Wchodzisz i wiesz

Alstom podpisał umowę na dostawę 26 dodatkowych pociągów piętrowych Coradia Max dla Badenia-Wirtembergia. Zostaną wyprodukowane w Chorzowie, w zakładzie koncernu, w którym powstaną także piętrusy zamówione przez PKP Intercity.

Premier Donald Tusk poinformował już, że Polska nie wyśle żołnierzy na Grenlandię. Nie dołączy tym samym do europejskich państw, które zapowiedziały militarne wsparcie wyspy. 

Grupy rozpoznawcze z Holandii, Niemiec i Francji

– Holandia skieruje jednego oficera marynarki wojennej na Grenlandię, by wziął udział w rekonesansie przed planowanymi ćwiczeniami wojskowymi w regionie Arktyki – zapowiedział z kolei holenderski minister obrony Ruben Brekelmans.

W rekonesansie uczestniczą również wojskowi z Niemiec, Wielkiej Brytanii, Francji, Norwegii i Szwecji. Celem ich obecności jest rozpoznanie sytuacji na miejscu i przygotowanie wariantów przyszłych ćwiczeń NATO, które mają zostać przeprowadzone pod dowództwem Danii. Holenderskie ministerstwo obrony podkreśliło, że nie jest to misja bojowa.

Zobacz także: Bez przełomu w Białym Domu. „Grenlandia nie chce być własnością USA”

Niemieckie Ministerstwo Obrony poinformowało, że w czwartek (15 stycznia) wysyła ​​na Grenlandię grupę rozpoznawczą składającą się z 13 osób.

Estonia gotowa, by pomóc militarnie Danii

Prezydent Emmanuel Macron zapowiedział zwiększenie zaangażowania Francji w międzynarodową misję rozpoznawczą na Grenlandii.

– Pierwsza grupa francuskich wojskowych jest już na miejscu i zostanie wzmocniona w najbliższych dniach środkami lądowymi, powietrznymi i morskimi – oświadczył francuski przywódca podczas wystąpienia w bazie lotniczej w Istres. 

Na razie nie wiadomo, jakie jednostki ani jaki sprzęt ma zostać wysłany na wyspę, ale obecnie znajduje się tam 15 Francuzów.

Szef estońskiego rządu Kristen Michal poinformował, że Dania zwróciła się do Estonii na razie z prośbą o udział w procesie planowania. 

Zobacz także: Kolejny kraj wysyła wojska na Grenlandię. Premier Tusk podjął decyzję

– Jeżeli zajdzie potrzeba naszego dalszego udziału i będziemy mogli wnieść dodatkowy wkład, to jesteśmy na to gotowi. W tej sprawie solidaryzujemy się w pełni z Danią – powiedział premier Estonii.

Arctic Sentry ma ochronić Grenlandię

Bezpieczeństwo w regionie arktycznym, w tym na Grenlandii, ma rosnące znaczenie strategiczne dla państw NATO. Na podstawie wyników rekonesansu zostanie doprecyzowany zakres i plan ćwiczeń. 

Zobacz także: Trump chce przekupić Grenlandczyków. Takie padają kwoty

W dalszej perspektywie możliwe jest szersze zaangażowanie Sojuszu Północnoatlantyckiego w Arktyce, m.in. w ramach inicjatywy Arctic Sentry, która mogłaby zostać utworzona na wzór misji Baltic Sentry (Bałtycka Straż), rozpoczętej rok temu w celu ochrony infrastruktury krytycznej na Morzu Bałtyckim.

Od 15 stycznia można składać wnioski o miejskie dopłaty do podłączenia do sieci kanalizacyjnej. Miasto pokryje do 80 proc. kosztów takiej inwestycji. Właściciele domów mogą dostać do 6 tys. zł, a wspólnoty mieszkaniowe - do 10 tys. zł.

Na spotkaniu prezydenta z szefem MON i koordynatorem służb specjalnych nie padła deklaracja, kiedy Karol Nawrocki podpisze wnioski o promocję na pierwszy stopień oficerski w ABW i SKW.

Sąd Rejonowy w Kwidzynie nie chce rozstrzygać sprawy o gwałt na dziecku, jakiego miał się dopuścić Zdzisław Antoni K., syn byłego europosła PiS i szefa TVP.

