Wchodzisz i wiesz

Od początku 2026 r. nowo powstałe TBS-y/SIM-y, spółdzielnie mieszkaniowe i spółki gminne, które nie mają jeszcze zdolności kredytowej i dodatkowego zabezpieczenia kredytu, wymaganego przez Prawo bankowe, mogą uzyskać takie zabezpieczenie w postaci gwarancji InvestEU Komisji Europejskiej. To otwiera im drogę do pozyskania kredytu preferencyjnego z Banku Gospodarstwa Krajowego (BGK) na społeczne budownictwo czynszowe.

Działania prezydenta Donalda Trumpa są zarzewiem konfliktów z sojusznikami, którzy poluzowują gospodarcze relacje z USA. Zyskują na tym Chiny, które zaczynają być uważane za "bardziej niezawodnego partnera" handlowego - pisze agencja Reuters.

Tragedia na warszawskim Targówku. Mężczyzna podejrzany o zabicie rodziców i dwóch psów zabarykadował się w domu. Na miejsce wysłano policyjnych kontrterrorystów i negocjatorów. Informację potwierdził w TVP Info podkom. Jacek Wiśniewski, p.o. rzecznika prasowego Komendanta Stołecznego Policji. Podejrzany został zatrzymany.

Morderstwo na warszawskim Targówku

W „Kontrapunkcie” redaktor Mikołaj Lizut rozmawiał z psycholożką i interwentką kryzysową Justyna Żukowska-Gołębiewska na temat okoliczności zdarzenia, przemocy i tego, jak można zapobiegać takim sytuacjom.

– Za to, że przemoc kończy się dramatem, odpowiada przede wszystkim brak reakcji. To nigdy nie jest jednostkowy incydent – powiedziała ekspertka.

Psycholożka uważa, że społeczeństwo i najbliższe otoczenie dostrzega przemoc, ale ignoruje informacje i sygnały, mogące świadczyć o agresji.

– Osoby, które doświadczają przemocy, nie mają dostępu do zasobów, które mogłyby im pozwolić zareagować na trudną sytuację i zakomunikować na zewnątrz, że dzieje się coś złego. Dlatego tak ważna jest rola świadka, który może zgłosić sprawę do odpowiednich służb – wyjaśniła Justyna Żukowska-Gołębiewska.

Specjalistka zaznaczyła, że „zostaliśmy wychowaniu w duchu niewtrącania się w nie swoje sprawy, a zgłaszanie było traktowane jako donosicielstwo”.

– Jeżeli my czujemy niepokój w takiej sytuacji, to znaczy, że mamy rację i należy to zgłosić do odpowiednich służb – dodała.

Czytaj także: Od wielu dni groził ojcu śmiercią. W końcu padły strzały

Radosław Sikorski i Elon Musk często toczą ze sobą "dyskusje" w mediach społecznościowych. Obaj panowie po raz kolejny wymienili "uprzejmości". Zaczął polski minister spraw zagranicznych. Miliarder szybko i dosadnie odpowiedział na wpis naszego dyplomaty. Michał Ignasiewicz

W samej tylko polskiej policji jest około 9 tysięcy wakatów. Nic zatem dziwnego, że służby rekrutują na potęgę. Kuszą nie tylko zarobkami, ale i benefitami.

Tysiące polskich dzieci z alergiami i nietolerancjami pokarmowymi codziennie spożywa posiłki nieprzystosowane do ich potrzeb. Żłobki, przedszkola i szkoły podstawowe nie zawsze zapewniają bezpieczne jedzenie. Sprawdź, dlaczego nowelizacja prawa oświatowego może zmienić tę sytuację i co rodzice oraz placówki mogą zrobić już dziś. Katarzyna Kania

Za ustawą głosowało 49 senatorów, 3 było przeciw, a 27 wstrzymało się od głosu. Teraz dokument trafi do podpisu prezydenta.

Cele wygaszania specustawy

Podczas debaty w Senacie wiceszef MSWiA Czesław Mroczek przypomniał, że specustawa powstała w odpowiedzi na masowy napływ uchodźców z Ukrainy. – Mając na uwadze proces adaptacji społecznej oraz aktywność zawodową uchodźców z Ukrainy, nie ma potrzeby przedłużania specjalnych rozwiązań – zaznaczył.

