Wchodzisz i wiesz

W ciągu ostatnich milionów lat obrót Ziemi wokół własnej osi prawie nigdy nie zwolnił tak wyraźnie, jak w ostatnich dziesięcioleciach – wynika z badań. Naukowcy z Austrii i Szwajcarii uważają to za potwierdzenie, że zmiany klimatyczne wpływają na długość dnia na naszej planecie.

Na co dzień spowolnienie Ziemi nie jest odczuwalne: obrót wydłuża się obecnie o 1,33 milisekundy na stulecie. Niemniej jednak wydłużenie dnia może mieć wpływ na precyzyjny pomiar czasu i nawigację kosmiczną, które opierają się na obrocie Ziemi – twierdzą autorzy badania.

W szkole uczymy się, że dzień trwa 24 godziny, bo w tym czasie Ziemia obraca się raz wokół własnej osi. Jednak ściśle rzecz biorąc, czas trwania obrotu zmienia się pod wpływem przyciągania Księżyca oraz procesów geofizycznych zachodzących we wnętrzu Ziemi, na jej powierzchni i w atmosferze.

Jak łyżwiarka figurowa

W poprzednich badaniach Mostafa Kiani Shahvandi z Uniwersytetu Wiedeńskiego i Benedikt Soja z ETH w Zurychu wykazali, że poziom morza podnosi się z powodu przyspieszonego topnienia lodu na biegunach i na lodowcach, co z kolei spowalnia obrót Ziemi. – Można to porównać do łyżwiarki figurowej, która kręci się wolniej, gdy prostuje ręce – wyjaśnia Shahvandi.

Teraz naukowcy chcieli sprawdzić, czy wcześniej były już okresy, w których klimat wpływał na znaczne wydłużenie dnia. W tym celu przeanalizowali skład chemiczny skamieniałości morskich jako wskaźnik zmian poziomu morza. Na tej podstawie, korzystając z matematycznych modeli obliczeniowych, wywnioskowali, jak zmieniała się długość dnia. Naukowcy stwierdzili, że rotacja Ziemi zmieniała się wielokrotnie w ciągu ostatnich 3,6 miliona lat. Jednak jak dotąd tylko raz – około 2 miliony lat temu – zwolniła mniej więcej tak samo, jak w latach 2000–2020. Według Soji obecne wydłużenie dnia można przypisać głównie wpływom człowieka.

– To, co obserwujemy, jest spowodowane zmianami klimatu – powiedział Soja agencji prasowej DPA. Obliczenia wykazały, że w związku z globalnym ociepleniem Ziemia będzie w przyszłości zwalniać jeszcze bardziej.

Czytaj również: NASA gotowa. Misja księżycowa Artemis 2 ma ruszyć w kwietniu

Iran może rozszerzyć swoją morską kampanię wojenną na kolejny strategiczny szlak – cieśninę Bab al-Mandab między Jemenem a Rogiem Afryki – jeśli Stany Zjednoczone popełnią „strategiczny błąd” – poinformował „Wall Street Journal”. Według dziennika ruch ten objąłby kluczową część granicy wodnej między Azją i Afryką. Kamil Nowak

Adobe ogłosiło, że zapłaci 75 milionów dolarów w ramach ugody kończącej pozew złożony przez rząd Stanów Zjednoczonych. Władze zarzucały firmie wprowadzanie klientów w błąd poprzez ukrywanie wysokich opłat za wcześniejsze rozwiązanie umowy oraz utrudnianie rezygnacji z subskrypcji - podał w piątek Reuters.

To nie są żadne wybory do Trybunału Konstytucyjnego, to jest jeden z tych pozbawionych podstaw aktów ze strony Sejmu - podkreślił prezes PiS Jarosław Kaczyński odnosząc się do wyboru przez Sejm sędziów do TK. Mam nadzieję, że będzie to kiedyś rozliczone - dodał. Aneta Malinowska

Nad Polską pojawiły się punktowe ogniska burzowe widoczne na mapach radarowych. Przyniosły one ze sobą typowo wiosenną aurę: ulewy i porywisty wiatr. To jednak nie koniec - wkrótce możemy spodziewać się kolejnej fali takich zjawisk. Weronika Papiernik

Wiesz, czym był saturator, dlaczego w sklepach sprzedawano "towar spod lady" i jak działały bony PKO? Zobaczmy, ile wiesz o czasach PRL. Beata Jasina-Wojtalak

Umieszczanie dekoracji lub roślin przed ogrodzeniem posesji to - z pozoru - drobiazg. Nic bardziej mylnego. Wystarczy jeden telefon sąsiada, żeby mieć problemy.

