Wchodzisz i wiesz

Deklaracje premiera Donalda Tuska oraz ministra finansów i Andrzeja Domańskiego o tym, że na początku kolejnej dekady dogonimy gospodarczo Wielką Brytanię, nie są bezpodstawne. Podobnego zdania są eksperci MFW - czytamy w dzisiejszej "Rzeczpospolitej".

Wiceminister infrastruktury Stanisław Bukowiec podpisał w Brzesku aneks do Programu Inwestycji dla budowy nowej drogi krajowej nr 75 między Brzeskiem a Nowym Sączem. To ważny krok w kierunku realizacji kolejnych etapów tej szeroko zakrojonej inwestycji.

Już od przyszłego tygodnia wchodzą w życie istotne zmiany w Prawie o ruchu drogowym. Nowe regulacje pozwolą na zatrzymywanie prawa jazdy za przekroczenie prędkości o ponad 50 km/h również poza obszarem zabudowanym na drogach jednojezdniowych. Jednocześnie przepisy umożliwią kierowanie samochodem od 17. roku życia.

Ceny miedzi na londyńskiej giełdzie metali rosną kolejną sesję z rzędu. Według ekspertów notowania surowca zyskują na wartości, wykorzystując zamieszanie wokół amerykańskiej polityki handlowej i zmian taryf celnych wprowadzanych przez administrację Donalda Trumpa.

W czwartek i piątek, 26 i 27 lutego, na nocnym niebie będzie okazja zobaczyć ciekawe zbliżenie (koniunkcję) planety i Księżyca. Naturalny satelita Ziemi przejdzie na niebie w pobliżu jasnej planety Jowisz. Te ciała niebieskie zbliżą się na 4 stopnie kątowe. Obydwa możemy bez problemu zobaczyć gołym okiem.

Księżyc będzie w fazie około 10 dni od nowiu, z tarczą oświetloną w około 75 proc. Pełnia nastąpi 3 marca. W tym samym dniu nastąpi także całkowite zaćmienie naszego naturalnego satelity, niestety zjawisko nie będzie widoczne w Polsce. „Krwawy Księżyc” będzie można zaobserwować w rejonach Azji i obu Ameryk. 

Zarówno Księżyc, jak i Jowisz to interesujące obiekty do spojrzenia na nie także przez lornetkę lub teleskop. W przypadku Księżyca będziemy widzieli wtedy kratery i góry na powierzchni. Struktury te najlepiej widoczne są w pobliżu linii pomiędzy jasną a ciemną częścią księżycowej tarczy. Linia ta nazywana jest terminatorem.

Księżyce Jowisza na horyzoncie

Z kolei, jeśli spojrzymy na Jowisza, nawet przez względnie niewielki teleskop, to ujrzymy jego tarczę, a na niej pasy chmur w atmosferze. Obok tarczy planety dostrzeżemy też cztery „gwiazdki”. To jego największe księżyce, zwane galileuszowymi. Noszą nazwy: Io, Europa, Kallisto oraz Ganimedes. Od gwiazd odróżnimy je dzięki temu, że będą widoczne prawie w jednej linii.

Co więcej, jeśli na galileuszowe księżyce Jowisza spojrzymy w różnych dniach, to zauważymy, że ich położenie względem tarczy planety zmienia się. Czasami też któryś z księżyców schowa się za Jowiszem albo będzie przechodził na tle jego tarczy.

Wenus, Saturn i Merkury w „paradzie planet”

Dodatkową atrakcją na niebie może być zgrupowanie trzech planet widocznych nisko nad horyzontem tuż po zachodzie Słońca. Chodzi o Wenus (najjaśniejsza z nich), Saturna i Merkurego po zachodniej stronie nieba. Tę potrójną koniunkcję możemy obserwować na przełomie lutego i marca. Towarzyszy im dodatkowo Neptun (tuż obok Saturna), ale aby go dostrzec, potrzebny jest teleskop.

Koniunkcje planet i Księżyca, zaćmienia, aktywność rojów meteorów, a także wiele innych rodzajów zjawisk astronomicznych można sprawdzić w darmowym „Almanachu astronomicznym na rok 2026” wydanym przez Polskie Towarzystwo Astronomiczne.