Dodał, że część sprawdzonych rozwiązań zostanie przeniesiona do ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony. – W sposób istotny ograniczamy w związku z tym też koszty funkcjonowania tego wsparcia. Szacujemy, że te koszty nie przekroczą w tym roku 4 mld zł. Natomiast w 2023 roku koszty tej pomocy, łącznie ze świadczeniem dla rolników, to było 14 mld 700 mln zł. 9 mld zł bez tych świadczeń wypłacanych dla rolników. Więc z 9 mld zł schodzimy na poniżej 4 mld zł – wyliczał.

Ustawa została uchwalona przez Sejm 23 stycznia.

Czytaj także: Zmasowane ataki Rosji. Zełenski: Potrzebujemy rakiet obrony powietrznej

Od specustawy do wspólnego systemu ochrony

Tzw. ustawa pomocowa obowiązująca od 2022 roku stworzyła uproszczony system prawny dla uchodźców z Ukrainy w zakresie pobytu, pracy, świadczeń i edukacji.

Nowa ustawa wygasza te rozwiązania i wprowadza wspólny system ochrony czasowej dla wszystkich cudzoziemców. Najważniejsze narzędzia specustawy zostaną jednak zachowane i przeniesione do nowego aktu.

Dokument przewiduje m.in. przedłużenie legalności pobytu osób uciekających przed wojną oraz obywateli Ukrainy, których dokumenty pobytowe były wydłużane w związku z konfliktem. Dzięki temu mogą oni złożyć wniosek o legalny pobyt do 4 marca 2027 roku.

Czytaj także: 800 plus dla Ukraińców. „Brak ustawy spowoduje gigantyczny chaos”

Nowe zasady identyfikacji i świadczeń

Do ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony zostaną przeniesione przepisy dotyczące PESEL UKR, który będzie sposobem potwierdzania legalnego pobytu. Papierowe zaświadczenie wydawane przez szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców zostanie zastąpione elektroniczną kartą DIIA, a identyfikacja będzie możliwa również przez aplikację mObywatel.

Przeniesione zostaną również przepisy związane z utratą lub wygaśnięciem statusu UKR. Warunki otrzymywania świadczeń na rzecz rodziny pozostaną w mocy do zakończenia okresu świadczeniowego.

Istotną nowością jest przepis, że niezłożenie wniosku o PESEL UKR w ciągu 30 dni od wjazdu skutkuje wygaśnięciem ochrony czasowej. Brak rejestracji będzie traktowany jako rezygnacja z ochrony.

Czytaj także: NFZ traci na opiece medycznej Ukraińców? MSWiA opublikowało dane

Ograniczenie świadczeń socjalnych i opieki zdrowotnej

Świadczenia socjalne zostaną ograniczone. Opieka zdrowotna przysługiwać będzie jedynie małoletnim, pracującym, ofiarom tortur i gwałtu oraz grupom szczególnie wrażliwym w ośrodkach zbiorowego zakwaterowania. Osoby niepracujące będą objęte opieką na zasadach takich samych jak inni cudzoziemcy przebywający w Polsce.

Pomoc w zakresie zakwaterowania i wyżywienia będzie ograniczona do grup najbardziej wrażliwych, dla których integracja w standardowych rozwiązaniach systemu polskiego byłaby kosztowna.

Przeniesione zostaną także przepisy dotyczące dostępu do opieki medycznej, przekazywania danych przez ZUS oraz prowadzenia postępowań przez ZUS dla osób objętych ochroną czasową.

Czytaj także: 800 plus dla ponad ćwierć miliona dzieci cudzoziemców. ZUS podał liczby

Przepisy przejściowe i edukacja

Ustawa wprowadza przepisy przejściowe, zapewniające płynne wygaszenie rozwiązań nadzwyczajnych. Obejmują m.in. rozliczenie Funduszu Pomocy, utrzymanie rozwiązań związanych z obligacjami BGK oraz wypłatę świadczeń na rzecz rodziny.

Do końca roku szkolnego zachowane zostanie finansowanie dodatkowych zadań edukacyjnych: transport, pomoc materialna, lekcje języka polskiego, oddziały przygotowawcze oraz dodatkowe godziny dla nauczycieli. Po tym terminie szkoły wrócą do standardowych zasad.

Ograniczenie prawa do wniosku o ochronę międzynarodową

Ustawa wydłuża okres, w którym cudzoziemiec może być czasowo pozbawiony prawa do złożenia wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej – z obecnych 60 dni do 120 dni.

