Wchodzisz i wiesz

Parlament Europejski przegłosował w środę utrzymanie ochrony podróżnych linii lotniczych, w tym prawa do odszkodowania po trzech godzinach opóźnienia lotu. Rządy państw członkowskich Unii Europejskiej domagały się wprowadzenia bardziej surowych zasad.

Prezydent Karol Nawrocki potwierdził swoją obecność na czwartkowym spotkaniu w Davos dotyczącym powołania Rady Pokoju, ale do złożenia podpisu w sensie prawnym nie dojdzie – poinformował szef prezydenckiego Biura Polityki Międzynarodowej Marcin Przydacz.

Malejąca liczba uczniów i rosnące koszty utrzymania małych szkół zmuszają samorządy do trudnych decyzji. Rząd wychodzi naprzeciw tym wyzwaniom, proponując nowelizację Prawa oświatowego, która daje większą elastyczność w organizacji placówek i otwiera szkoły na potrzeby lokalnych społeczności. Projekt wywołuje jednak ostre spory polityczne i budzi mieszane reakcje samorządów. Katarzyna Kania

Senat w środę przyjął bez poprawek ustawę uznającą język śląski za język regionalny. Za przyjęciem głosowało 52 senatorów, przeciw było 32, nikt nie wstrzymał się od głosu. Teraz ustawa — będąca już dziewiątą próbą legislacyjną w tej sprawie — trafi do prezydenta.

Wcześniej tego samego dnia grupa senatorów złożyła wniosek o odrzucenie ustawy w całości. Senackie komisje odniosły się do niego negatywnie i zarekomendowały przyjęcie ustawy bez poprawek. W głosowaniu nad wnioskiem o odrzucenie 30 senatorów było „za”, 53 „przeciw”, a jeden wstrzymał się od głosu.

Drugi język regionalny w Polsce

Na mocy ustawy język śląski zostanie wpisany do ustawy o mniejszościach narodowych i etnicznych jako drugi — obok kaszubskiego — język regionalny w Polsce.

Oznacza to m.in. możliwość wprowadzenia do szkół dobrowolnych zajęć z języka śląskiego, ustawiania dwujęzycznych tablic z nazwami miejscowości tam, gdzie ponad 20 proc. mieszkańców deklaruje jego używanie, a także dofinansowanie działań na rzecz zachowania i rozwoju języka. Przewidziano również włączenie dwóch przedstawicieli osób posługujących się śląszczyzną do Komisji Wspólnej Rządu i Mniejszości Narodowych i Etnicznych.

Czytaj także: „Akt naprawy” czy „dzieło szaleństwa”? Burzliwa debata o sądach

„Legalni, ale obcy”. Głos Ślązaków w Senacie

Podczas senackiej debaty głos zabrał m.in. senator Piotr Masłowski, który nawiązał do piosenki Stinga „Englishman in New York”. Jak mówił, jej przekaz oddaje także doświadczenie Ślązaków.

— Jesteśmy legalni, ale jesteśmy obcy. Jesteśmy u siebie, a od lat traktowani jak ciało obce na ziemi, na której nasze rodziny mieszkają od pokoleń — podkreślał.

Masłowski przypomniał, że język śląski od 2007 roku posiada własny kod ISO i jest traktowany w międzynarodowych badaniach jako odrębny język. W 2009 roku rozpoczęto jego kodyfikację, a efektem był m.in. śląski alfabet — ślabikŏrz.

Język żywy, rozwijający się i nowoczesny

W kolejnych latach ukazał się „Słownik Górnośląskiej Godki” Bogdana Kallusa, powstał internetowy korpus śląskiej mowy obejmujący ponad 2 mln słów, a w 2016 roku Facebook wprowadził śląski interfejs językowy. W 2022 roku opracowano „Zasady pisowni języka śląskiego”, w 2023 powołano Radę Języka Śląskiego, a w 2024 roku język śląski pojawił się w Google Translatorze jako osobny język.

— Ten język jest żywy i tworzy nowe słowa. Mówimy „mobilok” na telefon komórkowy — to nasze słowo, nie kalka z niemieckiego — argumentował Masłowski.

Czytaj także: Karol Nawrocki w Radzie Pokoju? „Przekazaliśmy stanowisko KPRP”

Eksperci: śląski spełnia kryteria języka regionalnego

We wtorek ustawą zajmowały się połączone senackie komisje. Głos zabrała m.in. prof. Katarzyna Kłosińska, przewodnicząca Rady Języka Polskiego przy PAN. Odniosła się do opinii z 2011 roku, w której śląszczyznę uznano za dialekt języka polskiego.

