Wchodzisz i wiesz

Polski język należy do tych, w którym ortografia sprawia trudność nawet tym, którzy dosyć dobrze ją znają. Tym razem pytamy Was o słowa, w których występuje zbitka dwóch najtrudniejszych chyba zasad polskiej ortografii. No to ch czy h a może rz a nie ż? Waszą wiedzę sprawdzi ten quiz. Marta Kawczyńska

To quiz bardzo sentymentalny. Stanie w kolejkach, kartki na cukier czy płaszcz, cudem zdobywane artykuły gospodarstwa domowego. taka była prl-owska rzeczywistość. Życie codzienne w tamtych czasach nie należało do łatwych, ale do dziś wspominane jest z sentymentem. Sprawdźcie, jak dobrze pamiętacie tamte czasy. Marta Kawczyńska

W tym quizie pytamy o różne dziedziny. Są w nim pytania o literaturę, geografię, kulturę oraz literaturę. Niektóre pytania padły w popularnych teleturniejach m.in. "Jeden z dziesięciu". Odpowiesz na wszystkie? Marta Kawczyńska

Doroty Wellman chyba nikomu nie trzeba przedstawiać. Od kilku dobrych lat razem z Marcinem Prokopem prowadzi program "Dzień dobry TVN". Prezenterka udziela niewielu wywiadów i rzadko mówi o sobie. Ostatnio zrobiła wyjątek i opowiedziała o chorobie, z którą się zmaga. "Traci się wzrok, traci się możliwość mówienia" - wyznała. Marta Kawczyńska

Władimir Semirunnij, po prostu Władek, bo nikt inaczej do niego nie mówi. Do Polski trafił w 2023 roku z Jekaterynburga – ponad 3000 kilometrów od Warszawy, daleko za Moskwą, daleko za Uralem. 

Kim jest Władimir Semirunnij?

Jego mama jest nauczycielką, tata informatykiem, dziadek pracował jako inżynier. Gdy wybuchła wojna, rodzina nie była podatna na propagandę. Wszyscy zdawali sobie sprawę, że „specjalna operacja wojskowa” to nic innego jak zbrodnicza napaść na mniejszego sąsiada.

Władek miał wtedy 19 lat. Uchodził za wielki talent, był medalistą mistrzostw świata juniorów, jednak marzeń o międzynarodowej karierze nie mógł spełnić w Rosji. Razem z rodziną zaczął szukać innej drogi. Mógł reprezentować Kazachstan, był w kontakcie z holenderskimi klubami, próbował zainteresować sobą Kanadyjczyków. Wybór padł na Polskę. Przypadkiem. I nie tylko. 

Paweł Abratkiewicz to niezwykle ważna postać w tej historii. Był czołowym polskim panczenistą, startował w igrzyskach w Albertville, Nagano i Salt Lake City. Później z sukcesami pracował jako trener. W Rosji szkolił łyżwiarki szybkie przez 11 lat. Do 2022 roku, kiedy też wiedział, że trzeba jak najszybciej wyjechać. 

– Jedna z moich byłych zawodniczek zadzwoniła i powiedziała, że Władek chce wyjechać z kraju. Że chciałby jeździć gdzie indziej. Powiedziałem, żeby dała mu mój numer i Wowa do mnie zadzwonił. Stwierdził, że jest gotowy zmienić swoje życie. Kojarzył, że pracuję teraz z polską kadrą i jednocześnie pamiętał mnie z Rosji – mówił w rozmowie z Weszło.

Formalności załatwił dyrektor sportowy federacji Konrad Niedźwiedzki, wcześniej również znakomity panczenista. 

Dlaczego Semirunnij reprezentuje Polskę?

Siemirunnij jako utalentowany sportowiec miał specjalną kartę, mógł swobodnie przemieszczać się po Rosji samolotami. Tak trafił do Kaliningradu. Ze sobą miał pismo od Polskiego Związku Łyżwiarstwa Szybkiego, który zaprosił go na treningi.