Czytaj także: Premier o pożyczce dla Ukrainy. „Polska nie będzie dopłacała”

Wrocław chce wyburzyć, do rozbiórki składania się też Sosnowiec, Gdańsk będzie remontować, a Chorzów czeka na wyniki drugiej ekspertyzy, która ma ostatecznie wyjaśnić, na który z dwóch powyższych scenariuszy postawić. We wszystkich przypadkach sprawa dotyczy pamiętających późny PRL estakad drogowych. Ich stan jest dziś daleki od satysfakcjonującego, a właściciele, którymi często są lokalne samorządy, mają ból głowy z ich zabezpieczeniem. Zwłaszcza kiedy patrzą na koszty takich inwestycji.

Dziś to codzienność, kiedyś – marzenie. Sprawdź, czy wiesz, co w PRL uchodziło za prawdziwy luksus. Rzeczy, które dziś kupuje się bez zastanowienia, wtedy były trudno dostępne, drogie albo „załatwiane” latami. Dla jednych były symbolem statusu, dla innych obiektem westchnień i zazdrości sąsiadów. Ten quiz to podróż do czasów, gdy luksusu nie dało się go zamówić jednym kliknięciem. Marzena Sarniewicz

Senat bez poprawek przyjął nowelę o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa, która która wprowadza między innymi procedurę dostawcy wysokiego ryzyka. Teraz ustawa trafi na biurko prezydenta Karola Nawrockiego.

Były szef sopockiej Zatoki Sztuki Marcin Turczyński odpowiadał, jako jeden ze współoskarżonych, w procesie określanym przez media sprawą „łowcy nastolatek”.

W grudniu główny oskarżony Krystian W. ps. Krystek został prawomocnie skazany na 15 lat więzienia za m.in. za przestępstwa seksualne wobec nastoletnich dziewcząt. Wyrok wobec byłego szefa Zatoki Sztuki w Sopocie – 6 lat więzienia również został utrzymany.

Zobacz także: Chemiczna kastracja pedofili przed końcem wyroku. Nowe prawo wchodzi w życie

Były szef Zatoki Sztuki skazany

W niejawnym procesie Turczyński został skazany za przestępstwa seksualne, w tym wobec nieletnich. Mimo decyzji sądu o wykonaniu kary nie stawił się w zakładzie karnym.

Podkomisarz Anna Banaszewska-Jaszczyk z biura prasowego Komendy Wojewódzkiej Policji w Gdańsku potwierdziła, że policja otrzymała z sądu decyzję o wydaniu listu gończego.

Informację o poszukiwaniach zamieszczono na stronie internetowej policji. Turczyńskiego poszukuje Wydział Poszukiwań i Identyfikacji Osób Komendy Wojewódzkiej Policji w Gdańsku. Według opisu, mężczyzna ma szczupłą sylwetkę, około 176-180 wzrostu oraz 70-89 kg wagi.

Zobacz także: „Weź dopytaj”: Pedofilią w Polsce nikt się nie przejmuje

Sprawa „łowcy nastolatek”

W procesie „łowcy nastolatek” Prokuratura Okręgowa w Gdańsku oskarżyła Krystiana W. oraz cztery inne osoby m.in. o czyny o charakterze seksualnym.

Krystianowi W. zarzucono popełnienie 65 przestępstw (w tym 40 o charakterze seksualnym) na szkodę 35 pokrzywdzonych oraz na szkodę banku, Skarbu Państwa i towarzystw ubezpieczeniowych. Według aktu oskarżenia, W. dopuścił się gwałtów oraz współżycia z dziewczętami poniżej 15. roku życia.

Pokrzywdzone zostały co najmniej 33 kobiety, z czego większość nie była pełnoletnia, a pięć nie miało ukończonych nawet 15 lat.

Krystian W. na etapie śledztwa nie przyznawał się do popełnienia zarzuconych mu przestępstw. Sprawę łowcy nastolatek media opisywały od 2015 r. Po samobójstwie 14-letniej Anaid pojawiły się publikacje, które wskazywały, że dziewczyna została przed śmiercią zgwałcona.

Dziennikarskie śledztwo w sprawie śmierci nastolatki odkryło inne poszkodowane nastolatki i młode kobiety. Wówczas połączono też działalność „łowcy nastolatek” z sopocką Zatoką Sztuki, gdzie „Krystek” dorabiał.

