„Zakrojone na szeroką skalę poszukiwania ropy, gazu i minerałów rozpoczną się wkrótce na naszej nowej i pięknej Grenlandii!” – napisał amerykański przywódca.

Jak dodał, według niektórych ekspertów wyspa może dysponować wyjątkowo dużymi zasobami łatwo dostępnej ropy. Trump zaznaczył, że jej znaczenie wykracza jednak poza kwestie gospodarcze i wiąże się przede wszystkim z interesami strategicznymi USA i Europy.

Istotna rola w kontekście potencjalnego konfliktu zbrojnego 

Prezydent Stanów Zjednoczonych zwrócił uwagę na położenie Grenlandii w kontekście potencjalnego konfliktu zbrojnego. W jego ocenie wyspa odgrywa istotną rolę w systemie obrony przed zagrożeniami militarnymi, w tym atakami rakietowymi i wykorzystaniem bezzałogowych statków powietrznych.

„Każdy przyszły atak na Stany Zjednoczone będzie musiał przejść przez Grenlandię” – stwierdził Trump. Podkreślił, że położenie terytorium zapewnia Stanom Zjednoczonym dogodne warunki do monitorowania zagrożeń i reagowania na potencjalne ataki.

Porozumienie dotyczące bezpieczeństwa Grenlandii 

Najnowsza wypowiedź prezydenta USA nawiązuje do porozumienia dotyczącego bezpieczeństwa Grenlandii, podpisanego we wrześniu w Nowym Jorku przez przedstawicieli Stanów Zjednoczonych, Danii i Grenlandii. Dokument, zawarty z udziałem Donalda Trumpa, premier Danii Mette Frederiksen oraz szefa grenlandzkiego rządu Jensa-Frederika Nielsena, ma na celu złagodzenie napięć, które nasiliły się po wcześniejszych groźbach Waszyngtonu dotyczących przejęcia kontroli nad wyspą.

Porozumienie przewiduje rozszerzenie amerykańskiej obecności wojskowej na Grenlandii, w tym utworzenie nowych baz, między innymi w Narsarsuaq i Mestersvig, oraz rozwój elementów systemu obrony przeciwrakietowej Golden Dome, czyli Złotej Kopuły. Jednocześnie dokument potwierdza suwerenność Danii nad wyspą oraz prawo mieszkańców Grenlandii do samostanowienia.

Uzgodnienia obejmują również ograniczenia dotyczące inwestycji państw spoza NATO w strategicznych sektorach grenlandzkiej gospodarki. Zgodnie z przedstawionymi założeniami porozumienie ma pozostać w mocy także w przypadku, gdyby Grenlandia w przyszłości ogłosiła niepodległość.

Czytaj także: Jest porozumienie Danii i Grenlandii z USA

Rosja zaatakowała Kijów pociskami balistycznymi, ponownie bez ostrzeżenia ze strony partnerów - przekazał we wtorek w nocy prezydent Ukrainy Wołodymyr Zełenski. Według prezydenta celem była elektrociepłownia, w którą trafił pocisk rosyjski, uszkodzony został też budynek mieszkalny. 

Beata Zatońska

Rosja zaatakowała Kijów pociskami balistycznymi, ponownie bez ostrzeżenia ze strony partnerów - przekazał we wtorek w nocy prezydent Ukrainy Wołodymyr Zełenski. Według prezydenta celem była elektrociepłownia, w którą trafił pocisk rosyjski, uszkodzony został też budynek mieszkalny. 

Beata Zatońska

– Już 17 października na basenie KB spotkają się młodzi zawodnicy z całej Polski, by pokazać swoje umiejętności, odwagę i efekty treningów. Przed nami dzień pełen sportowych emocji — od skupienia przed skokiem po radość po udanym starcie – zapowiada organizator mistrzostw SMS Efekt Częstochowa.

Zawody zostaną rozegrane w kategoriach E1 i E2, w których rywalizować będą dzieci w wieku 6-9 lat. Z kolei kategoria „Pierwszy Krok” przeznaczona jest dla zawodników w wieku 10-18 lat.

Mistrzostwa rozpoczną się o godz. 11 blokiem porannym. Otwarcie zawodów zaplanowano na godz. 14.15, a o godz. 15 ruszy blok popołudniowy.