Z taką przepustką przekroczył granicę w 2023 roku. – Rosyjscy celnicy: „no dobrze, to czekamy na ciebie za rok”. Ja się tylko uśmiechnąłem, „czekajcie, czekajcie”. I już byłem w Polsce – wspominał w rozmowie z Weszło. 

Władek wylądował w Tomaszowie Mazowieckim, z którym przez lata związany był Abratkiewicz. A w zasadzie to w zajeździe Janosik położonym przy trasie S8. Tam spędził półtora roku.

Czas spędzał na treningach. Katorżniczych, monotonnych treningach. Kilkunastokilometrowy do hali w Tomaszowie Mazowieckim przeważnie pokonywał biegiem, a gdy dotarł już na miejsce, to na trenażerze potrafił jechać bez przerwy przez pięć godzin. 

Brakowało mu startów. Jako zawodnik zmieniający federację, musiał odbyć karencję. Do tego czekał na polskie obywatelstwo. 

Rekord Polski poprawiony o prawie minutę

Otrzymał je w sierpniu 2025 roku z rąk prezydenta Karola Nawrockiego. Dzięki temu mógł spełnić swoje marzenia o starcie na igrzyskach. 

– Nie mam słów, że wszystko skończyło się szybciej niż w dwa lata – mówił po ceremonii. 

Pół roku wcześniej dla Polski zdobył już brązowy medal na 5000 m i srebrny na 10 000 m w marcowych mistrzostwach świata. W obu przypadkach uzyskał wyniki lepsze od rekordów Polski. Na katorżniczym dystansie 10 kilometrów wyśrubował wynik o... 23 sekundy szybszy. Później na Pucharze Świata dorzucił kolejne kilkadziesiąt sekund. Efekt taki, że utrzymujący się przez lata rekord Pawła Zygmunta został poprawiony w ciągu kilku miesięcy o niemal minutę.

Teraz poprzeczka idzie w górę, bo Władek to jedna z naszych największych nadziei na olimpijski medal. 

„Jestem w najlepszej dyspozycji w życiu”

– Jestem w najlepszej dyspozycji w życiu. Czuję, że mogę dać bardzo dużo. Organizm pracuje tak jak trzeba. Głowa jest spokojna – powiedział w rozmowie z „Rzeczpospolitą”. 

Dodał też, że zdaje sobie sprawę, jak duża na nim ciąży presja.

– Zdjęcia, wywiady, zainteresowanie mediów – bardzo mi się to podoba. Nie będę udawał, że nie, ale staram się przeżywać to spokojnie, bardziej w swojej głowie albo w rozmowach z bliskimi znajomymi, którym ufam. Nie czytam wszystkiego, wyłączyłem Instagrama, staram się unikać wiadomości. Najważniejsze jest to, co zrobię na lodzie – uzupełnił.

Czy to wystarczy do podium? – Władek będzie jednym z pięciu kandydatów do medalu – stwierdził Abratkiewicz w rozmowie z TVP Sport. 

– Polska dała mi wiele. Co ja mogę zrobić? Mogę zaśpiewać polski hymn i zdobywać medale – zadeklarował Władek, który świetnie mówi w naszym języku.

Rywalizacja o medale rozpocznie się o godz. 16. Transmisja w TVP.

W stolicy Bawarii rozpoczyna się 62. Monachijska Konferencja Bezpieczeństwa, która potrwa do niedzieli. Wezmą w niej udział premier Donald Tusk i wicepremier, minister spraw zagranicznych Radosław Sikorski. Na najważniejszym na świecie spotkaniu ekspertów ds. polityki bezpieczeństwa organizatorzy spodziewają się ponad 60 szefów państw i rządów, więcej niż kiedykolwiek wcześniej.

Początek konferencji w Monachium

W obradach weźmie udział ok. 100 ministrów spraw zagranicznych i obrony. Na czele delegacji amerykańskiej będzie stał sekretarz stanu USA Marco Rubio. Ze Stanów Zjednoczonych przybędzie też ponad 50-osobowa delegacja Kongresu. Wśród gości znajdzie się szef chińskiej dyplomacji Wang Yi. Przemówienie inauguracyjne wygłosi kanclerz Niemiec Friedrich Merz.