Zobacz też: Komisja ds. Pedofilii alarmuje. Drastyczny wzrost przemocy wobec dzieci

– Jeżeli sprawca zagraża zakładnikowi, szturmujemy natychmiast wszelkimi możliwymi sposobami. Natomiast jeżeli wiemy, że on już nikomu nie zrobi krzywdy oprócz siebie, to celem jest jego zatrzymanie – powiedział w rozmowie z TVP Info Dariusz Loranty, były policjant i negocjator policyjny, komentując przebieg dramatycznej akcji policji na Targówku.

Wynik styczniowego sondażu CBOS nie są optymistyczne. Prawie połowa Polaków źle ocenia sytuację w kraju. 48 proc. badanych uważa, że zmierza ona w niewłaściwym kierunku. Przeciwnego zdania jest 30 proc. Natomiast 22 proc. respondentów nie ma zdania na ten temat. Michał Ignasiewicz

Rada nadzorcza PKP Cargo powołała do zarządu Zbigniewa Prusa i powierzyła mu funkcję prezesa od 2 lutego 2026 roku - przekazała w komunikacie spółka.

Za uchwaleniem ustawy głosowało 75 senatorów, pięciu było przeciw, nikt nie wstrzymał się od głosu.

Wdrożenie unijnej dyrektywy NIS 2 i Toolbox 5G

Nowelizacja ma na celu implementację do polskiego prawa unijnej dyrektywy NIS 2 dotyczącej cyberbezpieczeństwa oraz tzw. Toolboxu 5G, czyli unijnego dokumentu odnoszącego się do bezpieczeństwa sieci 5G.

Dyrektywa NIS 2 zastąpiła dotychczasowy podział na operatorów usług kluczowych i dostawców usług cyfrowych, wprowadzając kategorie „podmiotów kluczowych” oraz „podmiotów ważnych”.

Czytaj także: Krajowy system cyberbezpieczeństwa. Rząd zaostrza przepisy

Nowe sektory objęte regulacjami

NIS 2 rozszerza katalog sektorów objętych obowiązkami z zakresu cyberbezpieczeństwa.

Obok energii, transportu, zdrowia, bankowości, infrastruktury rynków finansowych, zaopatrzenia w wodę i infrastruktury cyfrowej, dyrektywa obejmuje także ścieki, zarządzanie ICT, przestrzeń kosmiczną, usługi pocztowe, produkcję i dystrybucję chemikaliów oraz produkcję i dystrybucję żywności.

Czytaj także: Polska toczy wojnę w cyberprzestrzeni. „W 99 proc. odpieramy ataki”

Dostawca wysokiego ryzyka i nowe kompetencje ministra

Przepisy przewidują rozszerzenie uprawnień ministra właściwego do spraw informatyzacji. Będzie on mógł wskazać dostawcę wysokiego ryzyka na podstawie kryteriów technicznych i nietechnicznych, po konsultacjach z prokuraturą, stroną społeczną oraz kolegium do spraw cyberbezpieczeństwa.

Decyzja ministra będzie mogła zostać zaskarżona do sądu administracyjnego.

Sprzęt dostawcy uznanego za wysokiego ryzyka będzie musiał zostać usunięty z systemów podmiotów kluczowych i ważnych w okresie od czterech do siedmiu lat.

Czytaj także: „Raport specjalny”: Seria tajemniczych pożarów to nie przypadek

Nowe obowiązki dla firm

Nowelizacja nakłada na podmioty kluczowe i ważne – m.in. z sektorów energii, zdrowia, bankowości, produkcji czy zaopatrzenia w wodę – szereg nowych obowiązków. Obejmują one m.in. wdrożenie systemu zarządzania bezpieczeństwem informacji, zapewnienie bezpieczeństwa łańcucha dostaw produktów, usług i procesów ICT oraz regularną ocenę ryzyka wystąpienia incydentów.

Zaległe wdrożenie unijnych przepisów

Obowiązująca dotąd ustawa o Krajowym Systemie Cyberbezpieczeństwa pochodzi z 2018 roku i nie zawierała przepisów implementujących dyrektywę NIS 2. Termin jej wdrożenia do krajowego porządku prawnego upłynął 18 października 2024 roku.

Wejście w życie



Ustawa ma wejść w życie po upływie miesiąca od dnia ogłoszenia.