SMS Efekt Częstochowa zaprasza rodziny, przyjaciół i wszystkich, którzy chcą zobaczyć skoki do wody na żywo. Wstęp wolny.

Źródło: SMS Efekt Częstochowa

Czy jesienne przycinanie hortensji to dobry pomysł? Jesienią wielu ogrodników sięga po sekator, przygotowując rośliny do zimy. W przypadku hortensji lepiej jednak zachować ostrożność. Zbyt wczesne cięcie może osłabić krzewy, a nawet pozbawić je kwiatów w kolejnym sezonie. Sprawdź, dlaczego warto wstrzymać się z przycinaniem i kiedy najlepiej wykonać ten zabieg.

Marzena Sarniewicz

Przed tobą wielki quiz z historii. Przygotowaliśmy 20 pytań dla ambitnych. 100 proc. trafią tylko posiadacze wybitnych umysłów. Reszta będzie miała spore problemy.

Michał Ignasiewicz

Serwis XYZ i internetowe Radia 357 zaczynają wspólny projekt redakcyjny "Demografia jutra. Co nas czeka?".

W środę w Sejmie o godz. 9 Maciej Berek złoży ślubowanie sędziego Trybunału Konstytucyjnego - poinformował wicemarszałek Sejmu Piotr Zgorzelski. "O godz. 9 myślę, że w obecności większości Prezydium Sejmu, sędzia Berek złoży ślubowanie" - powiedział Zgorzelski w środę w TVN 24.

Beata Zatońska

7300 zł brutto trafi do nauczycieli z okazji Dnia Edukacji Narodowej. To najwyższe nagrody w Polsce. Zostaną wypłacone dla wszystkich specjalności.

To bez wątpienia najbardziej nietuzinkowy serial roku. W ośmioodcinkowej komediowej produkcji "Bracia" ("Brothers"), której piąty odcinek właśnie zadebiutował na jednej z czołowych platform streamingowych, hollywoodzcy gwiazdorzy i wieloletni przyjaciele, Matthew McConaughey i Woody Harrelson, wcielają się w samych siebie. Gdzie można oglądać serial, który dzieli widzów?

Piotr Kozłowski

Za przyjęciem bez poprawek nowelizacji ustawy Prawo o ruchu drogowym zagłosowało 91 senatorów, za było 90, nikt nie było przeciw, a jedna osoba się wstrzymała.

Ustawa trafi teraz na biurko prezydenta.

Zakaz prowadzenia pojazdów nawet na trzy lata

W nowelizacji zapisano, że za wjazd na przejazd kolejowy przy zamkniętych szlabanach, czerwonym świetle czy też w momencie, gdy nie ma możliwości dalszego kontynuowania jazdy, będzie na trzy miesiące zatrzymane prawo jazdy.

Regulacja wprowadza również obligatoryjny zakaz prowadzenia pojazdów. Przy skazaniu kierowcy za katastrofę lub spowodowanie wypadku na przejeździe kolejowym zakaz ma wynosić minimum trzy lata, a przy sprowadzeniu bezpośredniego niebezpieczeństwa katastrofy na przejeździe – minimum rok.

Uzasadniając zmiany, resort podkreślał, że wypadki na przejazdach kolejowych stanowią niewielki odsetek wszystkich zdarzeń drogowych, ale mają nieproporcjonalnie wysoką śmiertelność i ciężkość skutków ze względu na masę i prędkość pociągów.

Czytaj także: Dramat na torach. Pociąg zderzył się z samochodem

Jakie kary obowiązują obecnie?

Obecnie za wykroczenia na przejeździe kolejowym grozi 2 tys. zł mandatu, 15 punktów karnych, a przy ponownym popełnieniu tego samego czynu w ciągu dwóch lat mandat w wysokości 4 tys. zł. Sankcje te dotyczą m.in. wjazdu na czerwonym świetle lub migających sygnałach, wjeżdżania, gdy zapory się opuszczają lub się nie podniosły, omijania opuszczonych rogatek oraz wjazdu na tory, jeśli nie ma miejsca dla pojazdu po ich drugiej stronie.