Tematem przewodnim dyskusji będą zmiany w porządku światowym i kryzys w stosunkach transatlantyckich, a także konflikt z Iranem i wojna na Ukrainie. Wręczana corocznie na konferencji Nagroda im. Ewalda von Kleista zostanie przyznana w sobotę narodowi ukraińskiemu za „jego odwagę, poświęcenie oraz niezłomną determinację w obronie własnej wolności i wolności całej Europy”. Nagrodę odbierze prezydent Wołodymyr Zełenski; według organizatorów laudację wygłosi premier Donald Tusk.

Rusza karnawał w Rio

W piątek otwarcie słynnego na całym świecie karnawału w Rio de Janeiro. Burmistrz Eduardo Paes przekaże klucze do miasta Królowi Momo, symbolicznej postaci karnawału. Na głównych ulicach brazylijskiej metropolii oraz na sambodromie rozpoczną się główne parady karnawałowe, które potrwają do 22 lutego. W mieście bawić się będzie ok. 7 mln osób, w tym co najmniej 2 mln turystów. Burmistrz Rio de Janeiro poinformował, że władze miejskie w przygotowania do karnawału zainwestowały równowartość 16 mln euro, ale miasto może zyskać nawet 1 mld euro.

W tym roku w Rio odbędzie się ponad 450 darmowych imprez ulicznych, tzw. blocos; każda z nich będzie mieć własny charakter oraz styl muzyczny. Władze stanowe i miejskie przestrzegają mieszkańców i turystów przed ponad 30-stopniowymi upałami. Organizowane od drugiej połowy XIX w. parady karnawałowe w Rio de Janeiro do 1984 r. odbywały się tylko na ulicach miasta. Później główna zabawa z udziałem szkół samby przeniosła się na specjalnie wybudowany sambodrom. Podobne karnawałowe areny działają też w innych miastach Brazylii. Według szacunków ministerstwa turystyki łącznie w tegorocznych zabawach karnawałowych w Brazylii weźmie udział ok. 65 mln osób.

Władek jedzie po medal

W zimowych igrzyskach olimpijskich we Włoszech najważniejszy z perspektywy polskich kibiców będzie wyścig panczenistów na 10 000 m. Jednym z kandydatów do medali będzie Władimir Semirunnij. Urodzony w Jekaterynburgu 23-letni zawodnik od roku startuje w Biało-Czerwonych barwach, a od sierpnia jest obywatelem Polski.

Poza tym Polacy zaprezentują się w biegu sprinterskim na 10 km w biathlonie mężczyzn, narciarze pobiegną na 10 km techniką dowolną, a w programie dowolnym solistów wystąpi Władimir Samojłow. Łącznie odbędzie się siedem konkurencji finałowych.

W samorządach coraz częściej pojawia się problem dziedziczenia spadków obciążonych długami. Przepisy prawa cywilnego wydają się chronić gminy, powiaty i województwa, jednak w praktyce egzekucja długów bywa zagrożeniem dla budżetów publicznych, nierzadko przekraczając wartość odziedziczonego majątku. Rodzi to pytania o równowagę między ochroną mienia komunalnego a interesami wierzycieli.

Kolejne weta prezydenta

W czwartek prezydent Karol Nawrocki po raz kolejny zawetował ustawę o rynku kryptoaktywów. Nowe przepisy miały na celu wprowadzenie środków nadzorczych, które umożliwiałyby Komisji Nadzoru Finansowego (KNF) przeciwdziałanie nieprawidłowościom, np. poprzez wstrzymanie publicznej oferty kryptowalut.

Prezydent nie złożył także podpisu pod ustawą, która miała nadać językowi śląskiemu status języka regionalnego. Przeczytasz o tym TUTAJ.