Czytaj także: „Nie ma sygnałów o zagrożeniu polskich lotnisk”. Minister cyfryzacji uspokaja

„Za to, że przemoc kończy się dramatem, odpowiada przede wszystkim brak reakcji (...). Jeżeli czujemy i słyszymy, że dzieje się coś niepokojącego, to naszym obowiązkiem jest zgłoszenie tej sytuacji to odpowiednich służb” – powiedziała w Kontrapunkcie psycholożka, specjalistka ds. przeciwdziałania przemocy domowej i interwentka kryzysowa Justyna Żukowska-Gołębiewska.

W wielu szkołach uczniowie i nauczyciele wciąż nie mają pewności, gdzie kończą się prawa, a zaczynają obowiązki. MEN chce to zmienić – ale pyta o zdanie tych, których dotyczy to najbardziej. Kto ma głos? Katarzyna Kania

W Sądzie Okręgowym w Warszawie prokurator przedstawił akt oskarżenia w sprawie dotacji dla Fundacji Profeto, co otworzyło przewód sądowy w tej sprawie. Wcześniej obrońcy oskarżonych, m.in. ks. Michała Olszewskiego, złożyli wnioski o wyłączenie sędzi referent, wskazując na wątpliwości co do jej bezstronności, co jednak nie wstrzymuje postępowania.

Kolejna rozprawa w tej sprawie zaplanowana jest na 10 lutego.

„Ustawianie procesów sądowych”

W tym czasie PiS alarmuje o „ustawianiu procesów sądowych” w tej oraz w sprawie Marcina Romanowskiego. 

W środę we wpisie na platformie X Mariusz Błaszczak podkreślił, że PiS nie pozwoli na „ustawianie procesów sądowych” ani na „skandaliczne manipulacje przy przydziale sędziów i ławników” w sprawach dotyczących b. wiceszefa MS i posła PiS Marcina Romanowskiego oraz Fundacji Profeto.

Jego zdaniem w sprawie Romanowskiego „ręcznie wybierano wygodnego sędziego zamiast losowania”, natomiast w sprawie ks. Olszewskiego i byłych urzędniczek „podmieniono ławników poza prawem”.

W grudniu ub.r. Sąd Okręgowy w Warszawie uchylił Europejski Nakaz Aresztowania (ENA) wobec Marcina Romanowskiego wydany w ramach śledztwa dotyczącego działalności Funduszu Sprawiedliwości w czasach tej partii. 

Decyzja ta została podjęta przez sędziego Dariusza Łubowskiego, którego w styczniu br. sąd wyłączył ze sprawy po złożeniu przez prokuraturę ponownego wniosku o zastosowanie ENA i wniosku o odsunięcie sędziego. Sprawa ENA wobec Romanowskiego trafiła do sędzi Izabeli Ledzion.

W zeszłym tygodniu w Sądzie Okręgowym w Warszawie obrońcy oskarżonych ws. dotacji dla Fundacji Profeto, m.in. ks. Michała Olszewskiego i byłych urzędniczek Ministerstwa Sprawiedliwości, zakwestionowali prawidłowość obsady składu orzekającego ze względu na nowo wyznaczonych w styczniu br. ławników. Prowadząca rozprawę sędzia referent Justyna Koska-Janusz nie zgodziła się z tym wnioskiem i stwierdziła, że kwestia ławników została już rozstrzygnięta, ponieważ wyznaczonych w ubiegłym roku ławników zastąpiono ławnikami z listy rezerwowej.

Zdaniem Błaszczaka podjęte w obu sprawach działania „to jawne łamanie prawa i nadużycie władzy”. „Ustawy i przepisy w Polsce wymagają losowego przydziału sędziów i ławników do spraw, żeby zagwarantować bezstronność sądu. (...) Doszło do ustawiania wymiaru sprawiedliwości pod dyktando osób trzecich” – czytamy we wpisie na X.

Doświadczony menedżer związany z branżą kolejową zostanie prezesem PKP Cargo. Rada nadzorcza spółki powołała z dniem 2 lutego na to stanowisko Zbigniewa Prusa.

Budząca duże kontrowersje nowelizacja ustawy o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa (KSC) została przyjęta przez Senat bez żadnych poprawek. Senatorowie nie przejęli się nawet uwagami biura legislacyjnego, które proponowało szereg zmian.