Czy wielogodzinna nauka naprawdę daje lepsze wyniki? Wielu uczniów i studentów spędza nad książkami nawet 8–10 godzin dziennie, licząc na lepsze efekty. Tymczasem badania nad pracą mózgu pokazują coś zaskakującego. Istnieje wyraźna granica, po której kolejne godziny nauki przynoszą coraz mniej korzyści. Eksperci wskazują też kilka zasad, które mogą znacząco zwiększyć skuteczność uczenia się. Katarzyna Kania

W ostatnim czasie w mediach społecznościowych pojawia się coraz więcej informacji sugerujących, że kolejny nabór – określany jako Mój Prąd 7.0 – ma już wkrótce ruszyć i obejmować podobne zasady wsparcia jak w poprzednich edycjach.

Dotychczasowe strategie wspierały przede wszystkim rozwój mikroinstalacji fotowoltaicznych w gospodarstwach domowych. Wiele z tych doniesień jednak jest niezgodnych z rzeczywistością i mogą wprowadzać potencjalnych beneficjentów w błąd. Co więcej, program o takiej nazwie i formule znanej z poprzednich lat nie zostanie uruchomiony.

Zmiany w systemie wsparcia 

Na oficjalnej stronie internetowej programu Mój Prąd, zarządzanej przez Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarski Wodnej (NFOŚiGW), zdementowano informacje dotyczące uruchomienia sytemu w obecnej formie. 

„W związku z pojawiającymi się w przestrzeni publicznej nieprawdziwymi doniesieniami dotyczącymi rzekomego uruchomienia programu Mój Prąd 7.0, informujemy, że taki program nie zostanie uruchomiony w dotychczasowej formule. Nowa edycja wsparcia prosumentów nie będzie kontynuacją wcześniejszych naborów Mój Prąd na instalacje fotowoltaiczne” – podkreślono w komunikacie. 

W rzeczywistości przygotowywane obecnie rozwiązania dla prosumentów zakładają wprowadzenie nowych instrumentów wsparcia, które będą w większym stopniu koncentrowały się na magazynowaniu energii. Oznacza to, że wsparcie będzie w większym stopniu kierowane do inwestycji w magazyny energii elektrycznej oraz magazyny ciepła.

W praktyce zastąpi to dotychczasową ścieżkę programu Mój Prąd, która była przede wszystkim dedykowana instalacjom fotowoltaicznym. W rezultacie nie każdy potencjalny wnioskodawca, który wcześniej mógł ubiegać się o dotację, będzie korzystał z nowych form wsparcia. 

CZYTAJ TEŻ: „Sprawdzamy”. Prąd z odnawialnych źródeł gorszej jakości?

Jednocześnie przewiduje się, że dofinansowanie do instalacji fotowoltaicznych będzie możliwe jedynie w przypadku inwestycji już zrealizowanych – o ile będą one mieściły się w okresie kwalifikowalności określonym w programie.

Co istotne, odejście od modelu, w którym dotacja była powszechnie dostępna dla nowych instalacji PV – produkujących darmowy prąd elektryczny przy użyciu paneli fotowoltaicznych – na zasadach znanych z poprzednich naborów. Zmianie ulegną również zasady przyznawania dofinansowania na magazyny energii i ciepła. 

Liczne próby oszustw 

Ponadto pojawiające się nieprawdziwe informacje o programie Mój Prąd 7.0 są wykorzystywane przez osoby próbujące wyłudzić pieniądze. Fundusz podkreślił, aby zachować szczególną ostrożność wobec ofert, które: 

• proponują „pomoc w naborze do Mój Prąd 7.0”;

• pobierają opłaty za rzekomą rejestrację w programie;

• gwarantują otrzymanie dotacji;

• informują o „ostatnich wolnych miejscach”.

Takie działania mogą być próbą oszustwa. Oficjalne informacje dotyczące programu wsparcia publikowane są wyłącznie przez instytucje publiczne, w szczególności przez Ministerstwo Klimatu i Środowiska oraz NFOŚiGW. 