Minister finansów o programie SAFE

O programie SAFE mówił w „Pytaniu dnia” minister finansów Andrzej Domański. Jego zdaniem „nie ma tańszego i bardziej efektywnego sposoby na sfinansowanie tego potężnego wysiłku wydatkowego, niż SAFE”. – Dzięki temu programowi jesteśmy w stanie oszczędzić dziesiątki miliardów zł. Nasze szacunki w MF mówią o oszczędności rzędu 36 miliardów zł do nawet 60 miliardów zł – mówił szef resortu finansów 

Zarzuty dla byłej mistrzyni

Do Sądu Rejonowego dla Warszawy-Śródmieścia wpłynął akt oskarżenia przeciwko Agnieszce R., byłej mistrzyni świata w boksie i kick-boxingu. To kolejny etap postępowania, o którym wcześniej informował program „Interwencja”. Grozi jej kara do ośmiu lat pozbawienia wolności.

Prokuratura zarzuca byłej zawodniczce, że pożyczała pieniądze od znajomych, a następnie nie oddawała ich i unikała kontaktu z wierzycielami. Za zarzucane czyny grozi jej kara do ośmiu lat pozbawienia wolności.

W Sejmie po raz pierwszy od dwóch dekad odbyła się debata o prawach par jednopłciowych. - Gdyby stwórca chciał, by dzieci rodziły się wbrew prawom natury, rozmnażalibyśmy się przez pączkowanie - twierdzili posłowie PiS i Konfederacji. Zawnioskowali o odrzucenie rządowego projektu.

To była prawdziwa uczta dla kibiców Atletico Madryt. Podopieczni Diego Simeone swoim fanom sprawili naprawdę tłusty czwartek. "Los Colchoneros" w pierwszym meczu półfinału Pucharu Hiszpanii pokonali na własnym stadionie Barcelonę 4:0. Drużynie Roberta Lewandowskiego i Wojciecha Szczęsnego w rewanżu będzie bardzo ciężko odrobić taką stratę. Michał Ignasiewicz

Pierwsza sesja treningowa w dużej mierze przebiegała pod dyktando warunków atmosferycznych. Wiatr w plecy sprawiał, że różnice w rekompensatach punktowych dochodziły nawet do kilkunastu punktów. W tych okolicznościach najlepiej z Polaków zaprezentował się Stoch. Mimo mniej sprzyjającej aury oddał solidną próbę, co dało mu dziewiątą lokatę.

Kamil Stoch czwarty w treningu

W drugim treningu jako pierwszy z Biało-Czerwonych na rozbiegu zameldował się Paweł Wąsek, który uzyskał 127,5 metra. Lepsze warunki trafiły się Stochowi – otrzymał 5,3 punktu rekompensaty za wiatr – i poszybował na 135,5 metra. Trzykrotny mistrz olimpijski przez dłuższy czas prowadził w klasyfikacji. Ostatecznie zakończył serię na czwartej pozycji.

Wyżej od niego znaleźli się jedynie Ren Nikaido, który skoczył 139 metrów, Philipp Raimund (135,5 m) oraz ponownie trzeci Ryoyu Kobayashi (130,5 m). Z udziału w drugiej serii zrezygnował Jan Hoerl, zwycięzca pierwszego treningu.

Na uwagę zasługuje także poprawa wyniku Kacpra Tomasiaka. Po skoku na 128 metrów uplasował się na 15. miejscu.

Czytaj też: W tym klubie ma zagrać Sochan. Są faworytami do mistrzostwa

Prezydent Karol Nawrocki i prawa strona sceny politycznej mają wątpliwości związane ze sprawą "wschodnich kontaktów towarzysko-biznesowych" marszałka Sejmu Włodzimierza Czarzastego. Mówiono o tym m.in. na posiedzeniu Rady Bezpieczeństwa Narodowego. "Nie oplujecie mnie, nie zabijecie mnie. Po prostu krok po kroku będę pokazywał waszą nieuczciwość, wasze zamiary" - mówił w telewizyjnym wywiadzie Włodzimierz Czarzasty. Beata Zatońska

Agnieszka R. to była mistrzyni świata w boksie i kickboxingu. Okazuje się, że już niebawem stanie przed sądem. Jest podejrzewana o oszustwa, postawiono jej 13 zarzutów. Chodzi o pożyczki, których nie oddawała. O jaką sumę dokładnie chodzi? Marta Kawczyńska

Wiceminister rodziny, pracy i polityki społecznej Małgorzata Baranowska poinformowała w Sejmie, że wkrótce pojawią się pierwsze oferty pracy w fabryce ElectroMobility Poland w Jaworznie. To ważna wiadomość dla pracowników tyskich zakładów Stellantisa, gdzie trwa program zwolnień grupowych.