Do katastrofy doszło 4 listopada w Louisville, w stanie Kentucky. Samolot McDonnell Douglas MD-11F, należący do United Parcel Service (UPS), rozbił się krótko po starcie z międzynarodowego portu lotniczego Louisville. Miał lecieć do Honolulu na Hawajach. Zginęło 15 osób – trzyosobowa załoga oraz 12 osób na ziemi.

Jak wynika z opublikowanych filmów ze zdarzenia, jedno ze skrzydeł maszyny zapaliło się jeszcze podczas startu, po czym samolot uderzył w znajdujące się za lotniskiem budynki przemysłowe, powodując potężną eksplozję. Ustalono, że chwilę po starcie silnik numer 1 oderwał się od skrzydła, co spowodowało, że maszyna przechyliła się na lewą stronę i piloci nie mogli wyprostować lotu.

Śledczy wyjaśniają przyczyny katastrofy

Przyczyny tragedii wyjaśnia amerykańska Narodowa Rada Bezpieczeństwa Transportu (NTSB). Wciąż nie ogłosiła żadnych jednoznacznych wniosków dotyczących przyczyny tragedii i jest mało prawdopodobne, aby stało się to przed opublikowaniem raportu końcowego. W zaktualizowanym raporcie śledczy ujawnili, że ​​pęknięcia w mocowaniu silnika, który się oderwał wystąpiły już wcześniej w innych samolotach. Wówczas Boeing, współproducent odpowiedzialny za samolot, przekonywał, że problem „nie będzie miał wpływu na bezpieczeństwo lotu”.

Zdaniem NTSB pęknięcia w mechanizmie mocowania silnika spowodowane były oznakami „zmęczenia” – czyli powtarzających się naprężeń – w kluczowym łożysku, a także w mocowaniu, w którym ma ono być osadzone.

W dokumencie podkreślono, że Boeing wcześniej czterokrotnie wykrył awarie tej samej części, które wystąpiły w trzech różnych samolotach. W 2011 roku firma wysłała przewoźnikom „list serwisowy”, ostrzegając ich o swoich ustaleniach. BBC wskazała, że jest to dokument niewiążący prawnie, służący do powiadamiania operatorów o ważnych informacjach dotyczących bezpieczeństwa lub konserwacji.

W tym przypadku producent zalecił, aby potencjalnie wadliwa część była poddawana ogólnej kontroli wizualnej co pięć lat. Zwrócił również uwagę na zmiany w procedurze kontroli zawartej w instrukcji obsługi samolotu i zasugerował na możliwość zamontowania zmodyfikowanego zespołu łożysk, ale nie był to obowiązkowe.

Boeing krytykowany

Boeing był ostatnio wielokrotnie krytykowany, między innymi za wadliwe oprogramowanie w samolocie 737 Max, które przyczyniło się do dwóch wypadków w 2018 i 2019 roku – zginęło w nich łącznie 346 osób. Opisywano także fatalną kontrolę jakości po tym, jak w 2024 roku z nowego samolotu 737 Max odpadł panel drzwiowy.

W 2019 roku w rozmowie z BBC John Barnett, były pracownik Boeinga, sygnalizował, że koncern zmusza pracowników do lekceważenia usterek technicznych, aby nie zatrzymywać produkcji. W efekcie samoloty produkowane są z wadliwie działającymi częściami.

MD-11 to stosunkowo stara konstrukcja, pierwotnie produkowana przez McDonnell Douglas od 1988 roku. 2 września 1998 roku w katastrofie maszyny tego typu linii Swissair w pobliżu Nowej Szkocji w Kanadzie zginęło 215 pasażerów i 14 członków załogi.

Boeing przejął firmę McDonnell Douglas w 1997 roku. Ostatni samolot MD-11 zszedł z linii produkcyjnej w 2001 roku, ale Boeing nadal dostarcza części i zapewnia wsparcie serwisowe.

Czytaj także: Tajemnicza śmierć pracownika Boeinga. Alarmował o błędach koncernu

Podczas wizyty w bazie lotniczej w Istres-Le-Tube prezydent Francji zapowiedział zwiększenie wydatków na obronność w latach 2026-30 o 36 mld euro. Najwięcej będzie przeznaczonych na produkcję dronów, systemów wczesnego ostrzegania przed atakiem oraz na zwiększenie zapasów uzbrojenia.