Jak zaznaczyła, od tamtego czasu zasadniczo zmieniła się sytuacja socjolingwistyczna języka śląskiego. – Dziś jest on skodyfikowany, rozwija się literatura, a coraz więcej osób uznaje go za swój język ojczysty lub domowy — mówiła.

Podkreśliła również, że w momencie uznania kaszubszczyzny za język regionalny jej stopień rozwoju był mniejszy niż obecny dorobek języka śląskiego. Zapytana wprost, czy śląski powinien uzyskać status języka regionalnego, odpowiedziała twierdząco.

Dziewięć prób i jedno weto

Pierwszy projekt uznania języka śląskiego pojawił się w 2007 roku, jednak tego samego dnia skrócono kadencję parlamentu. Kolejne inicjatywy z lat 2010 i 2012 nie trafiły pod obrady plenarne. W 2014 roku odrzucono obywatelski projekt podpisany przez 140 tys. osób. Następne projekty w 2018 i 2020 roku również nie doczekały się rozpatrzenia.

W 2024 roku projekt poparły zarówno Sejm, jak i Senat, jednak został on zawetowany przez prezydenta Andrzeja Dudę. Obecna ustawa to druga próba w tej kadencji parlamentu.

Ilu Polaków mówi po śląsku?

Podczas Narodowego Spisu Powszechnego w 2021 roku narodowość śląską zadeklarowało 596 224 osób. Ponad 467 tys. respondentów potwierdziło używanie języka śląskiego w kontaktach domowych, a blisko 55 tys. — jako jedynego języka.

21.01.2026

Jak zaznaczono w komunikacie, celem misji jest zapewnienie, że „terroryści pozostaną w bezpiecznych ośrodkach zatrzymań”. Operacja rozpoczęła się w środę od przetransportowania przez amerykańskie siły 150 bojowników IS, przetrzymywanych w prowincji Hasaka w Syrii, do bezpiecznego miejsca w Iraku. Łącznie z Syrii do obiektów kontrolowanych przez Irak może być przetransferowanych 7 tys. bojowników.

„Ściśle współpracujemy z partnerami w regionie, w tym z rządem Iraku, i szczerze doceniamy ich rolę w zapewnieniu trwałego pokonania IS” - oświadczył dowódca CENTCOM adm. Brad Cooper. „Ułatwienie uporządkowanego i bezpiecznego transportu więźniów IS ma kluczowe znaczenie dlatego, by zapobiec ucieczce z więzienia, która stanowiłaby bezpośrednie zagrożenie dla Stanów Zjednoczonych i bezpieczeństwa regionalnego” – dodał.

Zobacz także: Atak terrorystów z Państwa Islamskiego. Nie żyją amerykańscy żołnierze

Amerykańskie operacje w Syrii

Dowództwo przekazało, że w 2025 r. USA wraz z siłami partnerskimi zatrzymały ponad 300 osób współpracujących z IS w Syrii i zabiły ponad 20 terrorystów.

Od ponad dwóch tygodni trwają walki pomiędzy syryjskimi siłami rządowymi a Kurdami na północy Syrii. Mimo zawartego zawieszenia broni wciąż dochodzi do starć.

Ucieczka

W poniedziałek pojawiły się informacje, że część bojowników Państwa Islamskiego uciekła z więzienia w mieście Asz-Szaddada, wykorzystując wycofanie się Kurdów i trwające walki. Od upadku IS Kurdowie przetrzymują bez wyroków w więzieniach około 9 tys. jego bojowników – przypomniała agencja AP.

Prezydent USA Donald Trump powiedział we wtorek gazecie „New York Post”, że poprzedniego dnia „powstrzymał” ucieczkę „europejskich terrorystów” z więzienia w Syrii.

– Europejscy terroryści byli w więzieniu. Mieli ucieczkę z więzienia. I we współpracy z rządem Syrii i nowym liderem Syrii złapali wszystkich więźniów. Wsadzili ich z powrotem do więzienia, a to byli najgorsi terroryści na świecie, wszyscy z Europy – przekazał.