Mój Prąd w latach 2024-2027

Strategia na lata 2024-2027 finansowana jest w ramach projektu grantowego Program priorytetowy Mój Prąd, realizowanego w działaniu 2.2 Rozwój OZE”, w ramach priorytetu II „Wsparcie sektorów energetyka i środowisko”.

Współfinansowany jest z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Funduszu Europejskiego na Infrastrukturę, Klimat oraz Środowisko, którego celem jest wspieranie rozwoju energii odnawialnej zgodnie z unijną dyrektywą.

CZYTAJ RÓWNIEŻ: Zerowy wzrost gospodarczy. Rosję wykańczają wojna i sankcje

O wsparcie mogą ubiegać się prosumenci, którzy ponieśli wydatki na instalacje fotowoltaiczne po 1 stycznia 2021 roku. Jednym z podstawowych warunków uzyskania dofinansowania jest rozliczanie się w systemie wartościowym (net-billing) – nadwyżki energii oddane do sieci są sprzedawane, a nie magazynowane. 

Program skierowany jest dla osób rozliczających się z wyprodukowanej energii. W przypadku instalacji fotowoltaicznych zgłoszonych do przyłączenia do sieci elektroenergetycznej od 1 sierpnia 2024 r. konieczna jest jednoczesna inwestycja w magazyn energii elektrycznej bądź magazyn ciepła.

Moc takich instalacji może wynosić od 2 do 20 kW. Natomiast dla instalacji zgłoszonych do przyłączenia do sieci do 31 lipca 2024 roku obowiązuje wcześniejszy zakres mocy – od 2 do 10 kW.

CZYTAJ TAKŻE: Rosja tonie, ale powoli. „Rząd ma realnie około 50 mld dolarów rezerw”

Opozycja i prezydenckie weto do ustawy wdrażającej SAFE nie zatrzymają modernizacji polskiej armii – oświadczył w piątek w Sejmie szef MON Władysław Kosiniak-Kamysz. Podczas piątkowych głosowań doszło do ostrej debaty dotyczącej zapowiedzianego przez prezydenta weta wobec ustawy wdrażającej unijny mechanizm dozbrajania SAFE oraz przyjętej przez rząd uchwały w tej sprawie.

Na ekranach polskich kin zadebiutował wyczekiwany film "Król dopalaczy", inspirowany prawdziwymi wydarzeniami, które kilka lat temu wstrząsnęły Polską. To sensacyjna opowieść o zwykłym chłopaku, który z dnia na dzień buduje imperium legalnych narkotyków i – niczym "Wilk z Wall Street" – staje się milionerem. Piotr Kozłowski

Alaksandr Łukaszenka straszy Zachód i Ukrainę rosyjskimi rakietami rozmieszczonymi na Białorusi. Dyktator wprost wymienił europejskie stolice, które mogą stać się celem ataku, jeśli NATO uzna jego kraj za zagrożenie. Weronika Papiernik

– Pojechali „piecem”, czyli bardzo szybko! Była akcja-reakcja. Zaryzykowali, tak jak ich prosiłem. Michał miał jeden błąd, ale w drugim przejeździe powalczą o medal! – cieszył się na mecie trener polskiej kadry paraalpejskiej Michał Kłusak, cytowany na stronie internetowej Polskiego Komitetu Paralimpijskiego.

Trener wiedział, co mówi, bo w drugim przejeździe jak najbardziej Polacy pojechali po medal i wywalczyli brąz. Lepsi okazali się tylko Austriacy i Włosi, którzy odpowiednio wzięli złoto i srebro.

„Oni go wyrwali”

– Oni go nie zdobyli, oni go wyrwali – mówił po zawodach wzruszony trener Kłusak. – Oni wygrali ten brąz. Nieprawdopodobne emocje, po drodze już płakałem gdzieś w lesie. Coś nieprawdopodobnego. Zaskoczyli mnie, jak walczyli – podkreślił.

Czytaj także: Polacy kiedyś przywieźli 13 krążków z igrzysk paralimpijskich

Na poprzednich zimowych igrzyskach paralimpijskich w 2022 roku w Pekinie, żaden z polskich sportowców nie wywalczył medalu. Cztery lata wcześniej w koreańskim Pjongczangu jedynym medalem dla Biało-Czerwonych był brąz Igora Sikorskiego, także w narciarstwie alpejskim.

Po miesięcznym poślizgu akcjonariusze Grupy Azoty zgodzili się na podwyższenia kapitału zakładowego spółki poprzez emisję nowych akcji. Firma dzięki temu zyska pieniądze na konieczne inwestycje.