Joanna Szczepkowska kolejny raz wbiła szpilę Karolowi Nawrockiemu. Tym razem prezydentowi dostało się przy okazji sprawy dramatycznej sytuacji protestujących w Iranie. O czym dokładnie napisała w swoim nowym poście w sieci? "Nie będzie Batyr pluł nam w twarz" - stwierdziła. Marta Kawczyńska

Informatyk ze Swarzędza stworzył darmową, ogólnopolską mapę, która w kilka sekund pokazuje najbliższe miejsca oddania odpadów - od PSZOK-ów po punkty w sklepach. Twórca serwisu rozwija bazę wspólnie z użytkownikami.

Aktualne prognozy wskazują, że inflacja przez cały 2026 rok powinna utrzymywać się w celu inflacyjnym NBP, a jej obniżenie w Polsce ma charakter trwały - ocenił w czwartek prezes Narodowego Banku Polskiego Adam Glapiński. Podkreślił jednocześnie, że dalsze decyzje Rady Polityki Pieniężnej, dotyczące stóp procentowych, będą uzależnione od napływających danych i prognoz.

Czy wiesz kto przyłączył Miśnię do Polski? Kiedy istniało Wielkie Księstwo Poznańskie? Sprawdź się w hipertrudnym quizie historycznym. 7 pkt to naprawdę świetny wynik! Marta Pawłowska

Europa to nie tylko stolice i flagi. W tym szybkim quizie z geografii sprawdzisz, ile naprawdę wiesz o naszym kontynencie - jego granicach, rekordach i mniej oczywistych faktach. 10/12 punktów zdobędą tylko prawdziwe geograficzne orły Marta Morświnek

W karnawale zajadamy się złocistymi faworkami. To nie tylko polski przysmak. Także Włosi pałaszują bardzo podobne ciastka. Jest ich we Włoszech wiele odmian. Nazywają się "chiacchiere", czyli "ploteczki". Jest wiele regionalnych odmian tych pyszności. Podajemy jeden z przepisów. Warto spróbować. Beata Zatońska

PGE, czyli największą grupą energetyczną w Polsce pokieruje doświadczony menadżer, który w przeszłości stał na czele Taurona i wprowadzał tę spółkę na giełdę. Dariusz Lubera wraca do „wielkiej energetyki” po ponad dekadzie przerwy. Jak mówią rozmówcy WNP, ten rozbrat niczemu nie przeszkadza, bo pewne rzeczy ma się we krwi.

Zimowa aura powoduje opóźnienia w odbiorze odpadów. Problemem są zasypane dojazdy i zamarzające frakcje w pojemnikach. Nawet jeśli odpady uda się odebrać, to trwa to znacznie dłużej niż zwykle i pracownicy nie są w stanie zrealizować planów.

W nagraniu na Facebooku Szijjarto uznał, że osoby czytające wywiad Sikorskiego mogą zobaczyć, jak przemawia „fanatyczny, prowojenny agent Sorosa”.

Soros wspierał Orbana

George Soros to amerykański miliarder, inwestor giełdowy i filantrop o żydowsko-węgierskich korzeniach. Jest założycielem Fundacji Otwartego Społeczeństwa (Open Society Foundations, OSF), która wspiera postępowe oraz liberalne projekty społeczne i polityczne na całym świecie, w tym wolne media i działania równościowe.

Warto zauważyć, że to Soros wydatnie pomógł w karierze Orbana. Młody Orban wraz ze swoją partią był jednym z wczesnych beneficjentów filantropijnej działalności Sorosa.

Miliarder wspierał organizację dużymi sumami, umożliwiał Orbanowi i jego współpracownikom wydawanie własnej gazety, finansował kursy językowe i koszty działania partyjnych biur. Wielu działaczy Fideszu załapało się na stypendia umożliwiające studia na Zachodzie. Orban pojechał do Oxfordu.