Według śledczych oszuści sprzedawali fałszywe wejściówki oraz oferowali przepełnione, nieautoryzowane wycieczki z przewodnikiem. Ich celem mieli być głównie turyści z Chin. Proceder wyszedł na jaw po tym, jak władze muzeum zgłosiły policji wykryte „nieprawidłowości”. Podczas akcji funkcjonariusze zabezpieczyli trzy pojazdy, około 130 tys. euro w gotówce, niemal 200 tys. euro na rachunkach bankowych oraz kilka sejfów z dużymi sumami pieniędzy.

Reakcja muzeum: plan przeciw nadużyciom. Luwr pod presją problemów

Dyrekcja Luwru poinformowała, że wdrożyła już kompleksowy plan przeciwdziałania nadużyciom. Obejmuje on analizę ryzyk, działania prewencyjne i naprawcze oraz stały monitoring skuteczności wprowadzonych rozwiązań. Zatrzymania nastąpiły w trudnym momencie dla najsłynniejszego muzeum świata. Od kilku tygodni placówka zmaga się ze strajkami pracowników, które wymusiły częściowe zamykanie muzeum. Protesty wybuchły po publikacji rządowego raportu wskazującego na poważne luki w systemie bezpieczeństwa. Dodatkowo Luwr znalazł się w centrum krytyki po znacznym podniesieniu cen biletów dla turystów spoza Europy. Władze muzeum tłumaczą, że decyzja ma pomóc sfinansować szeroko zakrojone prace modernizacyjne i jest elementem ogólnokrajowej polityki zróżnicowanych cen w instytucjach kultury.

Czytaj też: UOKiK nakłada kary na influencerów. Rozenek-Majdan zapłaci najwięcej

Informacja o śmierci Dominiki Żukowskiej obiegła media w czwartek rano. Znana wokalistka i gitarzystka występowała w duecie z Andrzejem Koryckim. Bliscy artystki zamieścili w mediach społecznościowych informację o pogrzebie artystki. Kiedy i gdzie się odbędzie? Marta Kawczyńska

Prezydent Karol Nawrocki podpisał osiem ustaw, m.in. ustawę o zawodzie psychologa oraz samorządzie zawodowym psychologów, która wprowadza definicję świadczeń psychologicznych i określa zasady uzyskiwania prawa wykonywania zawodu. Na mocy jej przepisów ma powstać rejestr psychologów, który umożliwi sprawdzenie, czy osoba podająca się za psychologa, faktycznie nim jest.

Ponadto przewiduje utworzenie samorządu zawodowego psychologów, który ma podlegać nadzorowi ministra pacy oraz uchwalenie Kodeksu etyki zawodowej psychologów.

Zgodnie z ustawą psycholog będzie mógł prowadzić psychoterapię na zasadach określonych w odrębnych przepisach. Na etapie prac w parlamencie psychoterapia została usunięta z wykazu świadczeń psychologicznych, który przewiduje ustawa.

Ustawa ma uporządkować stan prawny, ponieważ ustawa o zawodzie psychologa z 2001 r. nie funkcjonuje. Nie wydano do niej rozporządzeń wykonawczych. Nigdy nie ukonstytuował się samorząd psychologów. 

Zobacz również: Prościej iść do ginekologa niż do psychologa. „Gacie łatwiej zdjąć”

Nowelizacja Kodeksu wyborczego

Prezydent podpisał także nowelizację Kodeksu wyborczego, która przewiduje możliwość zbierania podpisów poparcia dla kandydatów w wyborach powszechnych także w formie elektronicznej. Prezydent ocenił jednak, że nowela wymaga uzupełnienia.