Można też użyć programów komputerowych (na przykład darmowe Stellarium) lub aplikacji mobilnych przeznaczonych do generowania wyglądu nieba w dowolnym momencie czasu i z dowolnego miejsca na Ziemi. Seanse pokazujące, co ciekawego widać na niebie w danym miesiącu, prezentowane są także w planetariach stacjonarnych i mobilnych.

Czytaj także: Wyścig o broń kosmiczną. Chiński sterownik ma sposób na Starlinki

ETA to cyfrowe zezwolenie na podróż do Wielkiej Brytanii. Od 25 lutego większość osób, które do tej pory mogły podróżować do Wielkiej Brytanii bez wizy, będzie potrzebowała ETA. Nowe zasady dotyczą obywateli 85 różnych krajów.

Po zatwierdzeniu wniosek ETA pozwoli na pobyt w Wielkiej Brytanii do sześciu miesięcy. Będzie ważny przez dwa lata lub do upływu terminu ważności paszportu i umożliwi wielokrotne podróże do Wielkiej Brytanii.

Wizyta może mieć charakter turystyczny, biznesowy lub krótkoterminowy.

ETA. Kto musi ją mieć do przekroczenia granic Wielkiej Brytanii?

ETA może być również potrzebna osobom przekraczającym granicę i podróżującym przez Wielką Brytanię, jednak osoby przesiadające się na lotniskach w Wielkiej Brytanii i niepodlegające kontroli granicznej nie będą potrzebowały ETA.

Dłuższe podróże, wyjazdy służbowe lub dłuższe studia będą wymagały wizy. Osoby, które zazwyczaj potrzebują wizy, aby wjechać do Wielkiej Brytanii, nadal będą jej potrzebować. Nie będą musiały również ubiegać się o ETA.

Obywatele Wielkiej Brytanii i Irlandii nie potrzebują ETA ani wizy, aby odwiedzić Wielką Brytanię. Istnieje kilka innych wyjątków, takich jak osoby posiadające status osoby osiedlonej lub dzieci podróżujące z Francji na wycieczkę szkolną.

Czytaj także: Peter Mandelson aresztowany. Były ambasador w aktach Epsteina

ETA także dla osób z podwójnym obywatelstwem?

Program został uruchomiony w październiku 2023 roku, ale rząd twierdzi, że „nie był ściśle egzekwowany, by dać odwiedzającym wystarczająco dużo czasu na przystosowanie się do nowych wymogów”.

W listopadzie rząd ogłosił, że ETA będzie obowiązkowe od 25 lutego. Rząd twierdzi, że ETA usprawnią system imigracyjny, przyspieszą jego działanie i zwiększą bezpieczeństwo.

Osoby posiadające podwójne obywatelstwo – czyli obywatelstwo Wielkiej Brytanii i innych krajów – nie mogą uzyskać ETA. Aby wjechać do kraju, będą musiały okazać brytyjski paszport lub nową cyfrową wersję certyfikatu uprawniającego do wjazdu, którą należy dołączyć do paszportu drugiego obywatelstwa.

Bez jednego z nich może im zostać odmówione prawo powrotu do Wielkiej Brytanii.

Ani brytyjskie paszporty, ani certyfikaty uprawniające do obywatelstwa nie są wydawane automatycznie osobom, które uzyskały obywatelstwo, co oznacza, że ​​niektórzy posiadacze podwójnego obywatelstwa nigdy się o nie nie ubiegali, nawet jeśli mieszkali w Wielkiej Brytanii od dziesięcioleci.

Czytaj także: Brytyjczycy mają problem. Skompromitowany książę wciąż może być królem

Koreański koncern motoryzacyjny Hyundai Motor Group planuje budowę fabryki robotów, data center i ośrodka zajmującego się powszechnym wykorzystaniem wodoru. Planuje do 2030 r. zainwestować w Korei Południowej ponad 87 mld dolarów.

Według szefa śląsko-dąbrowskiej Solidarności Dominika Kolorza rozmowy 24 lutego przyniosły wartościową rzecz. - Chodzi o Gliwicki Zakład Usług Górniczych. Chyba wszyscy górnicy pracujący w tym zakładzie znajdą miejsce pracy w innych spółkach zależnych Południowego Koncernu Węglowego czy też Jastrzębskiej Spółki Węglowej. I to jest, myślę, dobra informacja - podkreślił.