Zobacz też: Terroryści otworzyli ogień do policji. Masowe aresztowania w Turcji

Dyskusje o tym, że współczesna szkoła nadmiernie skupia się na teorii kosztem praktyki, nie są tylko modnym hasłem nauczycieli czy rodziców. Coraz częściej pojawiają się konkretne inicjatywy i badania pokazujące, że uczenie się poprzez doświadczenie może znacznie zwiększyć zaangażowanie, zrozumienie i trwałość wiedzy. W świecie, w którym zmiany technologiczne i społeczne przyspieszają, umiejętność zastosowania wiedzy w praktyce staje się kluczowa dla przyszłych pokoleń uczniów. Katarzyna Kania

- Moje wsparcie dla prezydenta Trumpa jest niezachwiane, ale żebyśmy mogli podpisać pewne zobowiązania, musi to przejść procedurę konstytucyjną przez rząd i Sejm.To zostało przyjęte ze zrozumieniem - tak prezydent Karol Nawrocki opisał swoją rozmowę z Donaldem Trumpem na temat rady pokoju.

Trump napisał w serwisie Truth Social, że przeprowadził bardzo produktywne spotkanie z sekretarzem generalnym NATO Markiem Ruttem. Liderzy spotkali się podczas Światowego Forum Ekonomicznego w Davos.

Prezydent powiadomił, że opracowano ramy przyszłego porozumienia dotyczącego Grenlandii i całego regionu Arktyki.

„Jeśli to rozwiązanie zostanie wdrożone, będzie to korzystne dla Stanów Zjednoczonych Ameryki i wszystkich państw NATO” – przekazał Trump.

Zobacz także: Niespodzianka w Davos. Trump spotkał się z Nawrockim

Ludzie Trumpa od Grenlandii

Poinformował też, że za negocjacje w sprawie Grenlandii będą odpowiadać m.in. wiceprezydent J.D. Vance, sekretarz stanu USA Marco Rubio i specjalny wysłannik Steve Witkoff.

Trump zapowiedział nałożenie ceł w wysokości 10 proc. na osiem państw europejskich za ich postawę wobec jego roszczeń wobec Grenlandii. Cła miały w czerwcu wzrosnąć do 25 proc. i obowiązywać, dopóki USA nie zawrą umowy w sprawie zakupu wyspy. 

Zobacz też: Europa wbiła szpilkę Trumpowi. I to podczas wystąpienia w Davos

Prezydent Karol Nawrocki przekazał, że jego środowe spotkanie z prezydentem USA w Davos dotyczyło m.in. kwestii bezpieczeństwa, Rady Pokoju i potwierdzenia obecności amerykańskich żołnierzy w Polsce.

– Rozmawialiśmy także o sytuacji ekonomicznej, grupie G20. Spotkanie dotyczyło też naszych przyszłych planów – dodał Nawrocki.

Zobacz też: Rada Pokoju Trumpa. Prezydent Nawrocki otrzymał zaproszenie

Prezydent Polski podkreślił, że spotkanie dotyczyło też „w istocie sytuacji wokół Rady Pokoju”. – To chyba najważniejsza kwestia też najszerzej, obok Grenlandii, dyskutowana w samym Davos podczas wielu spotkań bilateralnych, panelowych, w których brałem udział – dodał.

 – Moje wsparcie dla prezydenta Trumpa jest niezachwiane i wsparcie prezydenta Trumpa dla Polski. Natomiast abyśmy mogli podpisać w pełni nie tylko pewne zobowiązanie intencjonalne, polityczne, indywidualne, nie chcę powiedzieć osobiste w imieniu narodu polskiego, to tego typu porozumienie międzynarodowe musi przejść całą procedurę konstytucyjną. I o tym rozmawialiśmy dziś z prezydentem Donaldem Trumpem i – to jeszcze raz powtórzę – zostało przyjęte z wielkim zrozumieniem – stwierdził Nawrocki.

Przedstawiciel amerykańskiej administracji przekazał w środę, że zaproszenie do Rady Pokoju przyjęło dotąd ponad 30 przywódców państw. Podpisanie dokumentu założycielskiego Rady Pokoju ma nastąpić w czwartek w szwajcarskim Davos. Wśród przywódców zaproszonych do Rady są prezydenci Rosji Władimir Putin i Białorusi Alaksandr Łukaszenka.

Stanowisko MSZ

MSZ przekazało we wtorek po południu Kancelarii Prezydenta odpowiedź na prośbę o opinię w sprawie zaproszenia prezydenta do Rady Pokoju – poinformował w środę rzecznik resortu dyplomacji Maciej Wewiór.

Dodał, że zgodnie z ustawą o umowach międzynarodowych podpisanie takiej umowy wymaga „zgody Rady Ministrów w formie uchwały”.

Rada Pokoju ma nadzorować proces pokojowy w Strefie Gazy i zarządzanie tym terytorium. Powołanie tego gremium zostało zapisane w przygotowanym przez Trumpa planie pokojowym, na który zgodził się zarówno Izrael, jak i palestyński Hamas.  