– Obecna ustawa pozwala wykorzystać elektroniczny podpis tylko przy okazji wyborów prezydenckich i parlamentarnych. Oczekuję, że zbiórka podpisów w takiej postaci będzie możliwa także w inicjatywach referendalnych, w tym referendach lokalnych, a także w obywatelskich inicjatywach ustawodawczych – zaapelował.

Nowela zakłada m.in. utworzenie „Portalu zgłaszania kandydatów lub list kandydatów w wyborach powszechnych”. Za pośrednictwem portalu wyborcy będą mogli składać elektroniczne deklaracje poparcia, które będą uwierzytelnione m.in. podpisem zaufanym, podpisem osobistym czy kwalifikowanym podpisem elektronicznym. Co ważne, wejście w życie nowych przepisów nie oznacza rezygnacji z tradycyjnej formy zbierania podpisów.

Zobacz także: Kierowcy, podatki i prawo wyborcze. Sejm rozpoczyna posiedzenie

Alternatywne systemy kaucyjne

Nawrocki podpisał również ustawę, wydłużającą do końca 2028 r. możliwość funkcjonowania prywatnych, bezparagonowych systemów zbiórki butelek szklanych obok funkcjonującego już ogólnopolskiego systemu kaucyjnego.

Nowelizacja ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi przewiduje, że przedsiębiorcy, którzy utworzyli i prowadzili własne systemy zbiórki opakowań szklanych wielokrotnego użytku (butelek zwrotnych) przed wejściem w życie ustawy z 2023 r. wprowadzającej ogólnopolski system kaucyjny, mogą je nadal prowadzić na dotychczasowych zasadach do końca 2028 r. Zgodnie z obecnymi przepisami systemy te powinny być zlikwidowane do 31 grudnia 2025 r.

W praktyce producenci napojów będą mogli kontynuować własne systemy zbiórki, zamiast dołączyć do ogólnopolskiego systemu. Zamiar prowadzenia nadal własnego systemu przedsiębiorcy będą jednak musieli zgłosić ministrowi właściwemu ds. klimatu do końca marca 2026 r. O takie zmiany zabiegali m.in. producenci piwa, którzy od lat mają własne systemy zbiórki butelek oraz potrzebną do tego infrastrukturę logistyczną.

W ramach odrębnych od ogólnego systemów kaucyjnych, przy zwrocie butelek nie trzeba będzie okazywać dowodu zakupu. Nowe przepisy nie zwalniają producentów z już istniejących obowiązków dotyczących np. osiągania odpowiednich poziomów zbiórki. 

Zobacz też: Rusza system kaucyjny. Tylko połowa Polaków wie, jak będzie działał

- Zmieniono jeden detal. Nie usunięto zasadniczych błędów. Nie podpiszę złego prawa tylko dlatego, że zostało przegłosowane ponownie przez parlamentarną większość - w ten sposób Karol Nawrocki tłumaczył swoją decyzję o ponownym zawetowaniu ustawy o rynku kryptoaktywów. Miała ona dostosować polskie prawo do unijnego rozporządzenia i wzmocnić nadzór nad cyfrowymi aktywami.

- Zmieniono jeden detal. Nie usunięto zasadniczych błędów. Nie podpiszę złego prawa tylko dlatego, że zostało przegłosowane ponownie przez parlamentarną większość - w ten sposób Karol Nawrocki tłumaczył swoją decyzję o ponownym zawetowaniu ustawy o rynku kryptoaktywów. Miała ona dostosować polskie prawo do unijnego rozporządzenia i wzmocnić nadzór nad cyfrowymi aktywami.

Prezydent Karol Nawrocki w czwartek po raz drugi zawetował ustawę o rynku kryptoaktywów. Przepisy - jak przekonywał rząd - miały wprowadzić środki nadzorcze mające na celu przeciwdziałanie naruszeniom, np. umożliwiały Komisji Nadzoru Finansowego wstrzymanie oferty publicznej kryptowalut. Ponadto prezydent zawetował ustawę zakładającą nadanie mowie śląskiej statusu języka regionalnego.