– Zależy nam, aby nasza pediatria była wizytówką w regionie częstochowskim. Dlatego po przeprowadzeniu modernizacji pomieszczeń w pawilonie przy ul. Bialskiej, skonsolidowany oddział pediatryczny wróci w całości do siedziby szpitala na ul. Bialską – mówi Angelika Kawecka, rzecznik prasowy Wojewódzkiego Szpitala Specjalistycznego w Częstochowie.

Placówka zapewnia, że mali pacjenci z Częstochowy i regionu nadal mogą korzystać z pomocy pediatry na Szpitalnym Oddziale Ratunkowym przy ul. Bialskiej. W przypadku konieczności hospitalizacji szpital zabezpieczy transport medyczny do oddziału przy ul. PCK 7. Pacjenci planowi od 1 marca powinni zgłaszać się bezpośrednio do właściwej lokalizacji.

Źródło: Wojewódzki Szpital Specjalistyczny w Częstochowie

Posiedzenie obejmuje także debatę nad wsparciem dla Ukrainy i sprawozdanie z działalności Trybunału Konstytucyjnego.

Reforma Państwowej Inspekcji Pracy – pierwsze czytanie

Według wstępnego harmonogramu obrad, w środę wieczorem odbędzie się pierwsze czytanie rządowego projektu nowelizacji ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy (PIP).

Projekt przygotowany przez ministerstwo pracy przewiduje nadanie inspektorom uprawnienia do przekształcania pozornych umów cywilnoprawnych i B2B w umowy o pracę. Od decyzji inspektora będzie można odwołać się do sądu pracy w ciągu 30 dni. Nadanie PIP takiej kompetencji jest jednym z tzw. kamieni milowych Krajowego Planu Odbudowy – od jego realizacji zależy wypłata środków z tego programu. Polska musi wdrożyć odpowiednią unijną dyrektywę do 30 czerwca br.

Pierwsza wersja projektu nie uzyskała akceptacji premiera Donalda Tuska. Jak tłumaczył w połowie stycznia, „przesadna władza dla urzędników wprowadzana reformą byłaby destrukcyjna dla firm i oznaczałaby utratę pracy przez wielu ludzi”.

Nowa wersja projektu utrzymuje uprawnienia PIP do przekształcania umów, ale doprecyzowano procedurę odwoławczą: od decyzji inspektora można najpierw odwołać się do okręgowego inspektora pracy, a następnie do powszechnego sądu pracy. Do czasu prawomocnego orzeczenia decyzja inspektora jest wstrzymana, co eliminuje rygor natychmiastowej wykonalności przewidziany w pierwotnej propozycji. Drugie czytanie zaplanowano na czwartek wieczorem.

Czytaj także: Rząd wraca do reformy Państwowej Inspekcji Pracy. „Już teraz może zmienić umowę”

Exposé ministra spraw zagranicznych

Czwartkowe obrady zdominują kwestie polskiej polityki zagranicznej w 2026 roku. Minister spraw zagranicznych Radosław Sikorski przedstawi swoje coroczne exposé, czyli informację o priorytetach MSZ. Prezentacja, wraz z debatą, ma potrwać od godz. 9.00 do 17.30, czyli łącznie 8,5 godziny.

Exposé pierwotnie miało odbyć się 11 lutego, ale zostało przełożone z powodu posiedzenia Rady Bezpieczeństwa Narodowego zwołanego przez prezydenta Karola Nawrockiego. Sikorski wcześniej zapowiedział, że przedstawi cele polskiej polityki zagranicznej na bieżący rok oraz główne priorytety resortu, takie jak:

• „Wpływowa Polska w silnej UE",

• „Polska bezpieczna",

• „Polityka zagraniczna w służbie rozwoju gospodarczego Polski",

• „Polska aktywna globalnie i solidarna",

• „Profesjonalna służba zagraniczna warunkiem realizacji priorytetów państwa".

Czytaj także: „Niemcy i Francja są za słabe”. Sikorski o nowej roli Polski

 

Wniosek PiS o odwołanie ministra rolnictwa

Po debacie nad expose Sejm rozpatrzy wniosek PiS o odwołanie Stefana Krajewskiego z funkcji ministra rolnictwa. Szef klubu PiS Mariusz Błaszczak uzasadnił to „nieskutecznością Krajewskiego w sprawie zatrzymania umowy UE-Mercosur".

Jak napisał na platformie X: „Zamiast stanowczo bronić interesów polskiej wsi, minister Krajewski wykazuje się arogancją i lekceważeniem głosu rolników. Polska wieś potrzebuje obrony, a nie bierności”.