Zobacz także: Protesty podczas szczytu w Davos. Szwajcarzy palą amerykańskie flagi

 „Nasza relacja jest mocna”

Prezydent Nawrocki przypomniał, że Donald Trump zapewnił go w trakcie zeszłorocznej wizyty w Białym Domu, że Amerykanie nie wycofają swoich żołnierzy z Polski, a podczas środowego spotkania „te gwarancje bezpieczeństwa zostały potwierdzone”.

– To znaczy nie ma takich planów, aby wycofywać żołnierzy amerykańskich z Polski. Pan prezydent Donald Trump potwierdził: „Karol, prezydencie, to o czym rozmawialiśmy jest trwałe, stałe, a Stany Zjednoczone są sojusznikiem Polski”, więc to oczywiście cieszy – mówił Nawrocki.

Zobacz też: Karol Nawrocki w Radzie Pokoju? „Przekazaliśmy stanowisko KPRP”

Prezydent ocenił również, że relacja Polski ze Stanami Zjednoczonym, także za sprawą „osobistej relacji” pomiędzy Trumpem a nim, jest „lepsza niż innych krajów europejskich”.

– Wyczuwa się rzeczywiście to napięcie, dyskusje wokół Grenlandii, kolejne taryfy celne, natomiast szczęśliwie omija to dzisiaj Polskę. Nasza relacja jest mocna, stabilna – dodał prezydent.

Nie nałożę ceł, które miały wejść w życie 1 lutego - oświadczył prezydent USA Donald Trump. Chodzi o dodatkowe taryfy dla krajów europejskich. Powiadomił też, że opracowano ramy przyszłego porozumienia dotyczącego Grenlandii. Rynki zareagowały na decyzję prezydenta.

Nie nałożę ceł, które miały wejść w życie 1 lutego - oświadczył prezydent USA Donald Trump.

Spółka inwestycyjna Berkshire Hathaway, którą przez ponad sześć dekad kierował Warren Buffett, zamierza sprzedać wszystkie swoje udziały wyceniane na 325 mln dolarów w amerykańskim producencie żywności Kraft Heinz Co. Grupa jest właścicielem przetwórni warzyw w Pudliszkach.

Prace nad reformą Państwowej Inspekcji Pracy zostały wznowione - zapewniała szefowa resortu pracy Agnieszka Dziemianowicz-Bąk na antenie TVN24 w programie "Fakty po Faktach". Jak wyjaśniła, w nowym projekcie ważne jest "wzmocnienie wymiaru sprawiedliwości i sądów pracy".

Prace nad reformą Państwowej Inspekcji Pracy zostały wznowione - zapewniała szefowa resortu pracy Agnieszka Dziemianowicz-Bąk na antenie TVN24 w programie "Fakty po Faktach". Jak wyjaśniła, w nowym projekcie ważne jest "wzmocnienie wymiaru sprawiedliwości i sądów pracy".

Manchester City sensacyjnie przegrał w Lidze Mistrzów z Bode/Glimt 1:3. Erling Haaland ocenił występ swojej drużyny jako ośmieszający i zachęcił kolegów do zbiórki na zwrot kosztów podróży do norweskiego miasta 374 angielskim kibicom. Michał Ignasiewicz

Zużycie konstrukcji, stare instalacje, zła wentylacja - według ekspertów to główne problemy, z jakimi muszą się zmierzyć mieszkańcy bloków z wielkiej płyty. Eksperci ostrzegają, że czas najwyższy na systemową modernizację budynków z PRL-u.

Lucas Hernandez i jego żona Victoria Triay zostali oskarżeni przez kolumbijską rodzinę o nielegalne sprowadzenie ich do Francji i wyzysk, którego mieli się dopuszczać wobec nich na terenie swojej posiadłości w Paryżu. Michał Ignasiewicz

Już w czwartek Stały Komitet Rady Ministrów ma zająć się opublikowanym ledwie dwa dni wcześniej projektem ustawy, za pomocą którego mamy określić ramy prawne wydawania w Polsce unijnych środków na obronność z programu SAFE. Rząd się spieszy, bo ustawa powinna wejść w życie do marca, gdy podpiszemy umowę pożyczkową z UE.

Może nas czekać lawina kontroli, spory sądowe i znaczący wzrost obciążeń administracyjnych bez zapewnienia adekwatnego finansowania. Związek Powiatów Polskich punktuje luki, niejasności i ryzyka systemowe zawarte w projekcie ustawy regulującej usługi hotelarskie i najem krótkoterminowy.