Wypadki na przejazdach kolejowych. Niepokojące dane

Z danych Komendy Głównej Policji przedstawionych przez resort infrastruktury wynika, że w 2024 roku na przejazdach kolejowych odnotowano 39 wypadków, w których śmierć poniosły 23 osoby, a 29 odniosło obrażenia. Winę kierującego pojazdem ustalono w 32 przypadkach, co stanowi ponad 80 proc. wszystkich zdarzeń. Rok później zanotowano 51 wypadków, w których zginęło 27 osób, a 40 zostało rannych, a winę kierującego stwierdzono w 38 przypadkach. Z kolei do końca sierpnia 2026 roku zanotowano 35 wypadków, 16 ofiar śmiertelnych oraz 40 osób rannych, przy czym w 30 przypadkach ustalono winę kierującego pojazdem.

Czytaj także: Zderzenie pociągu WKD z samochodem. Na miejscu lądował śmigłowiec LPR

Ślubowanie odbędzie się bez udziału prezydenta Karola Nawrockiego, który wcześniej nie wyznaczył jego terminu.

„O godz. 9:00 marszałek Sejmu Włodzimierz Czarzasty wręczy Maciejowi Berkowi uchwałę Sejmu o wyborze na stanowisko sędziego Trybunału Konstytucyjnego” – przekazała w środę rano Kancelaria Sejmu.

Ślubowanie Macieja Berka [TRANSMISJA]

Wicemarszałek Sejmu Piotr Zgorzelski także przekazał, że o godz. 9 Maciej Berek złoży ślubowanie sędziego TK. – Myślę, że w obecności większości Prezydium Sejmu – ocenił.

Inne plany ma wicemarszałek Krzysztof Bosak z Konfederacji. W „Gościu poranka” TVP Info zapowiedział, że nie weźmie udziału w ślubowaniu sędziego TK, a przede wszystkim – nic o nim nie wie.

– Nic mi o tym nie wiadomo, poprzednio też nie byłem zaproszony. Nawet gdybym był, nie wziąłbym udziału. Konstytucja czegoś takiego nie przewiduje, to jest psucie państwa – ocenił gość Mariusza Piekarskiego. Zgodził się przy tym, że mamy poważny kryzys związany z działalnością Trybunału. – Ale tym bardziej nie ma podstaw, by robić te pseudo ślubowania – dodał. 

Komisja Wenecka na przekór prezydentowi

Opublikowana we wtorek opinia Komisji Weneckiej dopuszcza możliwość złożenia ślubowania do Trybunału Konstytucyjnego bez fizycznej obecności prezydenta. Eksperci uznali, że prezydent nie może kwestionować wyboru sędziów Trybunału przez Sejm ani bez uzasadnienia opóźniać ich ślubowania. Kancelaria Prezydenta podkreśla jednak, że opinia Komisji – czyli organu doradczego Rady Europy – nie ma mocy prawnej i nie jest wiążąca.

Maciej Berek został wybrany na sędziego Trybunału 4 września. Wcześniej pełnił funkcję ministra do spraw nadzoru nad wdrażaniem polityki rządu. Po jego wyborze Kancelaria Prezydenta zakwestionowała, czy spełnia on ustawowe wymogi dotyczące doświadczenia zawodowego. Pałac Prezydencki domagał się dokumentów potwierdzających dziesięcioletnią praktykę jako radca prawny. Zdaniem rzecznika prezydenta Rafała Leśkiewicza wymagane dokumenty nie zostały przedstawione.

W kwietniu w podobny sposób ślubowanie złożyło czworo innych sędziów Trybunału. Do tej pory nie zostali jednak dopuszczeni do orzekania.

Czytaj więcej: Komisja Wenecka o sędziach TK. Jest rekomendacja dla prezydenta

Współpracę z kanałem youtube’owym Koniec Świata, tworzonym przez publicystkę Kanału Zero Arletę Bojke, zaczyna historyk Bartłomiej Gajos.

To jeden z tych krzewów, który warto posadzić w ogrodzie, gdyż jego owoce mają niezwykłe wartości odżywcze, a sam krzew pięknie wygląda na tle zieleni. Wiosną obsypuje się białymi kwiatami, jesienią mieni się czerwienią i pomarańczem, a latem daje słodkie, ciemne owoce, które z powodzeniem mogą konkurować z borówkami. Chodzi o świdośliwę, która jest odporna na mrozy, mało wymagająca i nadaje się nawet dla początkujących ogrodników. Jeśli szukasz krzewu ozdobnego i długowiecznego, a do tego z owocami pełnymi potasu, trudno o lepszy wybór. Dlaczego świdośliwa jest zdrowsza od borówek? Jak smakuje świdośliwa?