W odpowiedzi wicepremier, szef MON i prezes PSL Władysław Kosiniak-Kamysz ocenił na X: „Wniosek PiS ws. Stefana Krajewskiego to nic innego jak polityczne ujadanie, które nie ma nic wspólnego z rzeczywistością".

Czytaj także: Cła ochronne w umowie UE-Mercosur. Mają chronić producentów

Ustawa SAFE i finansowanie obronności

W piątek Sejm przeprowadzi głosowania nad poprawkami Senatu do ustawy wdrażającej program SAFE, w ramach którego Polska ma otrzymać 43,7 mld euro pożyczek na zakupy zbrojeniowe. Poprawki, przygotowane przez resort obrony, przewidują m.in. wyłączenie finansowania z budżetu MON oraz obowiązek kontroli antykorupcyjnej i kontrwywiadowczej przy wykorzystaniu środków.

Senat odrzucił poprawki zgłoszone przez PiS, które dotyczyły m.in. wprowadzenia preambuły zakazującej mechanizmu warunkowości wobec pożyczek. Opozycja postulowała natomiast zapisanie w ustawie, że co najmniej 89 proc. środków FIZB posłuży do finansowania polskiego przemysłu obronnego.

Szef KPRP Zbigniew Bogucki ocenił, że nie wszystkie senackie poprawki zostały uwzględnione, mimo wcześniejszych ustaleń między Kancelarią Prezydenta, BBN i rządem. Dodał, że ostateczna decyzja co do ustawy będzie należała do prezydenta Nawrockiego.

Czytaj także: UE wobec zagrożeń. Rośnie poparcie dla wydatków na obronność

Solidarność z Ukrainą i wsparcie ofiar wojny

Posłowie w piątek mają również głosować nad projektem uchwały wyrażającym solidarność z Ukrainą oraz wsparciem dla osób dotkniętych skutkami rosyjskiej agresji w czwartą rocznicę jej rozpoczęcia.

Sprawozdanie z działalności Trybunału Konstytucyjnego

Na zakończenie posiedzenia posłowie wysłuchają informacji o istotnych problemach wynikających z działalności i orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego w 2024 roku.

Czytaj także: Procedura wyboru sędziów TK zaskarżona przez posłów PiS

Projekty ustaw w innych obszarach

Podczas posiedzenia Sejm zajmie się także szeregiem innych projektów rządowych. Wśród nich znajdują się:

Ustawa o zarządzaniu danymi – wdrażająca unijny Akt o zarządzaniu danymi (DGA), umożliwiająca ponowne wykorzystanie zanonimizowanych danych przez uniwersytety, instytuty naukowe i administrację publiczną.

Nowelizacja Prawa energetycznego – wprowadzenie pakietu antyblackoutowego, zwiększenie odporności systemu elektroenergetycznego na awarie i cyberataki, uproszczenie procedur przyłączania do sieci oraz ochrona odbiorców.

Regulacje ws. Wojewódzkich Zespołów Koordynacji – w ramach kamieni milowych KPO.

Nowelizacja ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury – umożliwienie zdawania egzaminów sędziowskiego i prokuratorskiego w dodatkowym terminie.

Zmiany w Kodeksie postępowania karnego – zwalczanie przekupstwa zagranicznych funkcjonariuszy publicznych w międzynarodowych transakcjach handlowych; sprawy będą rozpatrywane przez sądy okręgowe, a nie rejonowe.

Czytaj także: Ceny energii w Europie. Duże różnice między państwami UE

Kluczowa poprawka Senatu: spłata poza budżetem MON

Najważniejsza z senackich poprawek dotyczy sposobu spłaty pożyczki zaciąganej w ramach programu SAFE. Zgodnie z propozycją środki na obsługę długu nie miałyby pochodzić bezpośrednio z budżetu Ministerstwo Obrony Narodowej, lecz z rezerwy celowej ustanowionej w budżecie państwa.

Ma to zabezpieczyć bieżące wydatki obronne przed nadmiernym obciążeniem i zapewnić większą stabilność finansowania wojska w kolejnych latach.

Kontrola antykorupcyjna i kontrwywiadowcza wydatków

Inna poprawka przyjęta przez Senat zakłada objęcie wydatkowania środków z programu SAFE dodatkowymi mechanizmami nadzoru. Wykorzystanie pieniędzy z pożyczki miałoby podlegać zarówno kontroli antykorupcyjnej, jak i kontrwywiadowczej.