Prezydent Karol Nawrocki zawetował ustawę o unijnej pożyczce obronnej SAFE, a rząd zdecydował, że i tak sięgnie po te pieniądze, tylko na mocy innych przepisów. Jakie będą polityczne konsekwencje tego sporu? - Weto obniża poziom wzajemnego zaufania – powiedział WNP przewodniczący komisji obrony w Sejmie Andrzej Grzyb z PSL. Z kolei Bartosz Kownacki z PiS uważa, że prezydent dobrze odczytuje nastroje społeczne i opinie Polaków.

Pożar w dzielnicy Psie Pole wybuchł w piątek przed godziny 14. Palił się budynek magazynowy przy Wojewódzkim Szpitalu Specjalistycznym w rejonie ulic Kamieńskiego i Jutrosińskiej. W środku przypuszczalnie znajdowały się stare meble.

Jak przekazał dyżurny Wojewódzkiego Stanowiska Koordynacji Ratownictwa na miejscu działało już 13 zastępów straży pożarnej. Wystąpiło bardzo silne zadymienie. Na ten moment nie ma informacji o osobach poszkodowanych. Sytuacja została opanowana, strażacy przeczesują pogorzelisko.

Ze względu na oddalenie budynku od szpitala, ewakuacja pacjentów i personelu nie była konieczna. Placówka pracuje normalnie.

Czytaj również: Truła koleżankę z pracy chemikaliami. Zapadł wyrok w głośnej sprawie

Od wybuchu wojny Stanów Zjednoczonych i Izraela z Iranem, trwa eksodus z krajów Bliskiego Wschodu. Gwałtownie wzrósł popyt na prywatne loty czarterowe, a Ci co mogą sobie na nie pozwolić płacą astronomiczne sumy, żeby opuścić region - opisuje stacja CNN.

Mercedes-Benz Group prowadzi wstępne rozmowy na temat pogłębienia współpracy z chińskim Geely, w ramach działań mających na celu przyspieszenia rozwoju pojazdów w Chinach. To kolejny tego typu - po współpracy Volkswagena z Xpeng  - ruch niemieckich potentatów motoryzacyjnych na chińskim rynku.

W przestrzeni publicznej pojawiają się informacje na temat energetyki wiatrowej, które wpływają na decyzje inwestycyjne w gminach i hamują rozwój odnawialnych źródeł energii. To z kolei pogarsza sytuację finansową gmin, które stawiają na OZE. Aby przeciwdziałać fałszywym informacjom, gminy chcą edukować, organizować kampanie informacyjne i wspierać dialog z mieszkańcami i inwestorami.

– Dla mnie jest bulwersujące że NBP wykazuje straty rok po roku i nagle znajduje cudowną różdżką pieniądze. Jak słucham pana Glapińskiego to włos jeży się na głowie – mówił Waldemar Żurek. – To jest niepoważne, człowiek na takim stanowisku opowiada brednie – komentował.

Szef resortu sprawiedliwości wyraził przekonanie, że jeśli Adam Glapińki „ukrywał dochód NBP to powinna się temu przyjrzeć prokuratura”. 

– Jak zobaczę dokumenty, że ktoś wymyśla lewy dochód, albo wymyśla statystyki to się nadaje do prokuratora lub pod Trybunał Stanu – przekonywał minister. Podkreślił, że pieniądze NBP są pieniędzmi wszystkich Polaków. 

Zmiany w Trybunale Konstytucyjnym

Sejm wybrał w piątek sześcioro sędziów Trybunału Konstytucyjnego – wszyscy to osoby, których kandydatury zostały zgłoszone przez Prezydium Sejmu. Poparcia nie zyskali dwaj kandydaci zgłoszeni przez klub PiS.

Żurek pytany o możliwość obsadzenia miejsc w TK, wskazał, że „plan jest taki, że prezydent musi przyjąć przyrzeczenie od tych osób”. Na pytanie, co zostanie zrobione, jeśli prezydent odmówi, odparł: „Prezydent może próbować złamać konstytucję, ale my mamy plan B”. 

– Na każdą kłodę rzuconą pod nogi przez prezydenta i jego środowisko mam plan – dowodził. Nie wykluczył jednak, że „prezydentowi może zadrżeć ręka, bo to jest złamanie konstytucji wprost”.