Marzena Sarniewicz

Prezydent USA Donald Trump ogłosił, że na "naszej nowej i pięknej Grenlandii” przygotowywane są „zakrojone na szeroką skalę" poszukiwania ropy naftowej i gazu. Podkreślił też istotne znaczenie tego terytorium dla bezpieczeństwa i obrony USA i Europy.

Beata Zatońska

Prezydent USA Donald Trump oświadczył w środę (13 października), że na Grenlandii wkrótce ruszą zakrojone na szeroką skalę poszukiwania ropy naftowej, gazu i minerałów.

Październik to czas sadzenia czosnku ozimego. Zanim jednak ząbki trafią do ziemi, warto wziąć pod uwagę, co wcześniej rosło na grządce. Nie wszystkie warzywa są dobrym przedplonem, a po niektórych ryzyko chorób i szkodników wyraźnie wzrasta. Znaczenie ma również to jakie rośliny znajdują się w sąsiedztwie czosnku.

Marzena Sarniewicz

Za uchwałą o przyjęciu ustawy o asystencji osobistej z poprawkami głosowało 90 senatorów, nikt nie był przeciw, wstrzymał się jeden. Większość poprawek Senatu to zmiany o charakterze redakcyjnym.

Spór o kryteria dostępu do asystencji

Na etapie prac w komisji senatorowie PiS chcieli rozszerzenia grupy uprawnionej do wsparcia o osoby powyżej 65 lat oraz obniżenia progu punktowego. Łącznie zgłoszono ponad 30 poprawek.

Zastrzeżenia do kryteriów wiekowych i punktowych zgłaszało także Biuro Legislacyjne. To – jak mówili jego przedstawiciele – budzi wątpliwości konstytucyjne związane z zasadą równości oraz konwencją ONZ o prawach osób z niepełnosprawnościami.

Dyskusja w Senacie dotyczyła także braku waloryzacji stawek asystentów oraz niewystarczających funduszy dla samorządów i NGO.

Rząd: ustawa to kompromis między potrzebami a możliwościami państwa

Założenia ustawy przedstawiła wiceminister rodziny, pracy i polityki społecznej Katarzyna Nowakowska. Jak podkreśliła, na to rozwiązanie środowisko osób z niepełnosprawnościami czekało kilkanaście lat. Wiceminister wskazała, że ustawa tworzy systemowe ramy przyznawania i świadczenia asystencji osobistej. Regulacja – jak zaznaczyła – jest także kompromisem między potrzebami osób z niepełnosprawnościami, a obecnymi możliwościami państwa.

– Odpowiadając na obawy, zwracam uwagę, że ustawa przewiduje obowiązkowy przegląd po trzech latach (...), który ma zakończyć się rekomendacjami do zmian ustawowych i wtedy będzie też dobra okazja i dobry moment do tego, by rozmawiać o poszerzeniu grupy, do której to wsparcie dotrze – powiedziała Nowakowska.

Czytaj także: Asystencja osobista coraz bliżej. „Rewolucyjny projekt”

 

Asystencja osobista od 2028 roku

Sejm uchwalił ustawę o asystencji osobistej 18 września. Posłowie rozpatrywali trzy projekty w tej sprawie – prezydencki, rządowy i poselski. Jako projekt przewodni uznano propozycję rządową, która powstała w biurze ówczesnego pełnomocnika rządu ds. osób niepełnosprawnych Łukasza Krasonia.

Nowe rozwiązania mają wejść w życie w 2028 roku, a nie jak pierwotnie zakładano w 2027 roku. Asystencję osobistą zorganizuje powiat. Będzie mógł to zrobić samodzielnie lub powierzyć to zadanie np. organizacji pozarządowej.

Kto będzie mógł skorzystać z asystencji?

Ustawa zakłada, że z usług asystenta będą mogły korzystać osoby z niepełnosprawnościami w wieku od 18 do 65 lat, które uzyskały co najmniej 80 punktów w skali potrzeby wsparcia, a od 2030 r. również młodzież od 13. roku życia.