Zwolennicy tego rozwiązania podkreślają, że przy tak dużej skali inwestycji konieczne jest wzmocnienie przejrzystości oraz bezpieczeństwa procedur zakupowych.

Czytaj także: Weto dla programu SAFE? W sondażu dla „19.30” jedna opcja dominuje

 

Koalicja Obywatelska: SAFE jako trzecie źródło finansowania obronności

Według Joanny Kluzik-Rostkowskiej z Koalicji Obywatelskiej Prawo i Sprawiedliwość chciałoby wydawać środki z funduszu SAFE przede wszystkim w Stany Zjednoczone. Posłanka zwraca uwagę, że finansowanie obronności już dziś opiera się na kilku filarach. Rocznie ponad 100 miliardów złotych przeznacza na ten cel budżet MON, dodatkowe środki pochodzą także z Funduszu Wsparcia Sił Zbrojnych.

Program SAFE miałby stać się trzecim, uzupełniającym źródłem finansowania.

– Jak podliczyliśmy koszty pożyczek, czy obsługi tych dwóch pierwszych worków, no to obsługa tych dwóch pierwszych worków jest kosztowniejsza niż ten SAFE. W związku z tym SAFE jest kolejnym, instrumentem. My tych sprzętów, tego uzbrojenia po prostu potrzebujemy i możemy mieć dostęp do tych pieniędzy po to, żeby dzisiaj móc część tych pieniędzy wydać na to, co jest nam naprawdę potrzebne, a zaczniemy spłacać tę pożyczkę za 10 lat, co też ma znaczenie – powiedziała Joanna Kluzik-Rostkowskaj.

Czytaj także: Rząd o SAFE: Musimy budować armię na wypadek wojny

Polska 2050: historyczna szansa na modernizację armii i impuls dla gospodarki

Piotr Strach z Polski 2050 przekonuje, że środki z SAFE umożliwią kompleksową modernizację sił zbrojnych – od wojsk lądowych, przez siły powietrzne i morskie, po cyberbezpieczeństwo i systemy dronowe.

Jego zdaniem są to wydatki o historycznej skali, które przyniosą korzyści nie tylko armii, ale również krajowej gospodarce.

– Fundusz SAFE jest takimi pieniędzmi, które w większości zostaną w Polsce, w polskich firmach albo w firmach, które produkują w Polsce. To jest zupełnie inna jakość niż to kupowanie sprzętu chociażby z Korei czy ze Stanów Zjednoczonych, które było kupowane bez offsetu. To jest dodatkowa wartość dla naszej gospodarki. Te pieniądze, ci pracownicy, podatki, kooperanci zostaną w naszej gospodarce. Nie tylko w siłach zbrojnych, w MON, ale to zasili także gospodarkę – zaznaczył Piotr Strach.

Czytaj także: SAFE to szansa czy ryzyko? Ekspert odpowiada Karolowi Nawrockiemu

Konfederacja sceptyczna: produkcja poza Polską

Odmiennego zdania są politycy Konfederacji. Poseł Bartłomiej Pejo uważa, że fundusz SAFE w niewielkim stopniu przyczyni się do realnego rozwoju polskiej gospodarki. Jego zdaniem aż 80 proc. planowanej produkcji nie będzie realizowane w krajowych zakładach zbrojeniowych, a obecność firm w Polsce ograniczy się głównie do rejestracji i fakturowania.

– Te firmy najprawdopodobniej będą w Polsce tylko fakturować tę sprzedaż, a produkować zupełnie poza granicą Polski, więc nie wpłynie to na nasz rozwój gospodarczy, nie wpłynie to na zatrudnienie w polskich firmach. Chociażby u mnie w Świdniku – PZL Świdnik – zakłady są gotowe na produkcję śmigłowców. W ostatnich miesiącach zapotrzebowanie na 24 sztuki śmigłowców szkolno-bojowych. Plan rządu podobno jest taki, aby kupić te śmigłowce u Airbusa, gdzie produkcji w Polsce nie ma żadnej – powiedział poseł Bartłomiej Pejo.