Kiedy po przełomie w 1989 roku nacjonaliści zaczęli szkalować Sorosa za jego wsparcie dla sił liberalnych na Węgrzech, Fidesz występował w jego obronie przed „podłymi atakami”. Orban i spółka z zaangażowaniem wspierali powstanie współfinansowanego przez Sorosa Uniwersytetu Środkowoeuropejskiego w Budapeszcie, który szybko stał się jedną z najbardziej renomowanych szkół wyższych na Węgrzech.

Wywiad Sikorskiego 

W opublikowanym wcześniej w czwartek wywiadzie dla 444 Sikorski ocenił, że rząd w Budapeszcie „pozycjonuje się w połowie drogi pomiędzy Sojuszem Północnoatlantyckim i Rosją”. „Chociaż przyjaźń obu narodów trwa tysiąc lat, problemem jest obecnie blokowanie przez Budapeszt środków unijnych, które miałyby trafić do Polski z Europejskiego Instrumentu na rzecz Pokoju” – stwierdził. „Uważamy też za niedopuszczalne, że Węgry łamią solidarność w UE i NATO” – dodał.

Większość rozmowy została poświęcona tematowi azylu, którego Węgry udzieliły byłemu ministrowi sprawiedliwości Zbigniewowi Ziobrze. Sikorski określił tę decyzję jako „niedopuszczalną”. Skomentował też zaplanowane na 12 kwietnia wybory parlamentarne na Węgrzech, mówiąc, że w przypadku ewentualnych manipulacji Komisja Europejska i państwa członkowskie mogłyby zająć wobec Budapesztu bardziej stanowcze stanowisko.

Zdaniem Szijjarto najważniejszą lekcją płynącą z wypowiedzi Sikorskiego jest to, że „zaczął on już tłumaczyć przyszłą porażkę wyborczą partii TISZA”, czyli najważniejszego ugrupowania opozycyjnego na Węgrzech.

Większość niezależnych sondaży przedwyborczych daje partii TISZA Petera Magyara przewagę nad rządzącym Fideszem premiera Viktora Orbana.

Już 3/10 będzie nie będzie wstydem. Przed Tobą quiz z wiedzy ogólnej, który nie bierze jeńców. Przygotowane pytania zmiotą Cię z planszy. Poziom trudności jest piekielny. Michał Ignasiewicz

Sąd Rejonowy w Kielcach zdecydował, że prokuratura ponownie zajmie się sprawą odpowiedzialności sądów, prokuratury, policji i pracowników socjalnych w Częstochowie i Olkuszu w sprawie przemocy w rodzinie zamęczonego na śmierć przez ojczyma 8-letniego Kamilka,

Zadłużenie mieszkań gminnych w Polsce sięga 4,5 mld zł. Prezydent Wałbrzycha Roman Szełemej złożył w Sejmie petycję, w której postuluje, aby w celu usprawnienia ściągalności należności czynszowych z lokali komunalnych dopuścić egzekucję z minimalnego wynagrodzenia do wysokości 25 proc. Postulat ten został uznany przez Ministerstwo Sprawiedliwości za zasadny.

W środę w Sejmie odbyła się konferencja „Wyzwania dla bezpieczeństwa Polski i Unii Europejskiej”, zorganizowana z inicjatywy posłanki Agnieszki Pomaskiej. Politycy, wojskowi i eksperci spotkali się, by porozmawiać o tym, jak Polska i Unia powinny reagować na coraz bardziej dynamiczne zmiany geopolityczne.

Bezpieczeństwo na pierwszym miejscu

Celem spotkania było nie tylko diagnozowanie zagrożeń, ale też wzmocnienie współpracy między parlamentem a środowiskami naukowymi. – Bezpieczeństwo jest dziś jednym z największych wyzwań dla Polski i całej Unii Europejskiej – podkreślała przewodnicząca sejmowej Komisji do Spraw Unii Europejskiej Agnieszka Pomaska, otwierając konferencję. Zwróciła uwagę, że Rosja i Białoruś stanowią realne, systemowe zagrożenie, a odpowiedzią muszą być długofalowe i przemyślane działania.

Nie tylko wojsko. Cyberataki, dezinformacja, sabotaż

Pomaska przypomniała, że zagrożenia ze wschodu to nie tylko wojsko i granice. To także cyberataki, dezinformacja, akty sabotażu i próby destabilizacji życia publicznego. – Potrzebujemy kompleksowej odpowiedzi – zarówno na poziomie krajowym, jak i unijnym – mówiła.