Osobom dorosłym asystencja będzie przyznana w wymiarze od 20 do 240 godzin miesięcznie, a dzieciom od 13 lat do ukończenia 18. roku życia – od 20 do 80 godzin miesięcznie.

W ustawie zaznaczono jednocześnie, że w 2028 roku maksymalna miesięczna liczba godzin asystencji dla osób dorosłych wyniesie 200 godzin, a w 2029 roku – 220 godzin.

Godziny niewykorzystane w danym miesiącu (nie więcej niż 50 proc. miesięcznego wymiaru godzin, ale nie więcej niż 100 godzin) będą mogły zostać wykorzystane w kolejnym. Z kolei godziny niewykorzystane w danym roku kalendarzowym nie mogą zostać wykorzystane w kolejnych latach.

Czytaj także: Asystencja osób z niepełnosprawnościami. „Procedujmy projekty ponad podziałami”

 

Jak będzie przyznawane wsparcie?

Prawo do asystencji osobistej będzie przyznawane przez zespół w drodze decyzji administracyjnej na podstawie ustaleń dwóch członków tego zespołu. Pod uwagę brany będzie m.in. formularz samooceny, wywiad bezpośredni z osobą z niepełnosprawnością i wynik oceny poziomu potrzeby wsparcia.

Osoby z niepełnosprawnościami będą mogły wybrać asystenta lub zwrócić się z wnioskiem o przedstawienie kandydatów. Realizator asystencji (samorząd lub organizacja pozarządowa) w ciągu 30 dni kalendarzowych powinien przedstawić co najmniej dwóch kandydatów na asystenta, po uprzednim uzyskaniu ich zgody.

Osoba, która nabyła prawo do asystencji osobistej przed ukończeniem 65. roku życia, zachowa prawo do korzystania z niej po ukończeniu tego wieku do upływu okresu, na który została wydana decyzja o przyznaniu wsparcia.

Realizator będzie zobowiązany zapewnić taką liczbę asystentów osobistych, jaka jest niezbędna do prawidłowego świadczenia tego wsparcia, zgodnie z potrzebami określonymi w decyzji przyznającej prawo do asystencji.

Zakres obowiązków i wynagrodzenie asystentów

Asystent będzie mógł pomagać w czynnościach codziennych, takich jak poruszanie się, zakupy, wyjście do pracy, szkoły czy lekarza, a po odpowiednim przeszkoleniu także w niektórych czynnościach medycznych.

Wynagrodzenie asystentów wyniesie od 49 do 55 zł brutto za godzinę pracy, zależnie od zakresu potrzeb osoby z niepełnosprawnością.

Asystent będzie mógł pracować w wymiarze nieprzekraczającym 276 godzin miesięcznie, z uwzględnieniem łącznej liczby godzin asystencji osobistej świadczonej na rzecz wszystkich osób. Będzie miał też prawo do korzystania z superwizji. Usługa będzie świadczona na podstawie kontraktu z asystentem.

Około 100 tys. osób skorzysta z usług asystencji

Według szacunków resortu rodziny z usług asystencji osobistej skorzysta około 100 tysięcy osób z niepełnosprawnościami.

Obecnie asystencja osobista realizowana jest przez MRPiPS w ramach czasowych programów dla samorządów i organizacji pozarządowych. Nie ma systemowego uregulowania usług asystenckich tak, by każda osoba potrzebująca miała do nich dostęp.

Czytaj także: Jak działa program asystencji osobistej? „Musiałaby mi wyrosnąć trzecia ręka”

To właśnie teraz zaczyna się najlepszy czas na sadzenie czosnku ozimego. Wystarczy jednak jeden błąd, aby latem, zamiast dorodnych główek zebrać znacznie słabszy plon. Podpowiadamy, kiedy sadzić czosnek zimowy, jak głęboko umieszczać ząbki i co zrobić, żeby dobrze przetrwały zimę.

Marzena Sarniewicz

Nowo wybrany sędzia Trybunału Konstytucyjnego w środę złoży ślubowanie w Sejmie. Informację potwierdził wicemarszałek Sejmu Piotr Zgorzelski.