Czytaj także: Polska łączy siły z potęgami NATO. Chodzi o ważny projekt zbrojeniowy

Apel PiS o weto prezydenta i argument suwerenności

Politycy Prawo i Sprawiedliwości apelują do prezydenta o zawetowanie ustawy. W ich ocenie program SAFE może prowadzić do ograniczenia suwerenności Polski oraz stać się narzędziem nacisku ze strony Komisji Europejskiej.

„Bezpieczeństwo ponad politycznymi sporami”

Ewa Szymanowska z koła Centrum wyraża nadzieję, że prezydent Karol Nawrocki podpisze ustawę, nie ulegając presji prezesa PiS Jarosława Kaczyńskiego.

– To jest bezpieczeństwo Polek i Polaków. My nie powinniśmy polityki uprawiać na bezpieczeństwie. Są pieniądze, które możemy wziąć, przeznaczyć na obronność. Jest zagrożenie ze strony Rosji. Widzimy, co się dzieje w Ukrainie, więc nie wyobrażam sobie, aby prezydent podjął inną decyzję niż zgodził się na to, żeby program SAFE był realizowany – powiedziała Ewa Szymanowska.

Czytaj także: Polska liderem wśród krajów UE. Wydatki na obronność biją kolejne rekordy

PiS: sprzeciw wobec „szantażu politycznego”

Zdaniem PiS program SAFE może być elementem presji na polski rząd. Poseł Szymon Szynkowski vel Sęk uważa, że premier próbuje stawiać opozycję pod ścianą, sugerując, że sprzeciw wobec programu oznacza sprzeciw wobec bezpieczeństwa państwa.

– Dlaczego w przypadku tak ważnej sprawy mielibyśmy podejmować decyzje na zasadzie szantażu, że premier mówi, że ten, kto jest przeciwko, to jest przeciwko bezpieczeństwu Polski. To jest tak głupio postawiona sprawa, że naprawdę trudno komentować. My nie jesteśmy przeciwko pieniądzom na obronność, my jesteśmy przeciwko temu, żeby bezrefleksyjnie popierać rozwiązania, co do których są wątpliwości, a my mamy te wątpliwości – powiedział Szymon Szynkowski vel Sęk.

Polska największym beneficjentem programu SAFE

Zgodnie z założeniami SAFE Polska ma być jego największym beneficjentem. Z puli 150 miliardów euro nasz kraj miałby otrzymać niemal jedną trzecią, czyli blisko 44 mld euro niskooprocentowanych pożyczek na preferencyjnych warunkach.

Środki te mają posłużyć do realizacji ponad 130 projektów, w tym takich jak Tarcza Wschód, systemy bezzałogowe i antydronowe, amunicja wielokalibrowa, zestawy przeciwlotnicze oraz armatohaubice. Spłata pożyczek ma rozpocząć się za 10 lat i zostać rozłożona aż do 2070 roku.

Czytaj także: „Potrzebne egzorcyzmy”. Sikorski broni SAFE i krytykuje Kaczyńskiego

Rosnące koszty odbioru bioodpadów podbijają stawki za śmieci. Gmina Zamość szczegółowo wyliczyła, ile kosztuje odbiór frakcji bio i na tej podstawie ustaliła dwie stawki: niższą dla kompostujących i wyższą dla tych, od których bio jest odbierane.

Zobacz także: „Reporterzy”. Eksmisja jak z horroru kobiety na wózku za cudzy dług

Niesamowite rzeczy dzieją się na polskim rynku pracy i w polskim budżecie. W pierwszym więcej emerytów nie idzie na emeryturę i pozostaje w pracy, a drugim nagle znacznie szybciej rosną dochody z VAT. Pojawiła się ciekawa wypowiedź szefa Związku Banków Polskich w kwestii kredytowania polskiej gospodarki i zmiana w wyścigu o przejęcie Warner Brothers Discovery. Mamy też kolejne sugestie w kwestii marcowej obniżki stóp procentowych. Oto pięć wydarzeń w gospodarce, na które warto zwrócić uwagę.

Siedem organizacji z Polski znalazło się w tegorocznym rankingu organizacji startupowych "Europe’s Leading Start-up Hubs". Jak donosi Startup Hub Poland, jeszcze nigdy tyle podmiotów znad Wisły nie znalazło się w tym zestawieniu.

Motyka przekazał podczas briefingu dla polskich mediów, że w trakcie dwudniowej wizyty w Waszyngtonie polska delegacja rozmawiała z przedstawicielami administracji USA oraz partnerami z Europy Środkowo-Wschodniej o „budowie nowej architektury bezpieczeństwa energetycznego Europy” oraz o wzmacnianiu relacji transatlantyckich.