Szczególną uwagę zwróciła na kwestię suwerenności technologicznej Europy. – Bez własnych technologii Unia będzie podatna na presję z zewnątrz – podkreślała.

Czytaj także: Wiceprezydent Lublina zatrzymana przez CBA. Korupcja przy „strefie kibica”

Test, który Polska zdała

Jednym z gości konferencji był wiceminister obrony narodowej Cezary Tomczyk, który wrócił do wydarzeń z 9 września ubiegłego roku, gdy rosyjskie drony naruszyły polską przestrzeń powietrzną.

– To był test, który Polska zdała – mówił, przypominając, że wszystkie bezzałogowce zostały zestrzelone. Jak zaznaczył, to pokazuje, jak bardzo wzmocniła się polska armia od 1989 roku. – Jesteśmy dziś silnym państwem i musimy być podmiotem, a nie przedmiotem w grze wielkich mocarstw – dodał.

Eksperci, naukowcy i praktycy przy jednym stole

Do debaty zaproszono przedstawicieli rządu, parlamentarzystów oraz ekspertów akademickich – m.in. z Polskiej Akademii Nauk, Team Europe Direct, Uniwersytetu Warszawskiego oraz Akademii im. Jana z Paradyża w Gorzowie Wielkopolskim. Chodziło o to, by połączyć perspektywę polityczną, wojskową i naukową.

Panel I: Bezpieczna Polska w bezpiecznej Europie

Pierwszą część dyskusji poświęcono temu, jak wygląda dziś realne bezpieczeństwo Polski – zarówno militarne, jak i cybernetyczne. W panelu wzięli udział m.in. przewodniczący Komisji Obrony Narodowej Senatu gen. Mirosław Różański, pełnomocnik Rządu ds. Instrumentu na rzecz Zwiększenia Bezpieczeństwa Europy Magdalena Sobkowiak-Czarnecka oraz partner w ośrodku dialogu i innowacji THINKTANK Tomasz Klekowski.

– Polska jest bezpieczna, bo jest w NATO – przekonywał gen. Różański. Jednocześnie zaznaczył, że sojusze trzeba „wypełniać treścią”, czyli inwestycjami i realnymi zdolnościami obronnymi, także na poziomie europejskim.

Tomasz Klekowski zwrócił uwagę na uzależnienie Europy od zewnętrznych technologii, m.in. z Chin. – Ten obszar wymaga jasnych decyzji i dużych inwestycji – podkreślał.

Czytaj także: Posiedzenie aresztowe Zbigniewa Ziobry. Nowe informacje z sądu

Panel II: Czy Europa robi wystarczająco dużo?

Drugi panel dotyczył tego, czy obecne działania Unii Europejskiej rzeczywiście wzmacniają bezpieczeństwo kontynentu. W dyskusji wzięli udział m.in. dyrektor Departamentu Innowacji MON gen. bryg. Marcin Górka, dyrektor Centrum Europejskiego UW dr hab. Kamil Zajączkowski oraz przewodnicząca Warsaw Security Forum prof. Katarzyna Pisarska.

Gen. Górka wskazywał, że po rosyjskiej agresji na Ukrainę UE zaczęła realnie inwestować w zdolności obronne państw członkowskich. – To nowy proces, którego wszyscy się uczymy, ale Polska chce być w nim jednym z liderów – mówił.

Z kolei prof. Pisarska nie kryła sceptycyzmu. – Unia nie może działać tylko reaktywnie. Potrzebujemy strategii, która odpowie na nową rzeczywistość bezpieczeństwa – podkreślała.

Wspólna sprawa: bezpieczeństwo

Wydarzenie zorganizowano we współpracy z Centrum Europejskim Uniwersytetu Warszawskiego. Jak podkreślali organizatorzy, celem było nie tylko mówienie o zagrożeniach, ale przede wszystkim szukanie konkretnych rozwiązań i budowanie mostów między światem polityki, wojska i nauki.

Czytaj także: Pilne rozmowy w Pałacu Prezydenckim. „Spotkania będą cykliczne”