– Polska ma tu szczególną rolę do odegrania. Jesteśmy żelaznym sojusznikiem Stanów Zjednoczonych w zakresie współpracy energetycznej, gospodarczej i obronnej, militarnej. Ta współpraca układa się bardzo dobrze. Dzisiejsze rozmowy są tego kolejnym potwierdzeniem – podkreślił minister.

Szef resortu poinformował, że w Waszyngtonie podpisano umowę między Orlen Synthos Green Energy a amerykańską firmą GE Vernova Hitachi Nuclear Energy dotyczącą opracowania europejskiego – w praktyce polskiego – projektu małego reaktora modułowego, dostosowanego do realiów europejskiego rynku energii.

– To potwierdzenie znaczenia tego sektora dla transformacji energetycznej w Polsce. W nowej architekturze bezpieczeństwa kluczową rolę będzie odgrywać energetyka jądrowa. To potwierdzenie, że Polska nie tylko chce, ale robi wszystko, by być liderem rozwoju tego sektora w Europie Środkowo-Wschodniej – zaznaczył Motyka.

„To milowy krok”

Minister poinformował, że uruchomienie pierwszego reaktora modułowego planowane jest po 2030 r. Ocenił, że podpisana umowa to „milowy krok” w rozwoju i wdrażaniu technologii SMR w Europie.

– To historyczne porozumienie, zawarte po raz pierwszy z polskim partnerem. Będzie ono wspierać rozwój niskoemisyjnej energetyki jądrowej, która stanie się fundamentem naszego miksu energetycznego. Potwierdzono także współpracę w obszarze energetyki wielkoskalowej – powiedział minister.

Motyka przypomniał, że kilka miesięcy temu spotkał się z sekretarzem zasobów wewnętrznych USA i przewodniczącym Krajowej Rady Dominacji Energetycznej Dougiem Burgumem. Jak zaznaczył, było to jeszcze przed decyzją Komisji Europejskiej o notyfikacji pomocy publicznej dla pierwszej polskiej elektrowni jądrowej, realizowanej we współpracy z partnerami z USA.

– Podczas dzisiejszego spotkania z sekretarzem energii Chrisem Wrightem oraz Dougiem Burgumem mogliśmy poinformować, że procedura została zakończona w rekordowo krótkim czasie. W ciągu 12 miesięcy Polska uzyskała zgodę Komisji Europejskiej – powiedział minister.

„Strategiczny projekt”

Komisja Europejska w grudniu zatwierdziła państwowe wsparcie finansowe dla budowy elektrowni jądrowej w Polsce.

– To realne przyspieszenie całego procesu i potwierdzenie, że jest to dla nas projekt strategiczny. To największa inwestycja w polską gospodarkę w historii – podkreślił Motyka.

Podczas rozmów poruszono także kwestie transformacji energetycznej z wykorzystaniem surowców ze Stanów Zjednoczonych.

– W 2015 r. 80 proc. gazu importowanego do Polski pochodziło z Rosji. Dziś jesteśmy całkowicie niezależni dzięki dywersyfikacji dostaw. Rozbudowana w ostatnich latach infrastruktura pozwala nam stawać się hubem gazowym dla Europy Środkowo-Wschodniej. Taki kierunek konsekwentnie realizujemy – zaznaczył minister.

„Rosyjski gaz musi zostać wyrzucony z Europy”

– Amerykanie widzą w kwestiach energetycznych szansę na to, by budować swoją szeroką obecność gospodarczą na świecie. Od lat kupujemy LNG z USA, a teraz chcemy wykorzystywać polski system przesyłowy, aby gaz mógł trafiać dalej – na Ukrainę, Słowację i do innych państw regionu. Większa konkurencja na rynku, więcej kierunków dostaw oraz większe możliwości przesyłowe sprawią, że jednostkowe koszty transportu gazu będą spadać – podkreślił sekretarz stanu w Ministerstwie Energii Wojciech Wrochna.

Polska delegacja prowadziła także rozmowy z partnerami z regionu.

– Jesteśmy zgodni, że rosyjski gaz musi zostać kompletnie wyrzucony z naszej części Europy i z całego kontynentu – oświadczył Motyka. Jak zaznaczył, jeszcze przed rozpoczęciem pełnoskalowej inwazji na Ukrainę Rosja, wywołując kryzys energetyczny, wykorzystywała surowce jako narzędzie nacisku na Polskę i inne państwa regionu.

– Dzięki dywersyfikacji dostaw i konsekwentnym działaniom na rzecz uniezależnienia się od rosyjskich surowców Polska jest dziś energetycznie bezpieczna i należy do liderów tych zmian w Europie – dodał minister.

Czytaj też: Rosjanie uderzyli w polską energetykę. „Celem był blackout”

Rowery, wózki czy szafy ustawiane na korytarzach i klatkach schodowych to nie tylko źródło sąsiedzkich sporów, ale też zagrożenie dla ewakuacji. Kontrola straży pożarnej lub policji może skończyć się pouczeniem albo mandatem sięgającym 5000 zł

Ameryka „wróciła” i przeżywa swój złoty wiek rok – ogłosił w orędziu o stanie państwa prezydent USA Donald Trump. Po raz kolejny polityk ostrzegł też Iran, zaznaczając, że nie pozwoli mu na pozyskanie broni jądrowej i rakiet sięgających Ameryki.

Prezydent Ukrainy Wołodymyr Zełenski powiedział w rozmowie z niemiecką telewizją publiczną ARD, że jest gotowy na spotkanie z Władimirem Putinem. Ocenił, że wojna zakończy się wtedy, gdy USA wraz z krajami Europy "postawią do pionu" rosyjskiego przywódcę. Zauważył także, że Ukraina nie przegrywa wojny, a takie twierdzenie jest tylko "rosyjską narracją". Piotr Kozłowski

W badaniu pracowni Ipsos zadano pytanie: „Czy jest Pan/i za zakazem nocnej sprzedaży alkoholu w sklepach i na stacjach benzynowych w całej Polsce?”.

Nocna prohibicja w całej Polsce [SONDAŻ]

Aż 41 proc. respondentów odpowiedziało „zdecydowanie tak”, a kolejne 21 proc. „raczej tak”. Oznacza to, że łącznie 62 proc. badanych opowiada się za wprowadzeniem ograniczeń w godzinach nocnych.

Przeciwników zakazu jest wyraźnie mniej. Odpowiedź „raczej nie” wskazało 17 proc. ankietowanych, a „zdecydowanie nie” – 15 proc. Łącznie co trzeci badany deklaruje sprzeciw wobec nocnej prohibicji w sklepach i na stacjach benzynowych.

Stosunkowo niewielu pozostaje niezdecydowanych – w badaniu Ipsos to tylko 6 proc. respondentów.

Źródło: Sondaż Ipsos dla TVP Info i „19:30”

Miasta bez alkoholu nocą coraz popularniejsze. Dołączają kolejne

W wielu miastach w Polsce już teraz obowiązują lokalne ograniczenia sprzedaży alkoholu w nocy – decyzje w tej sprawie aktualnie podejmują jednak wyłącznie samorządy. 

W latach 2018-2024 nocną prohibicję wprowadziło około 180 gmin w Polsce. Od początku tego roku nocna prohibicja zaczęła obowiązywać m.in. w Opolu i Kole; od marca zakaz wejdzie w życie w Kielcach. W połowie lutego na ten temat debatowali też radni Lublina, pozytywnie opiniując projekt na Radzie Miasta.

Możliwość wprowadzenia zakazu sprzedaży alkoholu w godzinach nocnych daje samorządom ustawa o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi. Celem wprowadzenia nocnej prohibicji jest ograniczenie spożywania alkoholu w nieprzeznaczonych do tego celu miejscach. Zakaz nocnej sprzedaży alkoholu nie dotyczy pubów czy restauracji.

Zapisy ustawy pozwalają każdej gminie samodzielnie zadecydować m.in. o tym, czy wprowadzić na jej terenie ograniczenia godzin sprzedaży napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży. Przepisy stanowią, że prohibicja może objąć wyłącznie całą dzielnicę – nie może być wprowadzona na wybranym obszarze czy też ulicy.

Sondaż został zrealizowany metodą mixed mode (CATI i CAVI) w dniach 19-20 lutego 2026 r. na ogólnopolskiej reprezentatywnej próbie 1000 dorosłych Polaków. 

Zobacz także: KO na czele sondażu Ipsos. Czołówka mocno ściśnięta